Chuyên gia trong quy định về lao động nước ngoài tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một kỹ sư phần mềm người nước ngoài, đang được một công ty công nghệ ở Quận 1, TP.HCM mời về làm việc. Họ nói tôi sẽ được xếp vào diện 'chuyên gia'. Tôi không rõ 'chuyên gia' theo luật Việt Nam là gì và liệu tôi có đủ điều kiện để được cấp giấy phép lao động theo diện này không? Quy trình có khác gì không?”
Trả lời
1. "Chuyên gia" trong quy định về lao động nước ngoài
Theo quy định hiện hành, chuyên gia là một trong các loại hình người lao động nước ngoài được phép làm việc tại Việt Nam. Cụ thể, Nghị định số 152/2020/NĐ-CP về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam đã liệt kê chuyên gia là một trong các đối tượng áp dụng
[2]. Nghị định này quy định về điều kiện, trình tự, thủ tục cấp, cấp lại, gia hạn, thu hồi giấy phép lao động đối với người lao động nước ngoài [1].Việc bạn được công ty mời về làm việc với tư cách chuyên gia có nghĩa là bạn sẽ được xem xét các điều kiện và thủ tục liên quan đến giấy phép lao động theo diện này. Mặc dù định nghĩa chi tiết về tiêu chuẩn của một chuyên gia không được nêu cụ thể trong các điều luật bạn cung cấp, nhưng theo quy định chung của Nghị định 152/2020/NĐ-CP, để được công nhận là chuyên gia, người lao động nước ngoài thường phải đáp ứng các tiêu chí về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm làm việc phù hợp với vị trí công việc được giao (ví dụ: có bằng đại học trở lên và có ít nhất 3 năm kinh nghiệm trong chuyên ngành được đào tạo, hoặc có ít nhất 5 năm kinh nghiệm và chứng chỉ hành nghề phù hợp).
2. Các hình thức làm việc của người lao động nước ngoài
Là một chuyên gia nước ngoài, bạn sẽ thuộc đối tượng là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam theo một trong các hình thức được quy định tại Điều 2 Nghị định 152/2020/NĐ-CP
[2]. Các hình thức này bao gồm:* Thực hiện hợp đồng lao động. * Di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp. * Thực hiện các loại hợp đồng hoặc thỏa thuận về kinh tế, thương mại, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, khoa học kỹ thuật, văn hóa, thể thao, giáo dục, giáo dục nghề nghiệp và y tế. * Nhà cung cấp dịch vụ theo hợp đồng. * Chào bán dịch vụ.
Với vai trò là kỹ sư phần mềm làm việc cho công ty công nghệ, bạn có khả năng thuộc diện thực hiện hợp đồng lao động hoặc thực hiện các loại hợp đồng/thỏa thuận về khoa học kỹ thuật.
3. Quy trình sử dụng và xác định nhu cầu lao động nước ngoài
Để công ty của bạn có thể sử dụng bạn với tư cách chuyên gia, họ cần thực hiện quy trình xác định nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài. Cụ thể, trước ít nhất 30 ngày kể từ ngày dự kiến sử dụng người lao động nước ngoài, người sử dụng lao động (trừ nhà thầu) có trách nhiệm xác định nhu cầu sử dụng người lao động nước ngoài đối với từng vị trí công việc mà người lao động Việt Nam chưa đáp ứng được và báo cáo giải trình với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi bạn dự kiến làm việc
[3].Sau khi có văn bản chấp thuận nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài, công ty mới có thể tiến hành các thủ tục tiếp theo để xin cấp giấy phép lao động cho bạn. Việc bạn được phân loại là chuyên gia sẽ ảnh hưởng đến các loại giấy tờ cần chuẩn bị và tiêu chuẩn cụ thể mà bạn phải đáp ứng trong hồ sơ xin cấp giấy phép lao động.