Tranh chấp Lao động Tập thể về Quyền
“Chào chuyên gia, tôi là tổ trưởng tổ sản xuất ở một công ty may mặc tại Quận Tân Bình. Gần đây, công ty chúng tôi có thay đổi một số quy định về tiền lương và phụ cấp, nhưng lại không thông báo rõ ràng, khiến tập thể công nhân rất bức xúc. Chúng tôi cho rằng công ty đang giải thích sai thỏa ước lao động tập thể đã ký. Chúng tôi muốn biết liệu đây có phải là tranh chấp lao động tập thể về quyền không và cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Trả lời
1. Xác định bản chất tranh chấp
Chào chị H.T.L, dựa trên mô tả của chị, trường hợp của tập thể công nhân công ty chị rất có thể là một tranh chấp lao động tập thể về quyền. Theo định nghĩa, đây là tranh chấp giữa tập thể lao động với người sử dụng lao động phát sinh từ việc giải thích và thực hiện khác nhau quy định của pháp luật về lao động, thoả ước lao động tập thể, nội quy lao động, quy chế và thoả thuận hợp pháp khác. Việc công ty thay đổi quy định về tiền lương, phụ cấp mà không thông báo rõ ràng và bị cho là giải thích sai thỏa ước lao động tập thể chính là điểm mấu chốt của loại tranh chấp này.
2. Cơ sở pháp lý và các quy định liên quan
Các quy định pháp luật mà tập thể lao động và người sử dụng lao động có thể có sự giải thích khác nhau rất đa dạng. Chúng có thể bao gồm từ các nghị quyết của Quốc hội về tổ chức bộ máy nhà nước
[1], các kết luận của các cơ quan Đảng về công tác nội bộ [2], và đặc biệt là các quy định chuyên ngành về lao động. Trong trường hợp của chị, các quy định về tiền lương, phụ cấp trong thỏa ước lao động tập thể và nội quy lao động của công ty là những văn bản pháp lý trực tiếp cần được xem xét. Ngoài ra, các quy định chung của Bộ luật Lao động sửa đổi năm 2025, chẳng hạn như Điều 219 về sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật liên quan đến lao động, bao gồm cả điều kiện hưởng lương hưu tại Điều 54 [3], cũng là cơ sở để các bên tham chiếu và thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình.3. Các bước giải quyết tranh chấp
Để bảo vệ quyền lợi của tập thể công nhân, chị và các đồng nghiệp cần thực hiện các bước sau:
* Đối thoại trực tiếp: Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Tập thể lao động (thông qua tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, nếu có, hoặc đại diện hợp pháp) cần đề nghị người sử dụng lao động đối thoại để làm rõ các vấn đề về tiền lương, phụ cấp và việc giải thích thỏa ước lao động tập thể. Hãy chuẩn bị các bằng chứng, văn bản liên quan để trình bày rõ ràng quan điểm của mình. * Yêu cầu hòa giải: Nếu đối thoại không thành công, tập thể lao động có thể yêu cầu hòa giải viên lao động của cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp huyện tiến hành hòa giải. Hòa giải viên sẽ hỗ trợ các bên tìm kiếm tiếng nói chung và đưa ra giải pháp. * Yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện giải quyết: Nếu hòa giải không thành hoặc một trong các bên không thực hiện thỏa thuận hòa giải, tập thể lao động có quyền yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện giải quyết tranh chấp.
Việc hiểu rõ bản chất tranh chấp lao động tập thể về quyền và tuân thủ đúng trình tự pháp luật sẽ giúp tập thể công nhân có cơ sở vững chắc để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.