Thích ứng với già hóa dân số trong doanh nghiệp
“Chị H.T.L có xưởng may nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Chị nghe nói nhiều về **già hóa dân số** và lo lắng không biết chính sách của nhà nước có hỗ trợ gì cho doanh nghiệp nhỏ khi tuyển dụng hoặc giữ chân lao động lớn tuổi không, hay liệu có quy định nào về việc thích ứng với tình hình này không. Chị cũng không rõ định nghĩa chính xác về già hóa dân số là gì.”
Trả lời
1. Định nghĩa và tầm quan trọng của già hóa dân số
Chào chị H.T.L, vấn đề già hóa dân số mà chị quan tâm là một xu hướng toàn cầu và đang diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam, tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội, trong đó có thị trường lao động và hoạt động của doanh nghiệp. Theo quy định pháp luật, già hóa dân số được hiểu là quá trình gia tăng tỷ lệ người cao tuổi trong tổng dân số khi người từ đủ 60 tuổi trở lên chiếm từ 10% tổng dân số trở lên hoặc khi người từ đủ 65 tuổi trở lên chiếm từ 7% tổng dân số trở lên. Việc nắm rõ định nghĩa này giúp chị hiểu rõ hơn về bối cảnh chính sách.
2. Chính sách pháp luật về thích ứng với già hóa dân số
Nhà nước ta đã và đang có những quy định nhằm thích ứng với tình hình già hóa dân số này. Cụ thể, trong phạm vi điều chỉnh về công tác dân số, pháp luật đã quy định về việc "thích ứng với già hóa dân số"
[1]. Điều này cho thấy đây là một trong những mục tiêu quan trọng của chính sách dân số quốc gia, không chỉ dừng lại ở việc kiểm soát sinh đẻ mà còn bao gồm cả việc chuẩn bị cho một xã hội có cơ cấu dân số già hơn.3. Nguyên tắc và biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp
Để thực hiện công tác dân số nói chung và thích ứng với già hóa dân số nói riêng, pháp luật quy định một số nguyên tắc cơ bản. Trong đó có nguyên tắc "Lồng ghép các yếu tố dân số vào xây dựng và triển khai thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng khu vực, từng vùng, từng ngành, từng địa phương và từng tổ chức"
[2]. Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp như xưởng may của chị cũng cần chủ động lồng ghép các yếu tố liên quan đến người lao động lớn tuổi vào kế hoạch phát triển của mình.Ngoài ra, pháp luật cũng đã đưa ra các biện pháp thích ứng với già hóa dân số cụ thể, bao gồm: chủ động chuẩn bị cho tuổi già; chăm sóc người cao tuổi; phát triển nguồn nhân lực chăm sóc người cao tuổi; các biện pháp về phụng dưỡng, chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi theo quy định của pháp luật về người cao tuổi, pháp luật khác có liên quan; và các biện pháp thích ứng khác theo quy định của pháp luật có liên quan; chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội
[3].Đối với doanh nghiệp của chị, việc tuyển dụng hoặc giữ chân lao động lớn tuổi không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn có thể mang lại nhiều lợi ích về kinh nghiệm và sự ổn định. Mặc dù Luật Việc làm 2013 chủ yếu quy định về chính sách hỗ trợ tạo việc làm, thông tin thị trường lao động, bảo hiểm thất nghiệp, v.v., nhưng các chính sách về dân số và người cao tuổi lại là nền tảng để các doanh nghiệp như chị H.T.L có thể xây dựng chiến lược nhân sự phù hợp. Chị có thể tìm hiểu thêm về các chương trình hỗ trợ đào tạo lại, chuyển đổi nghề nghiệp cho người lao động lớn tuổi hoặc các chính sách ưu đãi khi tuyển dụng nhóm đối tượng này (nếu có) từ các cơ quan quản lý lao động địa phương.
[1]: Điều 1, Luật Việc làm 2013 (38/2013/QH13) [2]: Khoản 4 Điều 3, Luật Việc làm 2013 (38/2013/QH13) [3]: Điều 16, 10/2007/QH12