Định hình tác phẩm và chương trình phát sóng
“Tôi là chủ một kênh podcast nhỏ ở Quận 3, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy một số kênh khác lấy các buổi trò chuyện của tôi rồi đăng lại trên nền tảng của họ mà không xin phép. Tôi nghe nói có khái niệm 'định hình' liên quan đến bản quyền. Vậy 'định hình' là gì và tôi có thể dựa vào đó để bảo vệ nội dung podcast của mình không?”
Trả lời
Khái niệm "Định hình" trong pháp luật sở hữu trí tuệ
Chào Anh H.T.L, khái niệm "định hình" mà anh đề cập là một yếu tố rất quan trọng trong việc bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan, đặc biệt là đối với các nội dung như podcast của anh. Theo quy định pháp luật, định hình được hiểu là sự biểu hiện bằng chữ viết, các ký tự khác, đường nét, hình khối, bố cục, màu sắc, âm thanh, hình ảnh hoặc sự tái hiện âm thanh, hình ảnh dưới dạng vật chất nhất định để từ đó có thể nhận biết, sao chép hoặc truyền đạt. Điều này có nghĩa là, khi anh ghi âm các buổi trò chuyện của mình thành các tập podcast và đăng tải chúng, anh đã thực hiện việc định hình nội dung đó dưới dạng âm thanh và hình ảnh (nếu có) trên một nền tảng vật chất (file kỹ thuật số, server lưu trữ). Podcast của anh, khi đã được định hình, sẽ được pháp luật bảo hộ.
Quyền của chủ sở hữu đối với nội dung đã được định hình
Nghị định số 17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan
[1]. Các quy định này áp dụng đối với tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, người biểu diễn, chủ sở hữu quyền liên quan và các tổ chức, cá nhân khác có hoạt động liên quan đến các quyền này [2].Đối với podcast của anh, nó có thể được xem xét dưới góc độ quyền liên quan, đặc biệt là quyền của tổ chức phát sóng hoặc quyền của nhà sản xuất bản ghi âm. Cụ thể, Luật Sở hữu trí tuệ quy định rằng tổ chức phát sóng (mà kênh podcast của anh có thể được xem là một dạng tương tự trong môi trường số) có độc quyền thực hiện hoặc cho phép tổ chức, cá nhân khác thực hiện các quyền như: phát sóng, tái phát sóng chương trình của mình; sao chép trực tiếp hoặc gián tiếp toàn bộ hoặc một phần bản định hình chương trình của mình bằng bất kỳ phương tiện hay hình thức nào; định hình chương trình của mình; phân phối, nhập khẩu để phân phối đến công chúng đối với bản định hình chương trình của mình
[4].Điều này có nghĩa là, khi anh đã định hình podcast của mình, anh có quyền độc quyền đối với việc sao chép, phân phối và các hành vi khác liên quan đến bản ghi âm đó. Việc các kênh khác lấy các buổi trò chuyện của anh và đăng lại mà không xin phép chính là hành vi xâm phạm các quyền độc quyền này của anh.
Cơ chế bảo vệ quyền của anh
Nhà nước có chính sách và trách nhiệm quản lý nhà nước về quyền tác giả, quyền liên quan nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân
[3]. Khi quyền của anh bị xâm phạm, anh có thể thực hiện các biện pháp pháp lý để bảo vệ quyền của mình.Lời khuyên cho Anh H.T.L
Podcast của anh, khi đã được ghi âm và đăng tải, đã được định hình và do đó được bảo hộ theo pháp luật về sở hữu trí tuệ. Để bảo vệ quyền của mình, anh nên: