Dây họ theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị Hằng, ở Quận 7, TP.HCM. Tôi làm nội trợ và mới tham gia một nhóm chơi họ với mấy chị em hàng xóm. Mấy chị bảo đây là 'dây họ' nhưng tôi không hiểu rõ lắm về khái niệm này và những quy định pháp luật liên quan. Liệu có rủi ro gì không nếu tôi tham gia mà không hiểu rõ? Tôi nghe nói có nhiều vụ vỡ họ lắm.”
Trả lời
Dây họ là gì?
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, dây họ (hay còn gọi là họ, hụi, biêu, phường) là một hình thức giao dịch dân sự được hình thành dựa trên sự thỏa thuận cụ thể giữa những người tham gia. Thỏa thuận này bao gồm các yếu tố quan trọng như thời gian, phần họ, thể thức góp họ, lĩnh họ, và quyền, nghĩa vụ của cả chủ họ (nếu có) và các thành viên. Bản chất của dây họ là nhằm mục đích tương trợ lẫn nhau giữa những người tham gia
[2].Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
Nghị định số 19/2019/NĐ-CP là văn bản pháp luật chính quy định về hoạt động họ, hụi, biêu, phường. Nghị định này điều chỉnh các vấn đề từ nguyên tắc tổ chức họ, điều kiện làm thành viên, chủ họ, đến việc gia nhập, rút khỏi họ, văn bản thỏa thuận, thứ tự lĩnh họ, lãi suất, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của các bên liên quan
[1]. Đối tượng áp dụng của Nghị định này bao gồm những người tham gia dây họ (thành viên và chủ họ) cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan.Nguyên tắc và điều kiện tham gia dây họ
Để đảm bảo tính hợp pháp và an toàn, việc tổ chức dây họ phải tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự. Đặc biệt, pháp luật nghiêm cấm việc tổ chức họ để cho vay lãi nặng, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, huy động vốn trái pháp luật hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác
[2].Về điều kiện tham gia, thành viên dây họ phải là người từ đủ mười tám tuổi trở lên và không thuộc trường hợp mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Trường hợp người từ đủ mười lăm tuổi đến dưới mười tám tuổi có tài sản riêng vẫn có thể tham gia, nhưng nếu sử dụng tài sản riêng là bất động sản, động sản phải đăng ký để tham gia thì cần có sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật
[3]. Ngoài ra, các thành viên có thể thỏa thuận thêm các điều kiện khác.Việc hiểu rõ các quy định này sẽ giúp chị Hằng và các thành viên khác bảo vệ quyền lợi của mình khi tham gia dây họ, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.