Quy định về Dịch vụ dân số và các hoạt động liên quan
“Chào luật sư, tôi là cán bộ y tế thôn bản ở xã Thanh Sơn, huyện Kim Bảng, Hà Nam. Gần đây, khi tôi đi tuyên truyền về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình và tư vấn sức khỏe sinh sản cho bà con, một số người dân lại cho rằng đây không phải là nhiệm vụ của y tế xã và cản trở tôi. Thậm chí có người còn nói tôi đang làm sai quy định. Tôi muốn hỏi liệu việc cung cấp thông tin và dịch vụ như vậy có đúng là 'dịch vụ dân số' theo quy định pháp luật không và tôi có được phép thực hiện không?”
Trả lời
1. Các hoạt động của chị là Dịch vụ dân số theo quy định
Chào chị, những hoạt động mà chị đang thực hiện như tuyên truyền, tư vấn về kế hoạch hóa gia đình và sức khỏe sinh sản hoàn toàn thuộc phạm vi của dịch vụ dân số theo định nghĩa của pháp luật. Cụ thể, dịch vụ dân số bao gồm các hoạt động phục vụ công tác dân số, trong đó có cung cấp thông tin, truyền thông, vận động, giáo dục về dân số, cũng như cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình. Do đó, chị hoàn toàn có cơ sở pháp lý để thực hiện các công việc này.
2. Cơ sở pháp lý và nguyên tắc thực hiện công tác dân số
Việc chị thực hiện các hoạt động truyền thông, vận động, giáo dục về dân số, duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số là phù hợp với phạm vi điều chỉnh của pháp luật về công tác dân số
[1].Các nguyên tắc khi thực hiện công tác dân số, trong đó có dịch vụ dân số, bao gồm việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, đảm bảo sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng, gia đình. Đồng thời, công tác này cũng cần đảm bảo cân bằng, hài hòa giữa quyền và nghĩa vụ của công dân
[2]. Điều này khẳng định vai trò và quyền của chị trong việc cung cấp thông tin và dịch vụ, cũng như quyền của người dân trong việc tiếp cận các dịch vụ này một cách tự nguyện.3. Các hành vi bị nghiêm cấm trong tiếp cận dịch vụ dân số
Đối với việc một số người dân cản trở chị thực hiện nhiệm vụ, pháp luật đã có quy định rõ ràng về các hành vi bị nghiêm cấm. Cụ thể, cản trở việc tuyên truyền, giáo dục, vận động phổ biến thông tin, tư vấn về dân số, kế hoạch hóa gia đình, tiếp cận dịch vụ dân số là một trong các hành vi bị nghiêm cấm. Ngoài ra, kỳ thị, phân biệt đối xử trong tiếp cận dịch vụ dân số cũng là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm
[3].Như vậy, chị hoàn toàn có cơ sở pháp lý vững chắc để tiếp tục công việc của mình. Những người cản trở chị đang vi phạm quy định pháp luật. Chị có thể giải thích rõ ràng các quy định này cho bà con hoặc báo cáo lên cấp quản lý trực tiếp để có hướng xử lý phù hợp, đảm bảo công tác dân số tại địa phương được thực hiện hiệu quả.