Định hình tác phẩm và quyền tác giả
“Chị L.T.M, một nhà thiết kế đồ họa 28 tuổi ở TP.HCM, vừa hoàn thành thiết kế logo và bộ nhận diện thương hiệu cho một công ty khởi nghiệp. Công ty chuẩn bị ra mắt và sử dụng logo này trên mọi ấn phẩm. Chị M. thắc mắc, việc "định hình" tác phẩm của chị trên các ấn phẩm này có ý nghĩa gì đối với quyền tác giả của chị, và chị cần lưu ý gì để bảo vệ tác phẩm của mình khi nó được công bố rộng rãi?”
Trả lời
Chào chị L.T.M, vấn đề chị quan tâm về "định hình" tác phẩm là rất quan trọng trong việc bảo vệ quyền tác giả, đặc biệt khi tác phẩm của chị chuẩn bị được công bố rộng rãi. Theo quy định pháp luật Việt Nam, quyền tác giả phát sinh tự động kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và định hình dưới một hình thức vật chất nhất định, không cần đăng ký.
Định hình tác phẩm là gì?
Theo Nghị định số 17/2023/NĐ-CP, định hình là sự biểu hiện bằng chữ viết, các ký tự khác, đường nét, hình khối, bố cục, màu sắc, âm thanh, hình ảnh hoặc sự tái hiện âm thanh, hình ảnh dưới dạng vật chất nhất định để từ đó có thể nhận biết, sao chép hoặc truyền đạt. Điều này có nghĩa là, khi chị hoàn thành thiết kế logo và bộ nhận diện thương hiệu, và nó tồn tại dưới dạng file kỹ thuật số (hình ảnh, vector) hoặc được in ra trên giấy, trên sản phẩm, thì tác phẩm của chị đã được định hình. Sự định hình này là cơ sở để tác phẩm của chị được pháp luật bảo hộ quyền tác giả
[1].Ý nghĩa của việc định hình đối với quyền tác giả
Việc tác phẩm của chị được định hình có ý nghĩa then chốt vì nó chứng minh sự tồn tại của tác phẩm và là điều kiện để quyền tác giả phát sinh. Khi logo và bộ nhận diện thương hiệu của chị được in trên các ấn phẩm, bao bì sản phẩm, website, hay bất kỳ phương tiện nào khác, tức là tác phẩm đã được định hình và công bố. Kể từ thời điểm đó, chị, với tư cách là tác giả, sẽ có các quyền nhân thân và quyền tài sản đối với tác phẩm của mình theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ. Nghị định 17/2023/NĐ-CP áp dụng đối với tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả như chị
[2].Lưu ý khi công bố tác phẩm đã định hình
Để bảo vệ quyền lợi của mình khi tác phẩm được công bố, chị L.T.M nên lưu ý một số điểm sau: