Quy định về kết hôn giữa những người có họ trong phạm vi ba đời
“Chị H.T.L là công nhân may ở Bắc Giang, đang có tình cảm sâu sắc với một người anh họ. Hai người rất muốn tiến tới hôn nhân nhưng gia đình hai bên đều lo lắng không biết liệu việc này có vi phạm pháp luật hay phong tục tập quán không, đặc biệt là về mối quan hệ họ hàng. Chị H.T.L muốn biết liệu mình và anh họ có được phép kết hôn hay không và pháp luật quy định thế nào về trường hợp này.”
Trả lời
1. Hiểu đúng về "những người có họ trong phạm vi ba đời"
Chào Chị H.T.L, trường hợp của chị liên quan đến một quy định pháp luật quan trọng về hôn nhân và gia đình, đặc biệt là việc xác định mối quan hệ họ hàng để đảm bảo tính hợp pháp của việc kết hôn. Theo quy định pháp luật, những người có họ trong phạm vi ba đời được hiểu là những người cùng một gốc sinh ra, cụ thể bao gồm: * Đời thứ nhất: Cha, mẹ. * Đời thứ hai: Anh, chị, em ruột (cùng cha mẹ, cùng cha khác mẹ, hoặc cùng mẹ khác cha). * Đời thứ ba: Anh, chị, em con chú, con bác, con cô, con cậu, con dì.
Như vậy, người anh họ mà chị đang có tình cảm thuộc vào đời thứ ba trong phạm vi họ hàng.
2. Quy định pháp luật về cấm kết hôn giữa những người có họ trong phạm vi ba đời
Pháp luật Việt Nam hiện hành, cụ thể là Luật Hôn nhân và gia đình sửa đổi 2025 và các quy định trước đó, đã nghiêm cấm việc kết hôn giữa những người có họ trong phạm vi ba đời. Điều 5 khoản 2 điểm d của Luật Hôn nhân và gia đình sửa đổi 2025 quy định rõ: "Cấm các hành vi... Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ; giữa những người có họ trong phạm vi ba đời..."
[1]. Quy định tương tự cũng đã được nêu tại Điều 10 khoản 3 của Luật Ngày 2000[2]. Luật này điều chỉnh chế độ hôn nhân và gia đình, đặt ra các chuẩn mực pháp lý cho cách ứng xử giữa các thành viên gia đình[3]. Mục đích của quy định này là nhằm bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình lành mạnh, tránh những hệ lụy về mặt xã hội, đạo đức và sức khỏe di truyền.3. Lời khuyên cho trường hợp của Chị H.T.L
Với tình huống của chị H.T.L và người anh họ, căn cứ vào định nghĩa và các điều luật đã trích dẫn, việc hai người kết hôn là bị cấm theo quy định của pháp luật. Dù tình cảm của hai người là thật lòng, nhưng việc cố tình kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng sẽ vi phạm pháp luật và không được pháp luật công nhận, bảo vệ. Hơn nữa, việc này còn có thể ảnh hưởng đến các mối quan hệ gia đình và cộng đồng. Chị và gia đình nên tìm hiểu kỹ lưỡng các quy định pháp luật để tránh những rắc rối không đáng có trong tương lai.