Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Giải quyết tranh chấp đất đai
“Tôi là chị Hạnh, một tiểu thương ở Quận 9, TP.HCM. Gia đình tôi đã sinh sống và sử dụng mảnh đất này hơn 30 năm rồi. Gần đây, hàng xóm của tôi lại đòi lấn chiếm một phần đất mà gia đình tôi vẫn canh tác, nói là đất của họ. Giờ tôi không biết phải làm sao để bảo vệ quyền lợi của mình.”
Bản đồ địa chính và quyền lợi người sử dụng đất
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có mảnh đất canh tác đã lâu, giờ muốn xây thêm chuồng trại nhưng hàng xóm bảo phải xem 'bản đồ địa chính' để biết ranh giới. Tôi không hiểu bản đồ này là gì và có quan trọng không? Liệu tôi có cần phải đi tìm hiểu về nó không?”
Trách nhiệm và quy định về khu vực chữa cháy
“Chào luật sư, tôi là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tuần trước, có một vụ cháy nhỏ ở nhà hàng xóm, tôi thấy lực lượng cứu hỏa đến rất nhanh. Tôi thắc mắc là khi có cháy, khu vực chữa cháy được xác định như thế nào và tôi có trách nhiệm gì trong khu vực đó không? Liệu tôi có bị phạt nếu không tham gia chữa cháy không?”
Kỳ mở họ trong giao dịch họ, hụi
“Tôi là chị Hạnh, làm công nhân ở Bình Dương. Tôi có tham gia một dây họ do chị hàng xóm làm chủ họ. Ban đầu chị ấy nói là mỗi tháng sẽ mở họ một lần, nhưng giờ đã qua 2 tháng rồi mà tôi vẫn chưa thấy chị ấy thông báo gì về kỳ mở họ tiếp theo để tôi biết khi nào đến lượt mình lĩnh họ. Tôi lo lắng quá, không biết chủ họ có đang làm đúng quy định không hay có ý định lừa đảo gì không?”
Hòa giải viên ở cơ sở
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây tôi có mâu thuẫn nhỏ với hàng xóm về việc ranh đất. Có người mách tôi tìm đến hòa giải viên nhưng tôi không rõ hòa giải viên này có phải là người của tòa án hay của xã không, và họ có thể giúp tôi giải quyết tranh chấp đất đai được không?”
Tiếp cận Dịch vụ Dân số và Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM mới cưới nhau và muốn tìm hiểu về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình để chuẩn bị tốt nhất cho việc sinh con. Chúng tôi có đến trạm y tế xã nhưng thấy thái độ của một số cán bộ chưa được nhiệt tình lắm, lại còn nghe mấy người hàng xóm nói là có khi họ ưu tiên người quen. Liệu có phải **dịch vụ dân số** không được cung cấp công bằng không ạ? Chúng tôi có quyền được tiếp cận những dịch vụ này không?”
Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em bị xâm hại tình dục
“Chào luật sư, tôi là chị M.T.H, sống ở Quận 3, TP.HCM. Tôi là giáo viên mầm non. Gần đây, con gái 6 tuổi của tôi có những biểu hiện lạ, cháu hay sợ hãi khi tiếp xúc với người lạ, đặc biệt là một người hàng xóm. Tôi rất lo lắng không biết liệu con tôi có đang bị xâm hại tình dục trẻ em hay không và tôi phải làm gì để bảo vệ cháu?”
Khái niệm và ý nghĩa của Vùng giá trị trong định giá đất
“Tôi là Anh N.V.H, 48 tuổi, làm nông nghiệp ở huyện Đông Anh, Hà Nội. Mảnh đất nông nghiệp của tôi nằm cạnh khu vực đang quy hoạch đô thị mới. Vừa rồi, hàng xóm của tôi, có mảnh đất tương tự về diện tích và vị trí, lại được đền bù với giá cao hơn đáng kể khi nhà nước thu hồi. Tôi thắc mắc liệu đất của tôi và đất của hàng xóm có thuộc cùng một 'vùng giá trị' hay không, và tại sao lại có sự chênh lệch lớn như vậy?”
Định nghĩa và vai trò của Hợp tác xã
“Chào luật sư, tôi là chị Lan ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Tôi đang làm nông nghiệp trồng rau sạch và muốn tập hợp mấy hộ dân xung quanh lại để cùng sản xuất, tiêu thụ cho hiệu quả hơn. Mấy cô chú hàng xóm gợi ý thành lập hợp tác xã nhưng tôi không rõ hợp tác xã là gì, có khác gì tổ hợp tác không và có lợi ích gì cho chúng tôi không?”
Trách nhiệm pháp lý khi xưởng sản xuất gây ô nhiễm môi trường
“Chào luật sư, tôi là chủ xưởng mộc ở Quận 7. Mấy hôm nay, hàng xóm cứ than phiền xưởng tôi gây bụi, tiếng ồn, rồi còn mùi sơn nữa. Mấy anh bên môi trường cũng mới xuống kiểm tra, nói xưởng tôi có nguy cơ gây ô nhiễm. Tôi muốn hỏi, 'ô nhiễm môi trường' chính xác là gì theo luật, và nếu bị kết luận là ô nhiễm thì tôi phải chịu trách nhiệm thế nào ạ?”
Thi hành biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh trong pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là anh T.V.H ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Em trai tôi gần đây có biểu hiện tâm thần không ổn định, đã gây ra một vụ việc gây thương tích cho hàng xóm. Gia đình rất lo lắng không biết liệu em tôi có phải đi tù không hay có thể được đưa đi chữa bệnh bắt buộc. Nếu phải chữa bệnh thì quy trình thế nào, ai sẽ quyết định việc này?”
Quy định pháp luật về xây dựng và quản lý đê bao
“Tôi đang nuôi tôm ở Huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây, hàng xóm của tôi tự ý xây một cái đê bao để ngăn mặn cho khu vực nuôi trồng của họ. Tôi lo ngại việc này có thể ảnh hưởng đến dòng chảy và chất lượng nước trong khu vực nuôi tôm của tôi. Tôi muốn biết pháp luật quy định thế nào về việc xây dựng đê bao cá nhân như vậy?”
Giải quyết tranh chấp đất đai
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gia đình tôi có một mảnh đất đã canh tác lâu năm. Gần đây, hàng xóm của tôi tự ý lấn chiếm một phần đất để xây dựng tường rào, nói là đất của họ. Tôi đã cố gắng nói chuyện nhưng họ không nghe. Giờ tôi không biết phải làm sao để đòi lại đất của mình. Liệu đây có phải là tranh chấp đất đai không và tôi phải bắt đầu từ đâu?”
Trách nhiệm và hỗ trợ trong tư vấn HIV/AIDS
“Chị H. ở huyện Thanh Oai, Hà Nội, có người thân vừa được chẩn đoán nhiễm HIV. Gia đình chị rất hoang mang, không biết phải làm gì để hỗ trợ người bệnh mà không bị hàng xóm xa lánh. Chị muốn biết pháp luật có quy định gì về việc tư vấn và trách nhiệm của cộng đồng đối với người nhiễm HIV không?”
Trộm cắp điện và các hành vi vi phạm pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy hóa đơn tiền điện của mình tăng đột biến mà không rõ lý do, trong khi lượng khách và hoạt động kinh doanh vẫn như cũ. Tôi nghi ngờ hàng xóm bên cạnh đang câu trộm điện của quán tôi vì tôi thấy họ hay sửa chữa đường dây điện vào ban đêm. Nếu đúng như vậy, hành vi này có bị pháp luật xử lý không và tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Quyền và hỗ trợ cho người đang trong quá trình xác định là nạn nhân mua bán người
“Chào luật sư, tôi là một người dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, có một người phụ nữ hàng xóm của tôi, chị ấy mới trở về từ Campuchia trong tình trạng rất hoảng loạn, kể rằng mình bị lừa bán sang đó. Hiện tại, công an địa phương đang làm việc với chị ấy để xác minh thông tin. Tôi nghe nói chị ấy đang được gọi là 'người đang trong quá trình xác định là nạn nhân'. Vậy chị ấy có quyền lợi gì không, và có được hỗ trợ gì trong giai đoạn này không ạ? Tôi lo cho chị ấy quá.”
Quy định về Sơ đồ, bản đồ quy hoạch
“Tôi là nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Tôi đang định xây thêm một nhà kho nhỏ trên mảnh đất của mình để chứa nông sản. Tuy nhiên, hàng xóm có nói là đất của tôi có thể nằm trong sơ đồ quy hoạch nào đó nên không xây được. Tôi muốn hỏi sơ đồ, bản đồ quy hoạch là gì và làm sao để biết đất của tôi có bị ảnh hưởng bởi quy hoạch không?”
Hủy hoại đất: Quy định và xử lý vi phạm
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Đồng Nai. Mấy tháng nay, ông hàng xóm cạnh rẫy nhà tôi cứ đổ xà bần, rác thải xây dựng sang phần đất giáp ranh, làm đất nhà tôi bị lèn chặt, không trồng trọt được nữa. Tôi lo đất bị hủy hoại thì có bị phạt không và tôi phải làm sao để bảo vệ quyền lợi của mình? Liệu có thời hạn nào để tôi khiếu nại không?”
Sơ đồ quy hoạch và ý nghĩa đối với người dân
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một trang trại nhỏ ở ngoại thành Hà Nội. Hiện tôi đang có kế hoạch mở rộng nhà xưởng để chế biến nông sản, nhưng hàng xóm có nói khu vực của tôi nằm trong 'sơ đồ quy hoạch'. Tôi chưa hiểu rõ 'sơ đồ quy hoạch' là gì và nó có ý nghĩa như thế nào đối với việc xây dựng của tôi? Liệu tôi có được cấp phép xây dựng hay không nếu đất của tôi thuộc diện này?”
Dây họ theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị Hằng, ở Quận 7, TP.HCM. Tôi làm nội trợ và mới tham gia một nhóm chơi họ với mấy chị em hàng xóm. Mấy chị bảo đây là 'dây họ' nhưng tôi không hiểu rõ lắm về khái niệm này và những quy định pháp luật liên quan. Liệu có rủi ro gì không nếu tôi tham gia mà không hiểu rõ? Tôi nghe nói có nhiều vụ vỡ họ lắm.”
Hành vi chiếm đất và các quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Hưng Yên. Nhà tôi có mảnh đất ruộng được cấp sổ đỏ đàng hoàng. Mấy tháng nay, ông hàng xóm tự ý rào chắn, lấn sang cả phần đất công phía sau nhà tôi và một phần nhỏ đất của tôi để trồng rau. Tôi nói thì ông ấy bảo đất bỏ hoang thì ông ấy dùng. Luật sư cho hỏi hành vi này có phải là chiếm đất không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Giải quyết tranh chấp đất đai khi chưa có Giấy chứng nhận
“Tôi là nông dân ở xã Phước Thái, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Gia đình tôi đã canh tác mảnh đất này từ đời ông cha, nhưng chưa làm được sổ đỏ. Gần đây, hàng xóm muốn xây tường rào và cho rằng ranh giới đất của họ lấn sang phần đất mà gia đình tôi đã sử dụng ổn định bao năm nay. Tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình khi chưa có giấy tờ pháp lý?”
Xử phạt hành chính hành vi bỏ rơi, bỏ mặc trẻ em
“Chào chuyên gia, tôi là hàng xóm của chị H. ở Quận 1, TP.HCM. Chị ấy làm công nhân, thường xuyên đi làm ca đêm, để con nhỏ 5 tuổi ở nhà một mình hoặc gửi cho người quen không đáng tin cậy. Gần đây cháu bé có vẻ sụt cân, xanh xao. Tôi lo lắng không biết hành vi bỏ mặc con như vậy có bị xử lý không?”
Quy định pháp luật về hành vi lấn đất
“Chào luật sư, tôi là Chị H.T.L, một nông dân ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gia đình tôi có mảnh đất trồng rau màu đã sử dụng ổn định nhiều năm nay. Mới đây, hàng xóm của tôi tự ý di chuyển hàng rào sang phần đất của tôi khoảng 1 mét để mở rộng diện tích trồng cây ăn trái của họ. Tôi phải làm gì để giải quyết tình trạng này?”