Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Chuyên gia trong quy định về lao động nước ngoài tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một kỹ sư phần mềm người nước ngoài, đang được một công ty công nghệ ở Quận 1, TP.HCM mời về làm việc. Họ nói tôi sẽ được xếp vào diện 'chuyên gia'. Tôi không rõ 'chuyên gia' theo luật Việt Nam là gì và liệu tôi có đủ điều kiện để được cấp giấy phép lao động theo diện này không? Quy trình có khác gì không?”
Phục hồi chức năng lao động
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, công nhân tại khu công nghiệp Sóng Thần, Bình Dương. Sau tai nạn lao động, tôi đang hồi phục và muốn biết **phục hồi chức năng lao động** là gì, tôi có được hỗ trợ để sớm quay lại làm việc không?”
Mục đích vô nhân đạo trong mua bán người
“Chị tôi ở huyện Bến Cát, Bình Dương, bỗng dưng mất tích. Gần đây có người báo thấy chị tôi ở một nơi xa, trông rất tiều tụy và có vẻ bị ép buộc làm những việc kỳ lạ, không rõ là gì nhưng nghe nói liên quan đến việc lấy máu hoặc thử nghiệm thuốc. Tôi lo lắng không biết liệu trường hợp này có được coi là mua bán người và có thể được pháp luật bảo vệ không, vì nó không giống như bị ép bán dâm hay lao động thông thường.”
Quyền mua doanh nghiệp của tập thể người lao động
“Chào luật sư, công ty tôi là một doanh nghiệp nhà nước ở Quận 1, TP.HCM, chuyên sản xuất linh kiện điện tử. Gần đây có thông tin công ty sẽ được bán hoặc cổ phần hóa. Chúng tôi, những người lao động gắn bó lâu năm, muốn thành lập một nhóm để mua lại công ty hoặc ít nhất là một phần xưởng sản xuất mà chúng tôi đang làm việc. Vậy cho hỏi, tập thể người lao động trong doanh nghiệp như chúng tôi có được quyền ưu tiên mua lại công ty không và cần đáp ứng những điều kiện gì theo quy định pháp luật?”
Quy định về cán bộ công đoàn không chuyên trách
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân ở một nhà máy may tại Bình Dương. Vừa rồi tôi được bầu làm tổ phó tổ công đoàn của xưởng. Tôi nghe nói cán bộ công đoàn không chuyên trách như tôi có thể được kéo dài hợp đồng lao động. Không biết thông tin này có đúng không và tôi cần làm gì để được hưởng quyền lợi này ạ? Hợp đồng của tôi sắp hết hạn rồi.”
Cơ cấu dân số và quy định pháp luật về điều chỉnh
“Chào luật sư, tôi là cán bộ phòng Lao động - Thương binh và Xã hội ở quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh. Chúng tôi đang xây dựng kế hoạch hỗ trợ người cao tuổi và trẻ em, nhưng không rõ 'cơ cấu dân số' được hiểu thế nào trong luật để làm căn cứ. Liệu có quy định nào về việc điều chỉnh cơ cấu dân số để phù hợp với phát triển kinh tế-xã hội không ạ?”
Quy định pháp luật về hoạt động Hộ đê và quyền ưu tiên trong tình huống khẩn cấp
“Chào chuyên gia, tôi là anh T.V.K, hiện đang làm việc tại Ban quản lý đê điều ở tỉnh Thái Bình. Vừa rồi có đợt mưa lớn, chúng tôi phải huy động lực lượng để **hộ đê** khẩn cấp. Tôi muốn hỏi, hoạt động **hộ đê** này được pháp luật quy định như thế nào, đặc biệt là về quyền ưu tiên khi di chuyển và các chế độ lao động đặc thù cho những người như chúng tôi trong tình huống khẩn cấp?”
Quyền và nghĩa vụ của người mang mầm bệnh truyền nhiễm trong lao động
“Tôi là chị M., làm bếp ở một nhà hàng tại Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi đi khám sức khỏe định kỳ và phát hiện mình là người mang mầm bệnh viêm gan B, nhưng không có biểu hiện triệu chứng gì. Tôi rất lo lắng không biết liệu tôi có bị cấm làm việc trong ngành dịch vụ ăn uống không, hay có quy định nào về quyền và nghĩa vụ của tôi không? Sếp tôi có thể sa thải tôi vì lý do này không?”
Khai thác và sử dụng Nền tảng hợp đồng lao động điện tử
“Tôi là chủ một công ty khởi nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Chúng tôi đang tính chuyển sang dùng hợp đồng lao động điện tử để tiết kiệm giấy tờ và thời gian. Tôi muốn hỏi, việc chúng tôi truy cập, tải dữ liệu hợp đồng lên hệ thống, rồi dùng các chức năng quản lý nhân sự trên đó có được gọi là 'khai thác, sử dụng Nền tảng hợp đồng lao động điện tử' theo quy định mới không? Liệu có cần lưu ý gì đặc biệt không?”
Tranh chấp về quyền công đoàn
“Chào chuyên gia, tôi là Nguyễn Văn Hùng, công nhân may mặc ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi là đại diện công đoàn tại công ty. Gần đây, khi tôi muốn tổ chức một buổi họp công đoàn để bàn về quyền lợi người lao động, ban giám đốc lại gây khó dễ, thậm chí còn đe dọa cắt thưởng của tôi. Tôi muốn hỏi liệu đây có phải là tranh chấp về quyền công đoàn không và tôi nên làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình và anh em công nhân?”
Khu phi thuế quan và chính sách bảo hiểm xã hội
“Chị Hằng làm việc tại một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử trong Khu công nghiệp Đình Vũ, Hải Phòng. Chị nghe nói khu này là 'khu phi thuế quan' nên không rõ các quy định về bảo hiểm xã hội cho người lao động như chị có gì khác biệt so với các khu vực khác không. Chị lo lắng quyền lợi của mình có bị ảnh hưởng.”
Xác định Người lao động theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, em là sinh viên ở Quận 1, TP.HCM, đang làm thêm phục vụ quán cà phê. Em không có ký hợp đồng chính thức gì, chỉ làm theo giờ thôi. Em muốn hỏi là trường hợp của em có được coi là **người lao động** theo luật không ạ, để nếu có vấn đề gì em còn biết đường mà đòi quyền lợi?”
Định nghĩa và điều kiện xác định thân nhân trong Luật Bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, tôi là chị N.T.T, chị gái của anh H., công nhân ở một nhà máy tại Bình Dương. Anh H. vừa mất do tai nạn lao động. Trước đây, anh H. có chu cấp hàng tháng cho tôi vì tôi bị bệnh nặng và không có khả năng lao động. Gia đình tôi đang làm thủ tục hưởng chế độ tử tuất, nhưng không biết tôi có được xem là 'thân nhân' của anh H. để hưởng trợ cấp không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Già hóa dân số và chính sách pháp luật
“Chào luật sư, tôi là chủ một cơ sở sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ ở quận Hoàn Kiếm. Gần đây tôi thấy nhiều người trẻ không còn mặn mà với nghề truyền thống nữa, mà lao động lớn tuổi thì ngày càng nhiều. Tôi lo không biết sắp tới có chính sách gì hỗ trợ doanh nghiệp như tôi khi mà tình trạng già hóa dân số ngày càng rõ rệt không? Liệu có ảnh hưởng gì đến việc tuyển dụng và duy trì lực lượng lao động không?”
Bảo vệ bức xạ trong hoạt động sản xuất
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm kỹ thuật viên tại một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, công ty chúng tôi có nhập một số máy móc mới sử dụng tia X để kiểm tra chất lượng sản phẩm. Tôi và các đồng nghiệp rất lo lắng về việc tiếp xúc với bức xạ. Công ty nói đã có biện pháp an toàn nhưng chúng tôi muốn biết pháp luật Việt Nam quy định về bảo vệ bức xạ như thế nào để đảm bảo quyền lợi và sức khỏe của mình. Liệu có luật nào cụ thể bảo vệ người lao động khỏi nguy cơ này không?”
Thẩm quyền và trách nhiệm của Người giải quyết tố cáo
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy tại Bình Dương. Gần đây, tôi có tố cáo về một số vấn đề an toàn lao động nhưng bộ phận HR của công ty lại là người đứng ra giải quyết. Tôi không biết liệu HR có phải là người có thẩm quyền giải quyết tố cáo đúng luật không, và nếu họ giải quyết không khách quan thì tôi phải làm sao?”
Quản lý an toàn trong thi công xây dựng
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở TP.HCM, chuyên thi công các công trình dân dụng. Gần đây, công ty tôi gặp một số khó khăn trong việc đảm bảo an toàn lao động tại công trường, nhất là việc quản lý các nhà thầu phụ. Tôi muốn hỏi về **quản lý an toàn trong thi công xây dựng** được quy định như thế nào để tôi có thể áp dụng đúng và tránh các rủi ro pháp lý, cũng như đảm bảo an toàn cho công nhân. Liệu có văn bản nào quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư và các bên liên quan không?”
Vai trò của Tổ chức đại diện tập thể lao động tại cơ sở
“Tôi là công nhân ở một nhà máy may mặc tại Bình Dương. Gần đây, công ty có ý định cắt giảm một số phúc lợi của chúng tôi. Tôi nghe nói có 'tổ chức đại diện tập thể lao động' gì đó có thể giúp. Vậy tổ chức này là ai, và họ có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của chúng tôi trong trường hợp này?”
Kiểm toán tuân thủ trong hoạt động doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giám đốc một công ty sản xuất đồ gia dụng ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, đối tác lớn của chúng tôi yêu cầu phải thực hiện **kiểm toán tuân thủ** định kỳ để đảm bảo các quy định về môi trường, lao động và an toàn sản xuất. Tôi chưa rõ lắm về loại hình kiểm toán này, nó cụ thể là gì và tại sao lại quan trọng như vậy? Công ty tôi cần chuẩn bị những gì để đáp ứng yêu cầu này?”
Quy định về người nhận giao doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là L.T.M, quản lý nhân sự tại một công ty nhà nước ở Quận 1, TP.HCM. Công ty chúng tôi đang gặp nhiều khó khăn và có thông tin sẽ được giao lại cho tập thể người lao động. Tôi muốn hỏi, liệu **tập thể người lao động** của công ty tôi có đủ điều kiện để trở thành **người nhận giao doanh nghiệp** này không? Và theo quy định pháp luật, chúng tôi cần lưu ý những điều gì về quyền và nghĩa vụ khi nhận giao doanh nghiệp?”
Phân biệt đối xử trong môi trường lao động
“Chị M. ở quận Gò Vấp, TP.HCM, đang làm nhân viên văn phòng. Chị mới mang thai được 3 tháng nhưng công ty đã có dấu hiệu muốn điều chuyển chị sang vị trí khác với lý do "công việc hiện tại không phù hợp với người sắp làm mẹ" và giảm một số quyền lợi. Chị lo lắng đây là hành vi phân biệt đối xử.”
Tranh chấp Lao động Tập thể về Quyền
“Chào chuyên gia, tôi là tổ trưởng tổ sản xuất ở một công ty may mặc tại Quận Tân Bình. Gần đây, công ty chúng tôi có thay đổi một số quy định về tiền lương và phụ cấp, nhưng lại không thông báo rõ ràng, khiến tập thể công nhân rất bức xúc. Chúng tôi cho rằng công ty đang giải thích sai thỏa ước lao động tập thể đã ký. Chúng tôi muốn biết liệu đây có phải là tranh chấp lao động tập thể về quyền không và cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Thích ứng với già hóa dân số trong doanh nghiệp
“Chị H.T.L có xưởng may nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Chị nghe nói nhiều về **già hóa dân số** và lo lắng không biết chính sách của nhà nước có hỗ trợ gì cho doanh nghiệp nhỏ khi tuyển dụng hoặc giữ chân lao động lớn tuổi không, hay liệu có quy định nào về việc thích ứng với tình hình này không. Chị cũng không rõ định nghĩa chính xác về già hóa dân số là gì.”
Thích ứng với già hóa dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ phòng Lao động - Thương binh và Xã hội ở một huyện thuộc tỉnh Hà Nam. Gần đây, tôi nhận thấy số lượng người cao tuổi ở địa phương mình ngày càng tăng, trong khi thanh niên thì lại có xu hướng lên thành phố làm việc. Tôi rất lo lắng không biết huyện mình cần chuẩn bị những chính sách gì để hỗ trợ người cao tuổi và làm sao để địa phương có thể thích ứng với tình trạng già hóa dân số này một cách bền vững?”