Di sản thiên nhiên thế giới
“Tôi là chủ một homestay nhỏ ở Quảng Ninh, gần khu vực Vịnh Hạ Long. Gần đây, có thông tin về một dự án resort lớn sắp được triển khai ngay sát khu vực di sản. Tôi rất lo lắng dự án này sẽ ảnh hưởng đến cảnh quan, môi trường và cả công việc kinh doanh của gia đình tôi. Liệu có quy định pháp luật nào bảo vệ khu vực di sản khỏi những dự án như vậy không?”
Trả lời
Chị T.T.H thân mến, việc lo lắng về tác động của các dự án phát triển du lịch đến Di sản thiên nhiên thế giới là hoàn toàn chính đáng, đặc biệt khi nó ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống và sinh kế của gia đình chị. Pháp luật Việt Nam có những quy định chặt chẽ để bảo vệ các di sản này.
Di sản thiên nhiên thế giới được bảo vệ như thế nào?
Di sản thiên nhiên thế giới là các di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh tiêu biểu của Việt Nam có giá trị nổi bật toàn cầu về thiên nhiên, được UNESCO ghi vào Danh mục Di sản thế giới. Các quy định về bảo vệ và quản lý di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới ở Việt Nam được cụ thể hóa trong Nghị định số 109/2017/NĐ-CP và các văn bản pháp luật liên quan
[1].Đặc biệt, khu vực di sản thế giới được bảo vệ nghiêm ngặt như đối với khu vực bảo vệ I của di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh. Điều này có nghĩa là mọi hoạt động xây dựng, cải tạo, khai thác trong khu vực này phải tuân thủ các quy định rất chặt chẽ để đảm bảo không làm ảnh hưởng đến giá trị nổi bật toàn cầu của di sản. Tương tự, vùng đệm của khu vực di sản thế giới cũng được bảo vệ như khu vực bảo vệ II, nơi các hoạt động vẫn phải được kiểm soát để tránh tác động tiêu cực đến khu vực lõi
[3].Trách nhiệm và đối tượng áp dụng
Nghị định số 109/2017/NĐ-CP quy định rõ về bảo vệ và quản lý Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới ở Việt Nam, cũng như trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan
[1]. Các quy định này áp dụng cho mọi cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan đến bảo vệ và quản lý Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới ở Việt Nam [2]. Điều này có nghĩa là dự án resort mà chị đề cập, nếu nằm trong hoặc gần khu vực di sản, phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định này.Giám sát và đánh giá tác động môi trường
Để đảm bảo việc bảo tồn di sản, các hoạt động điều tra, đánh giá định kỳ về môi trường di sản thiên nhiên được thực hiện 05 năm một lần. Các nội dung đánh giá bao gồm diễn biến môi trường, các giá trị thiên nhiên cần bảo vệ, và đặc biệt là hoạt động phát triển kinh tế - xã hội có tác động xấu đến môi trường di sản thiên nhiên
[4]. Ban quản lý di sản hoặc tổ chức được giao quản lý có trách nhiệm thực hiện việc này và báo cáo lên Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.Nếu dự án resort mới có nguy cơ gây ảnh hưởng đến tính toàn vẹn, tính xác thực, hệ sinh thái, đa dạng sinh học hoặc chất lượng nguồn nước của Vịnh Hạ Long, thì các cơ quan quản lý di sản và môi trường sẽ phải xem xét kỹ lưỡng. Chị có thể tìm hiểu thông tin về báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của dự án và các giấy phép liên quan từ chính quyền địa phương để nắm rõ hơn về mức độ tuân thủ các quy định bảo vệ di sản.