Tiếp cận Dịch vụ Dân số và Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM mới cưới nhau và muốn tìm hiểu về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình để chuẩn bị tốt nhất cho việc sinh con. Chúng tôi có đến trạm y tế xã nhưng thấy thái độ của một số cán bộ chưa được nhiệt tình lắm, lại còn nghe mấy người hàng xóm nói là có khi họ ưu tiên người quen. Liệu có phải **dịch vụ dân số** không được cung cấp công bằng không ạ? Chúng tôi có quyền được tiếp cận những dịch vụ này không?”
Trả lời
Quyền được tiếp cận Dịch vụ Dân số và Kế hoạch hóa gia đình
Anh N.V.H và vợ hoàn toàn có quyền được tiếp cận các dịch vụ dân số một cách công bằng và không bị phân biệt đối xử. Dịch vụ dân số bao gồm nhiều hoạt động quan trọng như cung cấp thông tin, dữ liệu dân số; truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình, dịch vụ nâng cao chất lượng dân số, dịch vụ chăm sóc người cao tuổi và các hoạt động khác theo quy định của pháp luật. Các hoạt động này nhằm mục đích duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số nói chung
[1].Các hành vi bị nghiêm cấm trong cung cấp dịch vụ dân số
Pháp luật nghiêm cấm mọi hành vi cản trở việc tuyên truyền, giáo dục, vận động phổ biến thông tin, tư vấn về dân số, kế hoạch hóa gia đình, và đặc biệt là cản trở việc tiếp cận dịch vụ dân số. Ngoài ra, hành vi kỳ thị, phân biệt đối xử trong tiếp cận dịch vụ dân số cũng bị nghiêm cấm
[2]. Điều này có nghĩa là bất kỳ người dân nào, không phân biệt địa vị, mối quan hệ hay bất kỳ yếu tố nào khác, đều phải được đối xử công bằng khi tìm kiếm và sử dụng các dịch vụ này. Việc cán bộ y tế có thái độ thiếu nhiệt tình hoặc ưu tiên người quen, như anh H phản ánh, là hành vi không đúng quy định pháp luật và cần được chấn chỉnh.Đảm bảo nguồn lực và trách nhiệm của Nhà nước
Để đảm bảo các dịch vụ dân số được cung cấp rộng rãi và hiệu quả, Nhà nước có trách nhiệm phân bổ nguồn lực. Ngân sách nhà nước, bao gồm cả tổng số thu cân đối ngân sách trung ương
[3] và tổng số chi cân đối ngân sách trung ương [4], đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và phát triển các hoạt động công tác dân số. Điều này thể hiện sự cam kết của Nhà nước trong việc bảo vệ và nâng cao sức khỏe, chất lượng cuộc sống của người dân thông qua các dịch vụ thiết yếu này. Do đó, các cơ sở y tế công lập có trách nhiệm cung cấp dịch vụ một cách chuyên nghiệp và công bằng.Lời khuyên cho trường hợp của Anh N.V.H
Nếu vợ chồng anh N.V.H tiếp tục gặp khó khăn hoặc cảm thấy bị phân biệt đối xử khi tiếp cận dịch vụ kế hoạch hóa gia đình tại trạm y tế xã, anh có thể thực hiện một số bước sau: Đầu tiên, anh có thể thử trao đổi trực tiếp với trưởng trạm y tế hoặc cán bộ phụ trách để trình bày về những khó khăn mình đang gặp phải. Nếu tình hình không được cải thiện, anh có thể gửi phản ánh đến Trung tâm Y tế huyện Củ Chi hoặc Sở Y tế TP.HCM để được xem xét và giải quyết. Việc này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của gia đình anh mà còn góp phần nâng cao chất lượng phục vụ của các cơ sở y tế công cộng.