Xác định Người lao động theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, em là sinh viên ở Quận 1, TP.HCM, đang làm thêm phục vụ quán cà phê. Em không có ký hợp đồng chính thức gì, chỉ làm theo giờ thôi. Em muốn hỏi là trường hợp của em có được coi là **người lao động** theo luật không ạ, để nếu có vấn đề gì em còn biết đường mà đòi quyền lợi?”
Trả lời
Định nghĩa Người lao động theo pháp luật
Theo Bộ luật Lao động sửa đổi 2001 (VBHN), người lao động được hiểu là người từ đủ 15 tuổi trở lên, có khả năng lao động, làm việc theo hợp đồng lao động, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành của người sử dụng lao động.
Phạm vi và đối tượng áp dụng của Bộ luật Lao động
Bộ luật Lao động quy định các tiêu chuẩn lao động, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của người lao động cũng như người sử dụng lao động trong quan hệ lao động
[1]. Điều này đảm bảo rằng các quy định pháp luật được áp dụng để bảo vệ quyền lợi và nghĩa vụ của các bên. Cụ thể, Bộ luật này áp dụng cho người lao động Việt Nam, người học nghề, tập nghề và các đối tượng lao động khác được quy định, bao gồm cả người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam [2]. Việc xác định rõ tư cách người lao động là rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi của họ theo pháp luật Việt Nam, một quốc gia độc lập, có chủ quyền và thống nhất. [3]Trường hợp của bạn, Chị N.T.T
Với trường hợp của bạn, Chị N.T.T, việc bạn không ký hợp đồng lao động chính thức bằng văn bản là một yếu tố cần xem xét kỹ lưỡng. Mặc dù Bộ luật Lao động có cho phép hợp đồng lao động bằng lời nói đối với những công việc có tính chất tạm thời mà thời hạn dưới 3 tháng, tuy nhiên, việc thiếu một văn bản rõ ràng có thể gây khó khăn trong việc chứng minh quan hệ lao động và đòi hỏi quyền lợi khi có tranh chấp.
Các yếu tố để xác định bạn có phải là người lao động theo luật định hay không bao gồm: bạn từ đủ 15 tuổi trở lên, có khả năng lao động, công việc của bạn có phải là "làm việc theo hợp đồng lao động" (dù là bằng lời nói), bạn có được trả lương và có chịu sự quản lý, điều hành của chủ quán hay không. Nếu các yếu tố này được thỏa mãn, về bản chất, bạn có thể được xem là người lao động.
Tuy nhiên, việc thiếu hợp đồng lao động bằng văn bản sẽ làm giảm cơ sở pháp lý để bạn được hưởng đầy đủ các quyền lợi như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, trợ cấp thôi việc... mà Bộ luật Lao động quy định cho người lao động.
Để bảo vệ quyền lợi của mình, bạn nên trao đổi với chủ quán về việc ký kết hợp đồng lao động hoặc ít nhất là có một thỏa thuận rõ ràng về các điều kiện làm việc, tiền lương, và các quyền lợi khác. Điều này sẽ giúp bạn có cơ sở pháp lý vững chắc hơn trong quan hệ lao động của mình.