Quyền tiếp cận dịch vụ dân số và kế hoạch hóa gia đình
“Chào chuyên gia, tôi là vợ chồng trẻ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Chúng tôi muốn tìm hiểu về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình nhưng khi hỏi ở trạm y tế xã thì cán bộ có vẻ không nhiệt tình, còn nói bóng gió là 'cứ đẻ đi rồi tính'. Chúng tôi cảm thấy hơi khó xử và không biết có phải mình đang bị cản trở tiếp cận dịch vụ không. Mong chuyên gia tư vấn.”
Trả lời
Dịch vụ dân số và quyền được tiếp cận
Dịch vụ dân số bao gồm nhiều hoạt động nhằm phục vụ công tác dân số, trong đó có việc cung cấp thông tin, truyền thông, vận động, giáo dục về dân số, và đặc biệt là cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình.
Việc tìm hiểu và tiếp cận các biện pháp kế hoạch hóa gia đình là một phần quan trọng của dịch vụ dân số. Pháp luật quy định rõ ràng về phạm vi điều chỉnh liên quan đến công tác dân số, bao gồm truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; duy trì mức sinh thay thế; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số; và các điều kiện bảo đảm thực hiện công tác dân số
[1]. Điều này khẳng định rằng kế hoạch hóa gia đình là một nội dung được nhà nước quan tâm và bảo đảm thực hiện.Nguyên tắc thực hiện công tác dân số và hành vi bị nghiêm cấm
Công tác dân số được thực hiện dựa trên các nguyên tắc quan trọng, trong đó có việc bảo đảm sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng, gia đình trong việc thực hiện công tác dân số
[2]. Điều này có nghĩa là vợ chồng bạn có quyền được tiếp cận thông tin và dịch vụ kế hoạch hóa gia đình một cách tự nguyện và bình đẳng, không bị ép buộc hay cản trở.Đặc biệt, pháp luật nghiêm cấm hành vi cản trở việc tuyên truyền, giáo dục, vận động phổ biến thông tin, tư vấn về dân số, kế hoạch hóa gia đình, tiếp cận dịch vụ dân số. Đồng thời, hành vi kỳ thị, phân biệt đối xử trong tiếp cận dịch vụ dân số cũng bị nghiêm cấm
[3]. Việc cán bộ y tế có thái độ không nhiệt tình, nói bóng gió và khiến vợ chồng bạn cảm thấy khó xử có thể được xem là hành vi cản trở hoặc kỳ thị trong việc tiếp cận dịch vụ dân số.Quyền của vợ chồng bạn và hướng giải quyết
Vợ chồng bạn hoàn toàn có quyền được tiếp cận thông tin và các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình một cách đầy đủ, chính xác và không bị cản trở. Thái độ của cán bộ y tế mà bạn gặp phải là không phù hợp với quy định của pháp luật về công tác dân số.
Bạn có thể thực hiện một số bước sau: