Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Đối tượng được bồi thường Nhà nước
“Chị N.T.T, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội, đang rất lo lắng. Mấy hôm trước, cán bộ quản lý thị trường đến kiểm tra đột xuất và thu giữ toàn bộ lô hàng bánh kẹo nhập khẩu của chị vì nghi ngờ không rõ nguồn gốc, dù chị đã xuất trình đầy đủ hóa đơn chứng từ. Giờ hàng hóa bị giữ, chị không có cái bán, thiệt hại kinh tế nặng nề mà không biết mình có phải là 'người bị thiệt hại' theo luật để được bồi thường không.”
Tai biến trong khám bệnh, chữa bệnh và trách nhiệm bồi thường
“Chào luật sư, tôi là vợ của bệnh nhân N.V.A, vừa qua anh ấy đi mổ ruột thừa ở bệnh viện X, quận Bình Thạnh nhưng sau phẫu thuật lại bị nhiễm trùng nặng, phải mổ lại nhiều lần. Bác sĩ bảo đây là "tai biến", gia đình tôi đang rất hoang mang không biết có được bồi thường gì không. Trường hợp của chồng tôi có phải là lỗi của bệnh viện không, hay là rủi ro bình thường thôi? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Trách nhiệm thiết lập báo hiệu tại Âu tàu trên đường thủy nội địa
“Anh N.V.C, 42 tuổi, chủ một doanh nghiệp vận tải đường thủy tại Cần Thơ, đang rất bức xúc vì lô hàng sà lan của công ty bị ùn ứ nhiều ngày tại một âu tàu trên tuyến đường thủy nội địa. Anh không rõ trách nhiệm thiết lập và duy trì báo hiệu tại âu tàu này thuộc về ai, dẫn đến việc khó xác định nguyên nhân chậm trễ và yêu cầu bồi thường. Anh muốn biết liệu pháp luật có quy định cụ thể về vấn đề này không.”
Tai nạn giao thông đường sắt ít nghiêm trọng
“Chào luật sư, tôi là chủ một quầy bán hàng nhỏ ở ga tàu Đà Nẵng. Tuần trước, có một vụ tàu hỏa trật bánh nhẹ gây hư hỏng một phần tài sản của tôi, ước tính khoảng 30 triệu đồng. May mắn không ai bị thương nặng. Tôi không biết trường hợp của mình có được coi là **tai nạn giao thông đường sắt ít nghiêm trọng** không và trách nhiệm bồi thường sẽ được quy định như thế nào?”
Xử lý công trình trong vành đai an toàn kho đạn dược
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở khu vực ngoại thành Hải Phòng. Gần đây, nhà nước có quy hoạch lại khu vực quân sự gần đó và thông báo có thể một phần xưởng của tôi nằm trong **vành đai an toàn kho đạn dược**. Tôi lo lắng không biết liệu xưởng của tôi có bị di dời hay phá dỡ không, và nếu có thì có được bồi thường gì không ạ?”
Quyền đề nghị giám định của bị hại trong vụ cháy
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ điện tử ở Quận Gò Vấp, TP.HCM. Vừa rồi cửa hàng tôi không may bị chập điện gây cháy làm hỏng rất nhiều hàng hóa. Tôi muốn biết liệu tôi có thể yêu cầu cơ quan chức năng giám định thiệt hại cho số hàng hóa này để làm cơ sở đòi bồi thường không ạ?”
Quyền và Chính Sách Tái Định Cư Khi Thu Hồi Đất
“Gia đình tôi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM, có căn nhà nhỏ nằm trong khu vực hành lang bảo vệ đê điều. Gần đây, chính quyền thông báo sẽ thu hồi đất để mở rộng đê, yêu cầu gia đình tôi di dời. Tôi muốn hỏi liệu gia đình tôi có được **tái định cư** ở đâu đó hay không, hay chỉ được bồi thường tiền thôi? Chúng tôi là nông dân, không có đất nào khác.”
Trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, quán của tôi bị đình chỉ hoạt động oan sai do quyết định của một cán bộ phường. Sau đó Nhà nước đã bồi thường thiệt hại cho tôi. Tôi nghe nói vị cán bộ đó sẽ phải 'hoàn trả' lại tiền cho Nhà nước. Điều này có đúng không và trách nhiệm 'hoàn trả' được quy định thế nào ạ? Tôi muốn biết liệu có phải tất cả các trường hợp cán bộ gây thiệt hại đều phải 'hoàn trả' không?”
Bồi thường đất phi nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi
“Chị Lan, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 9, TP.HCM, đang lo lắng vì miếng đất phi nông nghiệp mà chị thuê để làm xưởng sắp bị Nhà nước thu hồi để mở rộng đường. Chị không biết liệu mình có được bồi thường gì không và các điều kiện để được bồi thường là gì.”
Chủ phương tiện kỹ thuật dự bị: Quyền và nghĩa vụ
“Anh Hùng, chủ một công ty vận tải nhỏ ở Hà Nội, đang rất lo lắng về việc liệu các xe tải cỡ lớn của công ty có thể bị trưng dụng khi có yêu cầu động viên hay không. Anh ấy muốn biết nếu bị trưng dụng thì công ty có được bồi thường gì không, và nghĩa vụ của anh ấy là gì để tránh vi phạm pháp luật.”
Thiên tai: Khái niệm và Hỗ trợ Pháp lý
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, một nông dân ở Huyện Thăng Bình, Quảng Nam. Vừa rồi nhà tôi bị ngập lụt nặng do bão số 4. Tôi muốn hỏi là tình trạng này có được coi là thiên tai để được hưởng các chính sách hỗ trợ của nhà nước không? Tôi có mua bảo hiểm nông nghiệp nhưng không rõ trường hợp của tôi có nằm trong diện được bồi thường không. Mong luật sư giải đáp.”
Xử lý công trình trong phạm vi bảo vệ quốc phòng
“Gia đình tôi có mảnh đất ở huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai, gần khu vực có mấy công trình quốc phòng mới xây dựng. Mới đây, cán bộ địa phương thông báo là nhà xưởng nhỏ của tôi nằm trong phạm vi bảo vệ công trình quốc phòng và yêu cầu phải di dời, phá dỡ. Tôi là chủ cơ sở sản xuất đồ gỗ nhỏ, giờ phải dỡ nhà thì thiệt hại lớn quá, không biết nhà nước có hỗ trợ gì không hay là mình phải chịu hết?”
Quyền từ bỏ đối tượng bảo hiểm trong bảo hiểm hàng hải
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một công ty vận tải biển ở Hải Phòng. Vừa rồi tàu của tôi gặp một sự cố nghiêm trọng trên biển, có nguy cơ bị mất trắng. Tôi nghe nói trong bảo hiểm hàng hải có cái quyền gọi là 'từ bỏ đối tượng bảo hiểm' cho công ty bảo hiểm để đòi bồi thường toàn bộ. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi về cách thức và thời hạn để thực hiện quyền này không? Tôi đang rất lo lắng về thiệt hại và không biết phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình.”
Xử lý sự cố công trình xây dựng
“Chị H, chủ một căn nhà mới xây ở Quận 1, TP.HCM, lo lắng vì tường nhà xuất hiện nhiều vết nứt lớn chỉ sau vài tháng đưa vào sử dụng. Chị nghi ngờ đây là sự cố công trình và không biết phải làm gì, ai sẽ chịu trách nhiệm bồi thường cho những hư hại này.”
Giám định tổn thất bảo hiểm và chi phí liên quan
“Chào luật sư, tôi là Ông T.V.H, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở khu công nghiệp Cái Răng, Cần Thơ. Vừa rồi xưởng tôi bị chập điện gây cháy một phần máy móc, tôi đã báo bảo hiểm. Bên bảo hiểm nói sẽ cử người đến 'giám định tổn thất bảo hiểm'. Tôi nghe từ này lạ quá, không biết hoạt động này cụ thể là làm gì, có phải tôi phải trả chi phí cho việc này không? Và quy trình thường diễn ra như thế nào ạ?”
Quy hoạch sử dụng đất đai
“Gia đình tôi ở huyện Mai Châu, Hòa Bình, đã bao đời làm nông nghiệp trên mảnh đất này. Gần đây tôi nghe tin xã mình sắp có quy hoạch mới, có thể chuyển đổi đất nông nghiệp sang khu công nghiệp. Tôi không biết quy hoạch sử dụng đất này sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi của gia đình tôi như thế nào, và liệu tôi có được bồi thường thỏa đáng không?”
Bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại
“Chị Lan ở huyện Hóc Môn có một mảnh đất nông nghiệp thuê của xã để trồng rau màu. Chị đã đầu tư cải tạo đất, làm hệ thống tưới tiêu và san lấp mặt bằng trong nhiều năm. Nay Nhà nước có dự án mở rộng đường và thu hồi phần đất của chị. Chị muốn biết liệu chị có được bồi thường cho những chi phí cải tạo đất mà chị đã bỏ ra không, vì đất này chị thuê chứ không sở hữu.”
Di chuyển nghĩa trang
“Chào luật sư, tôi là Hạnh, đang làm bên mảng kinh doanh bất động sản tại quận Bình Thạnh, TP.HCM. Công ty tôi đang có một dự án khu dân cư lớn, nhưng lại vướng phải một nghĩa trang nhỏ nằm ngay trên khu đất dự kiến xây dựng. Tôi không rõ về mặt pháp lý thì cần làm những thủ tục gì để di dời nghĩa trang này, trách nhiệm thuộc về bên nào và quan trọng là chi phí bồi thường cho việc di dời mồ mả sẽ được tính toán ra sao ạ?”
Công nhận và Thi hành Phán quyết Trọng tài Nước ngoài
“Tôi là chị Lan, chủ một doanh nghiệp xuất nhập khẩu cà phê ở Quận 1, TP.HCM. Tôi vừa thắng kiện một đối tác nước ngoài tại trọng tài quốc tế ở Singapore do họ vi phạm hợp đồng. Tôi đang thắc mắc liệu phán quyết này có giá trị pháp lý tại Việt Nam không và tôi có thể dựa vào đó để đòi bồi thường tại Việt Nam được không?”
Trách nhiệm pháp lý của tàu thuyền công vụ nước ngoài trong vùng biển Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là Anh Hùng, một ngư dân ở Đà Nẵng. Mới đây, tàu cá của tôi bị một tàu nước ngoài va chạm gây hư hại khi đang đánh bắt ở gần khu vực quần đảo Hoàng Sa. Tôi nghe nói đó là 'tàu thuyền công vụ' của nước họ. Vậy tôi có thể đòi bồi thường thiệt hại được không, và quy định pháp luật Việt Nam về việc này thế nào ạ?”
Nhà nước thu hồi đất và quyền lợi người sử dụng đất
“Gia đình tôi có mảnh đất nông nghiệp ở huyện Ba Vì, Hà Nội, đã sử dụng ổn định hơn 30 năm. Gần đây, xã thông báo là đất sẽ bị thu hồi để làm dự án khu đô thị mới. Tôi nghe nói Luật Đất đai mới có hiệu lực nhưng không biết trường hợp của gia đình tôi sẽ được bồi thường, hỗ trợ tái định cư theo quy định cũ hay mới. Liệu có được bồi thường thỏa đáng không?”
Quyền lợi đất đai tại Vùng phụ cận dự án giao thông
“Tôi là nông dân ở ngoại thành Hà Nội, có mấy sào ruộng gần khu vực dự kiến xây dựng tuyến đường sắt mới. Gần đây, tôi nghe nói đất của tôi nằm trong 'vùng phụ cận' của dự án và có thể bị thu hồi. Tôi rất lo lắng không biết quyền lợi của mình sẽ như thế nào, và liệu có được bồi thường thỏa đáng hay không nếu đất bị ảnh hưởng bởi quy hoạch này. Xin hỏi tôi cần chuẩn bị gì và tìm hiểu thông tin ở đâu?”
Trách nhiệm đối với ô nhiễm môi trường
“Chị Lan, chủ một nhà hàng hải sản ở Đà Nẵng, đang rất lo lắng vì nước biển gần bờ bị ô nhiễm sau một sự cố tràn dầu nhỏ từ một tàu du lịch. Khách hàng giảm sút, hải sản nhập về không bán được. Chị muốn biết liệu có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại từ chủ tàu hay không và cần làm những gì?”
Vùng Giá Trị Trong Định Giá Đất
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh. Sắp tới, nhà nước thu hồi một phần đất nông nghiệp của gia đình để làm dự án giao thông. Tôi nghe nói có cái 'vùng giá trị' gì đó sẽ ảnh hưởng đến giá bồi thường đất của tôi. Luật sư có thể giải thích rõ hơn 'vùng giá trị' là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến quyền lợi của tôi không? Tôi lo lắm không biết có bị thiệt thòi không.”