Đối tượng được bồi thường Nhà nước
“Chị N.T.T, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội, đang rất lo lắng. Mấy hôm trước, cán bộ quản lý thị trường đến kiểm tra đột xuất và thu giữ toàn bộ lô hàng bánh kẹo nhập khẩu của chị vì nghi ngờ không rõ nguồn gốc, dù chị đã xuất trình đầy đủ hóa đơn chứng từ. Giờ hàng hóa bị giữ, chị không có cái bán, thiệt hại kinh tế nặng nề mà không biết mình có phải là 'người bị thiệt hại' theo luật để được bồi thường không.”
Trả lời
Xác định 'Người bị thiệt hại' trong bồi thường Nhà nước
Chào chị N.T.T, trường hợp của chị hoàn toàn thuộc phạm vi quy định về bồi thường của Nhà nước. Theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước 2017, người bị thiệt hại được hiểu là cá nhân, tổ chức bị thiệt hại về vật chất hoặc tinh thần do người thi hành công vụ gây ra, mà thuộc phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước
[2]. Điều này có nghĩa là nếu hành vi thu giữ hàng hóa của cán bộ quản lý thị trường (người thi hành công vụ) đã gây ra thiệt hại kinh tế trực tiếp cho cửa hàng của chị, và việc này không đúng quy định pháp luật (chị đã xuất trình đầy đủ chứng từ), thì chị chính là đối tượng được bồi thường.Phạm vi và điều kiện bồi thường của Nhà nước
Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước quy định rõ về trách nhiệm của Nhà nước đối với cá nhân, tổ chức bị thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra trong hoạt động quản lý hành chính, tố tụng và thi hành án
[1]. Tình huống của chị N.T.T liên quan đến hoạt động quản lý hành chính (kiểm tra và thu giữ hàng hóa) của cán bộ quản lý thị trường. Nếu việc thu giữ hàng hóa của chị là không có căn cứ pháp luật hoặc thực hiện sai quy định, gây ra thiệt hại, thì Nhà nước có trách nhiệm bồi thường. Các loại thiệt hại vật chất có thể được bồi thường bao gồm cả thiệt hại thực tế phát sinh do hàng hóa bị thu giữ, không thể kinh doanh được.Quyền lợi của chị khi là đối tượng được bồi thường
Với tư cách là cá nhân, tổ chức bị thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra thuộc phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, chị N.T.T có quyền yêu cầu Nhà nước bồi thường. Điều 2 của Luật này khẳng định rằng "Cá nhân, tổ chức bị thiệt hại về vật chất, thiệt hại về tinh thần do người thi hành công vụ gây ra thuộc phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước được quy định tại Luật này"
[3]. Quyền này bao gồm việc khôi phục lại quyền lợi hợp pháp bị xâm phạm và nhận khoản bồi thường tương xứng với thiệt hại thực tế đã xảy ra. Chị nên thu thập và lưu giữ đầy đủ các chứng cứ liên quan đến việc thu giữ hàng hóa và thiệt hại đã phát sinh để làm cơ sở cho yêu cầu bồi thường.