Trách nhiệm và quy định về khu vực chữa cháy
“Chào luật sư, tôi là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tuần trước, có một vụ cháy nhỏ ở nhà hàng xóm, tôi thấy lực lượng cứu hỏa đến rất nhanh. Tôi thắc mắc là khi có cháy, khu vực chữa cháy được xác định như thế nào và tôi có trách nhiệm gì trong khu vực đó không? Liệu tôi có bị phạt nếu không tham gia chữa cháy không?”
Trả lời
Chào chị N.T.H, về thắc mắc của chị liên quan đến khu vực chữa cháy và trách nhiệm của người dân khi có hỏa hoạn, chúng tôi xin tư vấn như sau:
1. Khái niệm và phạm vi của khu vực chữa cháy
Khu vực chữa cháy được hiểu là khu vực mà lực lượng chữa cháy triển khai các công việc chữa cháy. Đây là một khái niệm mang tính chất động, được xác định dựa trên tình hình thực tế của đám cháy, quy mô, mức độ nguy hiểm và phạm vi cần thiết để kiểm soát, dập tắt đám cháy. Khi có hỏa hoạn, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ sẽ có mặt để chỉ huy và xác định rõ phạm vi này. Mục đích chính là để đảm bảo an toàn cho người dân, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác chữa cháy và ngăn chặn đám cháy lan rộng.
2. Trách nhiệm của cá nhân và hộ gia đình tại khu vực chữa cháy
Phòng cháy và chữa cháy là trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân trên lãnh thổ Việt Nam
[1]. Khi có cháy xảy ra, dù là ở nhà hàng xóm hay bất kỳ đâu gần khu vực sinh sống, mọi người đều có trách nhiệm tham gia chữa cháy trong điều kiện và khả năng cho phép của mình [2]. Điều này không có nghĩa là chị phải trực tiếp lao vào đám cháy nguy hiểm, mà có thể là các hành động như: * Báo cháy kịp thời cho lực lượng chức năng. * Cắt điện, khóa gas nếu an toàn. * Di chuyển tài sản ra khỏi khu vực nguy hiểm. * Sơ tán người bị nạn. * Tham gia hỗ trợ lực lượng chữa cháy theo yêu cầu, ví dụ như di chuyển đồ đạc, cung cấp nước, hỗ trợ y tế ban đầu.Lực lượng Công an nhân dân cũng có trách nhiệm bảo vệ khu vực chữa cháy để đảm bảo an ninh, trật tự và an toàn giao thông, giúp lực lượng chữa cháy hoạt động hiệu quả
[2]. Mọi hoạt động phòng cháy và chữa cháy trước hết phải được thực hiện và giải quyết bằng lực lượng và phương tiện tại chỗ [3].3. Hậu quả khi không thực hiện trách nhiệm
Việc không tham gia chữa cháy trong điều kiện, khả năng cho phép khi được yêu cầu có thể bị xem xét là hành vi vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy. Tùy thuộc vào mức độ vi phạm và hậu quả gây ra, cá nhân có thể bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật. Ví dụ, việc cản trở hoạt động chữa cháy, không chấp hành mệnh lệnh của người chỉ huy chữa cháy có thể bị xử phạt hành chính. Tuy nhiên, pháp luật luôn khuyến khích sự tham gia tích cực của người dân nhưng cũng không yêu cầu người dân phải đặt mình vào tình thế nguy hiểm vượt quá khả năng. Điều quan trọng là chị cần nắm rõ các quy định về an toàn phòng cháy chữa cháy tại cơ sở kinh doanh của mình, chuẩn bị sẵn sàng các phương tiện chữa cháy tại chỗ và biết cách ứng phó ban đầu khi có sự cố.