Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Khái niệm Phí và các quy định liên quan
“Tôi là một chủ doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về tư vấn kế toán. Gần đây, khi đăng ký giấy phép kinh doanh bổ sung cho một dịch vụ mới, tôi phải nộp một khoản tiền mà cơ quan nhà nước gọi là 'phí'. Tôi không rõ 'phí' này có phải là thuế không, và tại sao tôi phải nộp nó? Liệu có phải mọi khoản thu của nhà nước đều là 'phí' không?”
Khái niệm và Trách nhiệm của Tổ chức theo quy định pháp luật Việt Nam
“Em là giám đốc một công ty khởi nghiệp ở TP. Hồ Chí Minh. Sắp tới công ty em có dự định nộp hồ sơ xin hỗ trợ từ chương trình khuyến khích doanh nghiệp nhỏ và vừa của thành phố. Em không rõ là công ty em có được xem là 'Tổ chức' theo luật để được hưởng các chính sách đó không, và cần lưu ý gì về các nghĩa vụ của 'Tổ chức' khi làm việc với cơ quan nhà nước không ạ? Đặc biệt là về các loại hồ sơ cần chuẩn bị.”
Sử dụng và Cung cấp Thông tin Thống kê cho Hoạt động Kinh doanh
“Chị H.T.L ở Quận 3, TP. Hồ Chí Minh đang muốn mở rộng kinh doanh thời trang online nhưng không biết làm thế nào để tìm được các số liệu thống kê đáng tin cậy về thị trường. Chị ấy cũng lo lắng không biết có phải báo cáo những số liệu gì cho cơ quan nhà nước không khi cửa hàng của chị mới mở.”
Quỹ Thành Viên và Quy Định Thay Đổi Vốn Điều Lệ
“Chào luật sư, tôi là chị H.T.L, năm nay 38 tuổi, sống ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi là một nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp và đang tham gia vào một quỹ thành viên. Gần đây, quỹ của chúng tôi có kế hoạch tăng thêm vốn điều lệ để mở rộng hoạt động. Tôi băn khoăn không biết liệu việc tăng vốn này có cần phải được cơ quan nhà nước nào chấp thuận không, hay quỹ có thể tự quyết định được ạ?”
Quản lý văn bản hành chính theo Nghị định 30/2020/NĐ-CP
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM chuyên về cung cấp dịch vụ tư vấn. Gần đây, tôi có thắc mắc là những văn bản chúng tôi soạn thảo để giao dịch với đối tác hoặc các cơ quan nhà nước có được coi là **văn bản hành chính** không? Và chúng tôi có cần tuân thủ các quy định về công tác văn thư như các cơ quan nhà nước hay không? Mong luật sư giải đáp giúp.”
Xác lập và Phát triển Khu rừng Nghiên cứu, Thực nghiệm Khoa học
“Tôi là TS. Nguyễn Thị Hoa, trưởng phòng Nghiên cứu sinh thái thuộc Đại học Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng. Trường chúng tôi đang có kế hoạch mở rộng hoạt động nghiên cứu và đào tạo bằng cách xác lập một khu rừng dành riêng cho việc thực nghiệm khoa học. Chúng tôi muốn biết quy định pháp luật hiện hành về việc thành lập và phát triển loại hình rừng đặc dụng này, đặc biệt là các tiêu chí cần đáp ứng và những hoạt động được phép thực hiện trong đó. Liệu trường có thể tự phát triển hay cần sự phê duyệt của cơ quan nhà nước?”
Vai trò và thẩm quyền của Cơ quan sử dụng cán bộ, công chức
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Trưởng phòng Hành chính mới nhậm chức ở một cơ quan nhà nước tại Quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi đang băn khoăn không biết **cơ quan sử dụng cán bộ, công chức** thực chất có những quyền hạn và trách nhiệm gì đối với nhân sự dưới quyền mình? Liệu có phải chỉ là phân công công việc thôi không, hay còn bao gồm cả việc đánh giá, kiểm tra nữa? Tôi muốn hiểu rõ để thực hiện đúng chức trách.”
Đăng ký hoạt động gia công sau in
“Chị H.T.L ở Quận 1, TP.HCM đang muốn mở một xưởng nhỏ chuyên nhận các công đoạn gia công sau in như cắt, gấp, đóng cuốn cho các nhà in lớn. Chị ấy băn khoăn không biết mình có cần phải đăng ký hoạt động gì với cơ quan nhà nước không, và thủ tục sẽ như thế nào.”
Quản lý vốn nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp khác
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở TP.HCM là công ty cổ phần, trong đó có một phần vốn góp của Nhà nước do một cơ quan nhà nước làm đại diện chủ sở hữu. Gần đây, chúng tôi đang có kế hoạch tái cơ cấu một số tài sản, đặc biệt là đất đai đang sử dụng. Tôi không rõ việc có vốn nhà nước như vậy thì việc sắp xếp, xử lý nhà đất có gì khác biệt so với các công ty tư nhân không? Liệu có phải tuân thủ quy định đặc thù nào không?”
Chủ đầu tư trong dự án đầu tư công
“Chào chuyên gia, tôi là An, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang thi công một dự án cầu đường cho thành phố. Tôi nghe nói nhiều về Chủ đầu tư nhưng không rõ chính xác họ là ai và có vai trò gì trong dự án này, đặc biệt là về việc cung cấp hồ sơ và thanh toán. Liệu có phải cơ quan nhà nước nào cũng là Chủ đầu tư không?”
Khai báo hóa chất DOC và các quy định liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cơ sở sản xuất hóa chất ở Quận 7, TP.HCM. Hiện tại, cơ sở của tôi đang sản xuất một số loại hóa chất hữu cơ mà tôi nghĩ có thể thuộc nhóm 'hóa chất DOC'. Tôi muốn hỏi là khi nào thì tôi cần phải thực hiện việc khai báo liên quan đến loại hóa chất này với cơ quan nhà nước, và cần khai báo những gì?”
Giải trình trong hoạt động giám sát của cơ quan nhà nước
“Chị L.T.M, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, gần đây nhận được yêu cầu từ Sở Kế hoạch và Đầu tư về việc giải trình một số khoản mục chi phí trong báo cáo tài chính năm ngoái. Chị rất lo lắng không biết "giải trình" nghĩa là gì về mặt pháp lý và liệu chị có bắt buộc phải làm theo yêu cầu này không.”
Quyết định hành chính và quyền khiếu nại
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Mấy hôm trước, tôi nhận được một cái văn bản từ Phòng Tài nguyên và Môi trường quận yêu cầu cửa hàng tôi phải nộp phạt vì xả rác không đúng nơi quy định. Trong văn bản có ghi là 'Quyết định xử phạt vi phạm hành chính'. Tôi không rõ cái này có phải là Quyết định hành chính mà tôi có thể khiếu nại hay không, và nó khác gì với mấy cái thông báo bình thường tôi hay nhận? Tôi thấy hơi oan nên muốn tìm hiểu xem có cách nào không.”
Quyền phản ánh, kiến nghị của tổ chức về quy định hành chính
“Chào luật sư, công ty tôi là một doanh nghiệp tư nhân ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về phần mềm. Gần đây, chúng tôi gặp rất nhiều vướng mắc khi làm thủ tục đăng ký bản quyền sản phẩm mới tại một cơ quan nhà nước, hồ sơ cứ bị trả đi trả lại vì những lý do rất nhỏ nhặt, không rõ ràng. Chúng tôi muốn gửi phản ánh về quy trình này nhưng không biết liệu công ty mình có được coi là 'tổ chức' theo quy định để làm việc đó không, và phản ánh thì cần những nội dung gì. Liệu doanh nghiệp tư nhân như chúng tôi có đủ tư cách pháp lý để thực hiện không?”
Di sản địa chất và trách nhiệm bảo tồn
“Chào luật sư, tôi là một người dân ở tỉnh Hà Giang, đang làm du lịch cộng đồng ở vùng Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về việc bảo vệ **di sản địa chất** nhưng chưa hiểu rõ lắm nó là gì và có quy định pháp luật nào về việc bảo tồn nó không. Chúng tôi muốn phát triển du lịch bền vững nhưng cũng lo lắng về việc vô tình làm ảnh hưởng đến các giá trị địa chất. Vậy di sản địa chất được định nghĩa thế nào và có những quy định gì liên quan đến việc bảo vệ nó, đặc biệt là trách nhiệm của các cơ quan nhà nước?”
Giá trị hàng hóa tính theo giá F.O.B trong quản lý cán cân thanh toán quốc tế
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản ở Cần Thơ. Sắp tới, tôi phải báo cáo số liệu xuất khẩu cho cơ quan nhà nước theo quy định về quản lý cán cân thanh toán quốc tế. Tôi đang băn khoăn không biết khi kê khai giá trị hàng hóa tính theo giá F.O.B thì có cần phải tính cả chi phí bảo hiểm và cước vận chuyển không? Vì tôi thấy có nhiều cách hiểu khác nhau, sợ báo cáo sai lại bị phạt.”
Khái niệm Phí và bản chất các khoản thu dịch vụ công
“Ông P.V.T, chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, vừa nộp hồ sơ xin cấp giấy phép an toàn thực phẩm. Cơ quan cấp phép yêu cầu ông đóng một khoản tiền và gọi đó là "phí thẩm định". Ông T. thắc mắc không biết khoản tiền này có đúng là "phí" theo quy định pháp luật không, hay là một loại thuế, lệ phí khác, và tại sao ông phải đóng.”
Chữ ký số công cộng trong hoạt động doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh vật liệu xây dựng nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy nhiều đối tác và các cơ quan nhà nước yêu cầu sử dụng chữ ký số công cộng khi nộp hồ sơ hoặc ký hợp đồng điện tử. Tôi không rõ liệu chữ ký này có giá trị pháp lý như chữ ký tay không, và liệu cửa hàng của tôi có bắt buộc phải dùng nó không. Tôi đang muốn mở rộng kinh doanh và lo ngại việc không sử dụng chữ ký số sẽ gây khó khăn.”
Dữ liệu dùng riêng trong hoạt động của cơ quan nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng phòng IT ở một Sở tại TP.HCM. Sắp tới, Sở chúng tôi có kế hoạch xây dựng một hệ thống quản lý nội bộ chứa nhiều thông tin nhạy cảm. Tôi đang băn khoăn không biết những dữ liệu này có được coi là **dữ liệu dùng riêng** không và việc tiếp cận, chia sẻ nó cần tuân thủ những quy định nào để đảm bảo đúng pháp luật, tránh rò rỉ thông tin?”
Vai trò của Cán bộ quản lý giáo dục trong cơ quan nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chuyên viên tại Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi thường xuyên nghe nói về 'cán bộ quản lý giáo dục' nhưng không rõ liệu vai trò của tôi có thuộc nhóm này hay không. Công việc của tôi chủ yếu là tham mưu, triển khai các chính sách giáo dục của thành phố và quận. Tôi muốn hiểu rõ hơn về định nghĩa này để biết mình cần phát triển chuyên môn theo hướng nào cho phù hợp.”
Quyền khiếu nại quyết định hành chính của cơ quan nhà nước
“Tôi là anh Hùng, làm nghề kinh doanh vận tải biển ở TP. Hải Phòng. Vừa rồi, công ty tôi có nhập khẩu một lô hàng hóa tại Cảng Hải Phòng nhưng lại bị Chi cục Hải quan cửa khẩu yêu cầu kiểm tra chuyên ngành và bổ sung giấy phép nhập khẩu tự động, một loại giấy tờ mà trước đây không hề có cho mặt hàng này. Tôi thấy quyết định này rất vô lý, làm chậm trễ công việc và gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp. Tôi có thể khiếu nại về việc này ở đâu và thủ tục thế nào?”
Điều tiết điện lực
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.A, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây giá điện tăng, lại hay bị cắt luân phiên khiến sản xuất đình trệ. Tôi nghe nói có cơ quan nhà nước 'điều tiết điện lực' nhưng không rõ họ làm gì để đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp như chúng tôi? Có cách nào để phản ánh tình trạng này không?”
Vai trò của Đơn vị quản lý, duy trì dữ liệu quốc gia
“Chào luật sư, công ty em ở TP.HCM chuyên về phát triển phần mềm cho các cơ quan nhà nước. Gần đây, tụi em đang làm việc với một Bộ để xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia mới. Bên Bộ có nhắc đến 'Đơn vị quản lý, duy trì dữ liệu' và muốn công ty em hiểu rõ vai trò này. Em muốn hỏi, liệu công ty em có thể đảm nhận vai trò này không, hay nó phải là một cơ quan nhà nước? Và nếu được thì cần lưu ý gì ạ?”
Cơ sở dữ liệu trong quản lý nhà nước và ứng dụng công nghệ thông tin
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M, chủ một công ty cung cấp giải pháp công nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang phát triển một hệ thống quản lý thông tin cho một cơ quan nhà nước và họ yêu cầu phải tuân thủ các quy định về cơ sở dữ liệu. Tôi muốn hỏi, theo pháp luật Việt Nam, cơ sở dữ liệu được hiểu như thế nào và công ty tôi cần lưu ý gì khi xây dựng hệ thống này để đảm bảo đúng quy định, đặc biệt là khi có liên quan đến ngân sách nhà nước?”