Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quy định pháp luật về chuyển chất liệu tác phẩm nhiếp ảnh
“Tôi là một nhiếp ảnh gia ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi có một bức ảnh phong cảnh từng đoạt giải và muốn biến nó thành một bức tranh sơn dầu khổ lớn hoặc một tác phẩm điêu khắc kim loại để trưng bày trong triển lãm sắp tới. Tôi không rõ liệu việc 'chuyển chất liệu' này có được phép không, có cần xin giấy phép gì đặc biệt hay không, và liệu có vi phạm quy định nào về việc thay đổi tác phẩm gốc không?”
Quy định về triển lãm không vì mục đích thương mại và triển lãm mỹ thuật
“Chị N.T.T, chủ một phòng tranh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, đang ấp ủ dự định tổ chức một buổi triển lãm tranh cho các họa sĩ trẻ. Chị muốn buổi triển lãm này chỉ mang tính chất giới thiệu tác phẩm, giao lưu văn hóa, và hoàn toàn không bán tranh hay tìm kiếm hợp đồng mua bán. Chị nghe nói có quy định về "triển lãm không vì mục đích thương mại" nhưng không rõ liệu phòng tranh của chị có thuộc diện này không và cần làm những thủ tục gì để tổ chức, đặc biệt là không có hoạt động mua bán.”
Cụm công trình văn học, nghệ thuật trong xét tặng giải thưởng
“Chào luật sư, tôi là một nhà văn ở TP.HCM, tôi có nhiều tác phẩm truyện ngắn và tiểu thuyết đã xuất bản trong nhiều năm. Sắp tới có đợt xét tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học, nghệ thuật, tôi muốn biết liệu tôi có thể gộp tất cả các tác phẩm của mình thành một "cụm công trình" để đề cử hay không, và cụm công trình này được hiểu như thế nào theo quy định pháp luật? Tôi lo lắng không biết các tác phẩm của mình có đủ điều kiện không.”
Bảo hộ Quyền tác giả đối với tác phẩm thiết kế
“Chào chuyên gia, tôi là Chị M.T.H, một nhà thiết kế đồ họa tự do ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi vừa hoàn thành một dự án thiết kế logo cho một khách hàng, nhưng sau khi bàn giao, khách hàng lại tự ý chỉnh sửa logo và thậm chí còn đăng ký sở hữu trí tuệ mà không hề hỏi ý kiến hay có sự đồng ý của tôi. Tôi muốn biết liệu tôi có quyền gì với tác phẩm mình đã sáng tạo ra hay không và phải làm gì trong trường hợp này?”
Quy định về liên hoan tác phẩm nhiếp ảnh và gửi ảnh ra nước ngoài
“Em là một nhiếp ảnh gia tự do ở TP.HCM. Sắp tới em muốn gửi một số tác phẩm dự thi một liên hoan nhiếp ảnh quốc tế. Em không rõ là mình có cần phải làm thủ tục gì hay có lưu ý gì về pháp luật Việt Nam khi mang ảnh đi thi ở nước ngoài không ạ? Em sợ lỡ vi phạm gì thì phiền phức lắm.”
Nhuận bút khuyến khích trong lĩnh vực nghệ thuật
“Chào chuyên gia, tôi là chị Mai, một tác giả truyện tranh thiếu nhi ở Hà Nội. Gần đây tôi có hợp tác với một nhà xuất bản để ra mắt bộ truyện mới. Tôi nghe nói có khoản 'nhuận bút khuyến khích' cho tác phẩm thiếu nhi nhưng không rõ điều kiện và cách thức nhận như thế nào. Liệu tác phẩm của tôi có đủ điều kiện không?”
Tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình đã công bố
“Chào luật sư, em là một nhạc sĩ trẻ ở quận 3, TP.HCM. Em có một số bài hát tự sáng tác và đã tự thu âm, quay video biểu diễn rồi đăng lên YouTube và Facebook cá nhân để bạn bè nghe thử. Em không biết là những tác phẩm này của em đã được coi là "công bố" theo luật chưa? Nếu đã công bố thì có ảnh hưởng gì đến quyền của em không, hay người khác có thể tự ý sử dụng không ạ?”
Định hình tác phẩm và chương trình phát sóng
“Tôi là chủ một kênh podcast nhỏ ở Quận 3, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy một số kênh khác lấy các buổi trò chuyện của tôi rồi đăng lại trên nền tảng của họ mà không xin phép. Tôi nghe nói có khái niệm 'định hình' liên quan đến bản quyền. Vậy 'định hình' là gì và tôi có thể dựa vào đó để bảo vệ nội dung podcast của mình không?”
Khái niệm Xâm lược và Quy định liên quan đến tác phẩm nghệ thuật
“Chào luật sư, tôi là một họa sĩ tự do ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, tôi được một nhà đầu tư thuê vẽ một bức tranh tường lớn ở khu vực công cộng. Tuy nhiên, sau khi phác thảo được công bố, có một số ý kiến trái chiều cho rằng bức tranh của tôi có yếu tố 'kích động chiến tranh xâm lược' và 'xuyên tạc lịch sử'. Tôi rất lo lắng không biết mình có vi phạm pháp luật không và mức phạt sẽ như thế nào.”
Quy định về công trình văn học, nghệ thuật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là họa sĩ tự do ở Hà Nội. Tôi có nhiều năm sáng tác tranh và gần đây còn có cả một số bài nghiên cứu về lịch sử mỹ thuật Việt Nam. Tôi nghe nói có các giải thưởng lớn của Nhà nước dành cho văn học, nghệ thuật nhưng không rõ liệu các tác phẩm hội họa hay các bài nghiên cứu của tôi có được coi là **công trình văn học, nghệ thuật** để xét giải hay không? Nhờ luật sư tư vấn giúp.”
Phân biệt triển lãm thương mại và phi thương mại theo pháp luật Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Chị M.T.A, chủ một phòng tranh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới tôi muốn tổ chức một buổi trưng bày các tác phẩm nghệ thuật của các họa sĩ trẻ để giới thiệu đến công chúng. Tôi có được phép bán một vài tác phẩm nhỏ, hoặc nhận đặt hàng tại chỗ cho các tác phẩm lớn hơn không? Tôi nghe nói có loại 'triển lãm không vì mục đích thương mại' nhưng không rõ liệu hoạt động của tôi có bị coi là thương mại không nếu tôi bán hàng.”
Hoạt động trại sáng tác nhiếp ảnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng một câu lạc bộ nhiếp ảnh ở Hà Nội. Sắp tới, chúng tôi dự định tổ chức một trại sáng tác nhiếp ảnh tại một khu vực ngoại thành để các thành viên có cơ hội giao lưu, học hỏi và tạo ra những tác phẩm mới. Tôi muốn hỏi về các quy định pháp luật liên quan đến việc tổ chức hoạt động này, đặc biệt là quyền và trách nhiệm của cả câu lạc bộ và các thành viên tham gia để đảm bảo mọi thứ diễn ra hợp pháp và suôn sẻ.”
Định nghĩa và quy định liên quan đến tác phẩm mỹ thuật
“Chào Tuvannhanh.com, em là một họa sĩ trẻ ở Quận 1, TP.HCM. Em vừa hoàn thành một bức tranh sơn dầu khá lớn và muốn mang đi triển lãm, có thể là bán nữa. Em đang thắc mắc không biết tác phẩm của em có được gọi là **tác phẩm mỹ thuật** theo luật không, và nếu có thì em cần lưu ý những gì ạ? Em nghe nói có nhiều quy định lắm nhưng không rõ lắm.”
Quyền và trách nhiệm khi sáng tác tác phẩm nhiếp ảnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhiếp ảnh gia tự do ở TP.HCM. Tôi thường xuyên chụp ảnh phong cảnh, chân dung và đăng lên mạng xã hội để quảng bá. Gần đây tôi thấy có nhiều trường hợp ảnh bị người khác tự ý sử dụng, thậm chí chỉnh sửa sai lệch nội dung mà không xin phép. Tôi muốn hỏi là pháp luật có quy định gì về quyền của tôi đối với những tác phẩm nhiếp ảnh này không, và tôi cần lưu ý những trách nhiệm gì khi sáng tác và chia sẻ ảnh?”
Cho thuê tác phẩm điện ảnh không phép
“Anh Minh ở huyện Củ Chi, TP.HCM, là chủ một cửa hàng cho thuê đĩa phim cũ. Gần đây, anh bị một đơn vị sản xuất phim yêu cầu bồi thường vì cho rằng anh đã cho thuê các bản sao phim mà không có sự cho phép. Anh không hiểu 'tác phẩm' là gì và liệu việc cho thuê đĩa phim cũ có vi phạm pháp luật không?”
Tác phẩm điện ảnh và quyền tài sản liên quan
“Chào luật sư, tôi là đạo diễn phim độc lập ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi vừa hoàn thành một bộ phim ngắn và đang muốn tìm cách phát hành, trong đó có việc cho thuê bản sao. Tuy nhiên, tôi không chắc bộ phim của mình có được coi là 'tác phẩm điện ảnh' theo pháp luật không và liệu tôi có quyền cho thuê nó không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quy định về công bố tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình
“Chào luật sư, tôi là Anh N.M.T, một nhạc sĩ tự do ở TP.HCM. Tôi vừa hoàn thành một bản nhạc và muốn đăng lên các nền tảng trực tuyến như YouTube, Spotify để công chúng nghe. Tôi nghe nói có khái niệm 'công bố tác phẩm' và nó liên quan đến quyền của mình. Vậy việc tôi đăng nhạc lên mạng có được coi là 'công bố' theo luật không? Và nếu công bố rồi thì quyền của tôi được bảo vệ thế nào, có cần làm thủ tục gì không?”
Hoạt động Triển lãm Mỹ thuật
“Chào Tuvannhanh.com, em là họa sĩ tự do ở Quận 3, TP.HCM. Em và mấy bạn đang muốn tổ chức một buổi triển lãm mỹ thuật nhỏ ở một phòng tranh tư nhân để giới thiệu tác phẩm của tụi em đến công chúng. Tụi em không biết có cần phải xin phép hay làm thủ tục gì phức tạp không, hay chỉ cần thuê địa điểm là được? Đây là lần đầu tụi em làm nên hơi lo.”
Định hình tác phẩm và quyền tác giả
“Chị L.T.M, một nhà thiết kế đồ họa 28 tuổi ở TP.HCM, vừa hoàn thành thiết kế logo và bộ nhận diện thương hiệu cho một công ty khởi nghiệp. Công ty chuẩn bị ra mắt và sử dụng logo này trên mọi ấn phẩm. Chị M. thắc mắc, việc "định hình" tác phẩm của chị trên các ấn phẩm này có ý nghĩa gì đối với quyền tác giả của chị, và chị cần lưu ý gì để bảo vệ tác phẩm của mình khi nó được công bố rộng rãi?”
Tác phẩm báo chí và hoạt động sản xuất nội dung số
“Chào luật sư, tôi là một nhà sáng tạo nội dung ở Hà Nội, chuyên làm các video phóng sự, tài liệu ngắn về các vấn đề xã hội cho một kênh tin tức online. Gần đây tôi nghe nói về 'tác phẩm báo chí' và không rõ liệu các video của tôi có được coi là loại hình này không? Nếu có thì tôi cần lưu ý gì về mặt pháp lý?”
Quyền tự do phê bình văn học
“Chị H.T.L ở quận Đống Đa, Hà Nội, là một giáo viên dạy Văn cấp 3, kiêm blogger chuyên viết review sách. Chị hay đăng các bài phê bình văn học trên trang cá nhân và diễn đàn. Gần đây, có một số người đọc không đồng tình, thậm chí còn dọa báo cáo chị vì "phê phán tác phẩm văn học Việt Nam". Chị lo lắng không biết việc mình làm có vi phạm pháp luật không và có được pháp luật bảo vệ không.”
Xác định tác phẩm nước ngoài công bố đồng thời tại Việt Nam
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một nhà xuất bản nhỏ ở Quận 3, TP.HCM. Chúng tôi đang có kế hoạch dịch và xuất bản một cuốn sách của tác giả người Pháp. Tôi nghe nói có quy định về 'tác phẩm của tổ chức, cá nhân nước ngoài được công bố đồng thời tại Việt Nam' thì sẽ có những ưu tiên nhất định. Vậy làm sao để xác định cuốn sách của chúng tôi có thuộc trường hợp này không và điều kiện cụ thể là gì để được coi là công bố đồng thời?”