Quyền và hỗ trợ cho người đang trong quá trình xác định là nạn nhân mua bán người
“Chào luật sư, tôi là một người dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, có một người phụ nữ hàng xóm của tôi, chị ấy mới trở về từ Campuchia trong tình trạng rất hoảng loạn, kể rằng mình bị lừa bán sang đó. Hiện tại, công an địa phương đang làm việc với chị ấy để xác minh thông tin. Tôi nghe nói chị ấy đang được gọi là 'người đang trong quá trình xác định là nạn nhân'. Vậy chị ấy có quyền lợi gì không, và có được hỗ trợ gì trong giai đoạn này không ạ? Tôi lo cho chị ấy quá.”
Trả lời
Trường hợp của người hàng xóm chị H.T.L đang được cơ quan công an xác minh thông tin sau khi trở về từ Campuchia, có dấu hiệu bị lừa bán, chính là tình huống mà pháp luật gọi là "người đang trong quá trình xác định là nạn nhân". Đây là những cá nhân có dấu hiệu bị xâm hại bởi hành vi mua bán người và đang được cơ quan có thẩm quyền tiến hành xác minh để làm rõ vụ việc.
Quyền và sự bảo vệ pháp lý trong giai đoạn xác minh
Pháp luật Việt Nam rất chú trọng đến việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những người này. Luật Phòng, chống mua bán người sửa đổi 2025 quy định rõ rằng việc tiếp nhận, xác minh, xác định, hỗ trợ, bảo vệ nạn nhân và người đang trong quá trình xác định là nạn nhân là một trong những phạm vi điều chỉnh của Luật này
[1].Các nguyên tắc cơ bản trong phòng, chống mua bán người bao gồm việc tôn trọng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ, lấy nạn nhân làm trung tâm, và giữ bí mật thông tin, không xúc phạm, kỳ thị, phân biệt đối xử
[2]. Điều này có nghĩa là trong quá trình làm việc với cơ quan chức năng, người hàng xóm của chị sẽ được đối xử một cách nhân văn, thông tin cá nhân được bảo mật để tránh những ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống sau này. Bất kỳ hành vi đe dọa, trả thù người đang trong quá trình xác định là nạn nhân hoặc cản trở việc giải cứu, tiếp nhận, xác minh, xác định, bảo vệ và hỗ trợ họ đều là hành vi bị nghiêm cấm theo quy định của pháp luật.Các hình thức hỗ trợ cụ thể
Trong giai đoạn đang được xác minh, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân sẽ nhận được nhiều hình thức hỗ trợ cần thiết. Một trong những hỗ trợ quan trọng nhất là hỗ trợ tâm lý
[3]. Nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân và cả người dưới 18 tuổi đi cùng (nếu có) sẽ được hỗ trợ để ổn định tâm lý trong thời gian không quá 03 tháng. Điều này đặc biệt quan trọng vì họ thường phải trải qua những cú sốc tinh thần lớn sau khi bị xâm hại.Nhà nước cũng khuyến khích các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia, hợp tác, tài trợ cho hoạt động phòng, chống mua bán người và hỗ trợ nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân. Điều này nhằm đảm bảo rằng họ sẽ nhận được sự hỗ trợ toàn diện nhất để tái hòa nhập cộng đồng.