Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Hoạt động xuất cấp hàng dự trữ quốc gia
“Tôi là nông dân ở huyện X, tỉnh Y. Vừa rồi nhà tôi bị bão lũ cuốn trôi hết tài sản, mất cả vụ mùa. Nghe nói Nhà nước có chính sách xuất cấp hàng dự trữ quốc gia để hỗ trợ bà con. Tôi muốn hỏi liệu trường hợp của gia đình tôi có được nhận hỗ trợ này không và thủ tục thế nào ạ?”
Khái niệm dự án đầu tư công khẩn cấp
“Gia đình tôi ở huyện Duy Xuyên, Quảng Nam, đang lo lắng vì nghe tin sắp có dự án làm đê chống lũ khẩn cấp đi qua đất nhà mình. Tôi làm nông nghiệp, đất là nguồn sống chính. Tôi muốn hỏi dự án đầu tư công khẩn cấp là gì và liệu đất của tôi có bị thu hồi không, và nếu có thì quyền lợi của tôi sẽ được đảm bảo như thế nào?”
Thi hành án treo và nghĩa vụ của người được hưởng án treo
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H ở Quận 1, TP.HCM, làm nghề kinh doanh tự do. Vừa rồi con trai tôi lỡ dính vào một vụ việc và bị Tòa án tuyên phạt án tù nhưng cho hưởng án treo. Tôi không rõ án treo này là gì và sắp tới gia đình tôi cần phải làm gì để con tôi chấp hành đúng quy định, đặc biệt là các thủ tục với chính quyền địa phương. Liệu có phải lên phường báo cáo thường xuyên không ạ?”
Quy định pháp luật về bảo vệ và quản lý nguồn nước
“Chào chuyên gia, tôi là một nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây, nước sông chảy qua khu vực ruộng lúa nhà tôi có màu lạ, bốc mùi hôi và cá chết nổi nhiều. Tôi lo lắng lắm vì nước này dùng để tưới tiêu, sợ ảnh hưởng đến sức khỏe gia đình và năng suất cây trồng. Chuyên gia có thể cho tôi biết về các quy định pháp luật liên quan đến ô nhiễm nguồn nước để tôi biết mình có thể làm gì không?”
Tổ thẩm định liên ngành trong đặc xá
“Chào luật sư, em có anh trai đang thụ án tù ở Trại giam Hòa Sơn, Đà Nẵng. Gia đình em đang hy vọng anh ấy sẽ được xét đặc xá đợt tới. Em nghe nói có cái 'Tổ thẩm định liên ngành' gì đó sẽ xem xét hồ sơ. Luật sư cho em hỏi tổ này là gì, họ làm việc ra sao và có vai trò quan trọng thế nào trong việc quyết định anh em có được đặc xá không ạ? Gia đình em đang rất lo lắng và muốn hiểu rõ hơn về quy trình này.”
Di sản thiên nhiên thế giới
“Tôi là chủ một homestay nhỏ ở Quảng Ninh, gần khu vực Vịnh Hạ Long. Gần đây, có thông tin về một dự án resort lớn sắp được triển khai ngay sát khu vực di sản. Tôi rất lo lắng dự án này sẽ ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường và cả công việc kinh doanh của gia đình tôi. Liệu có quy định pháp luật nào bảo vệ khu vực di sản khỏi những dự án như vậy không?”
Vùng biển 06 hải lý và quyền khai thác tài nguyên biển
“Chào luật sư, tôi là anh Hải, ngư dân ở Vân Đồn, Quảng Ninh. Gia đình tôi đã bao đời nay đánh bắt hải sản ở khu vực gần bờ. Gần đây, tôi nghe nói có quy định về 'vùng biển 06 hải lý' gì đó. Tôi không rõ vùng biển này là vùng nào, có ảnh hưởng gì đến việc đánh bắt của chúng tôi không, đặc biệt là khi có các dự án phát triển du lịch, nuôi trồng thủy sản đang mở rộng ra biển?”
Quy định về kết hôn giữa những người có họ trong phạm vi ba đời
“Chị H.T.L là công nhân may ở Bắc Giang, đang có tình cảm sâu sắc với một người anh họ. Hai người rất muốn tiến tới hôn nhân nhưng gia đình hai bên đều lo lắng không biết liệu việc này có vi phạm pháp luật hay phong tục tập quán không, đặc biệt là về mối quan hệ họ hàng. Chị H.T.L muốn biết liệu mình và anh họ có được phép kết hôn hay không và pháp luật quy định thế nào về trường hợp này.”
Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng
“Chào luật sư, gia đình tôi có mấy hecta rừng phòng hộ ở Huyện Đơn Dương, Lâm Đồng. Gần đây tôi nghe nói có chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng gì đó nhưng không rõ mình có được nhận tiền không và nhận như thế nào. Rừng nhà tôi có giúp giữ nước cho mấy nhà máy thủy điện dưới xuôi không?”
Cơ quan lưu trữ lịch sử và tài liệu lưu trữ tư
“Chào luật sư, gia đình tôi ở TP.HCM có giữ nhiều giấy tờ, hình ảnh từ thời ông bà để lại, một số tài liệu có từ trước năm 1975. Tôi nghe nói có 'lưu trữ lịch sử' gì đó chuyên giữ những tài liệu quan trọng này. Luật sư cho tôi hỏi, 'lưu trữ lịch sử' là gì và những tài liệu như của gia đình tôi có thể gửi gắm ở đó được không ạ? Tôi cũng muốn biết quyền lợi của mình khi tiếp cận lại các tài liệu đó nếu gửi đi.”
Nghĩa vụ pháp lý của người vận tải đường thủy nội địa
“Anh H.V.A ở Cần Thơ đang có ý định dùng chiếc ghe của gia đình để chở hàng nông sản từ vườn ra chợ. Anh ấy nghe nói phải có giấy phép và tuân thủ nhiều quy định. Anh ấy muốn biết liệu mình có được coi là "người vận tải" theo luật không và những nghĩa vụ cơ bản là gì.”
Quy định pháp luật về người nghiện chất dạng thuốc phiện và điều trị
“Chị H. ở Quận 1, TP.HCM, có con trai 25 tuổi đang nghiện chất dạng thuốc phiện. Chị nghe nói có các chương trình điều trị nhưng không rõ pháp luật quy định thế nào về việc này, con chị có bắt buộc phải đi điều trị không và gia đình cần làm gì để hỗ trợ cháu?”
Thửa đất và xác định ranh giới đất đai
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở xã Bình Minh, huyện Thăng Bình, Quảng Nam. Gia đình tôi có mảnh đất trồng lúa từ đời ông cha để lại. Gần đây, xã tôi có dự án đo đạc lại đất đai để cấp sổ hồng mới. Khi cán bộ địa chính xuống đo, ranh giới thửa đất nhà tôi lại bị lệch so với hàng rào cũ mà chúng tôi vẫn dùng bao lâu nay, làm tôi lo lắng không biết phần đất nào mới là của mình. Vậy thửa đất được hiểu thế nào và làm sao để xác định ranh giới đất chính xác ạ?”
Phân cấp rủi ro ô nhiễm môi trường biển và hải đảo
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một cơ sở chế biến hải sản nhỏ ở Đà Nẵng. Gần đây, có thông tin về việc xây dựng một khu công nghiệp mới cách bờ biển không xa. Tôi rất lo lắng về khả năng ô nhiễm môi trường biển từ khu công nghiệp này sẽ ảnh hưởng đến nguồn nguyên liệu và hoạt động kinh doanh của gia đình tôi. Không biết có quy định nào đánh giá hay phân loại những rủi ro ô nhiễm như vậy không, và làm sao để biết khu vực của tôi có thuộc vùng rủi ro cao hay không?”
Quy định về rừng thứ sinh
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện Đắk Song, Đắk Nông có một mảnh đất trước đây là rừng tự nhiên nhưng đã bị khai thác để làm nương rẫy từ lâu. Giờ tôi muốn trồng lại cây rừng trên đó nhưng không biết liệu mảnh đất này có được coi là rừng thứ sinh theo quy định của pháp luật không, và nếu là rừng thứ sinh thì có những quy định gì đặc biệt khi quản lý hay không? Tôi lo lắng không biết có vi phạm gì không.”
Quy định về Dịch vụ dân số và các hoạt động liên quan
“Chào luật sư, tôi là cán bộ y tế thôn bản ở xã Thanh Sơn, huyện Kim Bảng, Hà Nam. Gần đây, khi tôi đi tuyên truyền về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình và tư vấn sức khỏe sinh sản cho bà con, một số người dân lại cho rằng đây không phải là nhiệm vụ của y tế xã và cản trở tôi. Thậm chí có người còn nói tôi đang làm sai quy định. Tôi muốn hỏi liệu việc cung cấp thông tin và dịch vụ như vậy có đúng là 'dịch vụ dân số' theo quy định pháp luật không và tôi có được phép thực hiện không?”
Khái niệm và vai trò của Gia đình theo pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Lâm Đồng. Gia đình tôi có một mảnh đất nông nghiệp đang muốn làm thủ tục xin giao đất lâm nghiệp để trồng rừng, nhưng tôi đang băn khoăn không biết liệu gia đình tôi có được coi là 'hộ gia đình' theo luật để được giao đất không. Cụ thể, tôi có nuôi một đứa cháu mồ côi từ nhỏ, giờ cháu đã lớn và sống chung với vợ chồng tôi như con ruột. Liệu trường hợp của cháu có được tính vào 'hộ gia đình' khi làm thủ tục không?”
Quyền tiếp cận dịch vụ dân số và kế hoạch hóa gia đình
“Chào chuyên gia, tôi là vợ chồng trẻ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Chúng tôi muốn tìm hiểu về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình nhưng khi hỏi ở trạm y tế xã thì cán bộ có vẻ không nhiệt tình, còn nói bóng gió là 'cứ đẻ đi rồi tính'. Chúng tôi cảm thấy hơi khó xử và không biết có phải mình đang bị cản trở tiếp cận dịch vụ không. Mong chuyên gia tư vấn.”
Bản đồ quy hoạch sử dụng đất và vai trò trong quản lý đất đai
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Tôi đang có ý định xây thêm một nhà nghỉ nhỏ trên mảnh đất của gia đình để làm du lịch sinh thái. Gần đây, tôi nghe nói có bản đồ quy hoạch sử dụng đất mới của huyện nhưng không hiểu rõ nó là gì và liệu đất của tôi có bị ảnh hưởng không, có được xây dựng theo ý muốn nữa không?”
Mức sinh thay thế và công tác dân số
“Chào luật sư, vợ chồng em ở TP.HCM đang tính sinh con thứ hai nhưng cũng lo lắng về chi phí nuôi dạy. Em nghe nói Nhà nước có chính sách khuyến khích sinh đẻ để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết chính sách này cụ thể là gì và có hỗ trợ gì cho các gia đình như tụi em không ạ?”
Quy định pháp luật về làm chậm lũ và quản lý đê điều
“Chào luật sư, tôi là anh N.V.H, một nông dân ở huyện Châu Phú, An Giang. Gần đây, tôi nghe nói chính quyền đang có kế hoạch xây dựng một công trình gì đó để 'làm chậm lũ' ngay gần khu đất canh tác lúa của gia đình tôi. Tôi không rõ 'làm chậm lũ' là gì và liệu đất của tôi có bị ảnh hưởng hay không? Pháp luật có quy định gì về việc này không, thưa luật sư?”
Quy định về chỗ ở hợp pháp
“Chào luật sư, tôi là H.T.L, năm nay 38 tuổi, đang sinh sống và buôn bán nhỏ ở khu vực gần cảng Hải Phòng. Gia đình tôi đã sống trên một chiếc thuyền lớn neo đậu cố định ở đây nhiều năm nay. Gần đây, tôi muốn làm thủ tục đăng ký thường trú cho các con đi học nhưng cán bộ phường nói thuyền không phải là chỗ ở hợp pháp nên không được. Luật sư cho tôi hỏi, liệu thuyền có được coi là chỗ ở hợp pháp để đăng ký cư trú không ạ?”
Thời hạn sử dụng thực tế của công trình xây dựng
“Chị N.T.H ở Hà Nội đang lo lắng về căn nhà cũ 50 năm tuổi của gia đình. Gần đây, nhà bắt đầu có dấu hiệu xuống cấp, tường nứt, mái dột. Chị nghe nói về "thời hạn sử dụng thực tế của công trình" và không biết liệu nhà mình có còn được coi là an toàn để ở nữa không. Chị muốn biết pháp luật quy định thế nào về việc này và gia đình chị cần làm gì để đảm bảo an toàn.”
Quy định về cư trú của công dân
“Chào chuyên gia, tôi tên là Hùng, năm nay 32 tuổi, làm kỹ sư xây dựng. Gia đình tôi vừa chuyển từ quận 7, TP.HCM về huyện Củ Chi để tiện cho công việc mới của vợ tôi. Giờ tôi muốn làm lại giấy tờ cho con đi học và đăng ký tạm trú, thường trú. Tôi không rõ việc **cư trú** của mình ở Củ Chi có được xem là hợp lệ theo quy định pháp luật không?”