Tập dữ liệu mở trong giao dịch điện tử
“Chào luật sư, tôi là một lập trình viên ở Đà Nẵng. Tôi đang muốn phát triển một ứng dụng di động về giao thông công cộng cho thành phố nhưng thấy rất khó để tìm được dữ liệu về lịch trình xe buýt hay các tuyến đường một cách công khai, dễ dùng. Tôi nghe nói có 'tập dữ liệu mở' gì đó của nhà nước, vậy liệu tôi có thể yêu cầu cơ quan nhà nước cung cấp các dữ liệu này dưới dạng tập dữ liệu mở không? Và nếu được thì quy định nào nói về điều này?”
Trả lời
Chào bạn, vấn đề bạn đang gặp phải liên quan đến việc tiếp cận tập dữ liệu mở từ các cơ quan nhà nước là một mối quan tâm chính đáng, đặc biệt trong bối cảnh phát triển ứng dụng số. Các quy định về dữ liệu mở đang dần được hoàn thiện để tạo điều kiện thuận lợi cho việc khai thác dữ liệu công.
Khái niệm Tập dữ liệu mở và Phạm vi áp dụng
Tập dữ liệu mở được hiểu là tập hợp dữ liệu có cùng dữ liệu đặc tả được cơ quan, tổ chức chia sẻ theo quy định cung cấp dữ liệu mở. Nghị định số 194/2025/NĐ-CP là văn bản pháp lý quan trọng quy định chi tiết về dữ liệu mở và điều kiện bảo đảm thực hiện quy định về dữ liệu mở của cơ quan nhà nước
[1]. Điều này có nghĩa là, các cơ quan nhà nước có trách nhiệm xây dựng, cập nhật, duy trì và chia sẻ dữ liệu theo các quy định này, bao gồm cả việc cung cấp dữ liệu mở.Nguyên tắc và Mục tiêu của việc chia sẻ dữ liệu
Việc xây dựng và chia sẻ dữ liệu, đặc biệt là các Cơ sở dữ liệu quốc gia, được thực hiện theo nguyên tắc thống nhất từ trung ương đến địa phương, với sự quản lý tập trung của Chính phủ
[2]. Các cơ sở dữ liệu quốc gia được đề xuất đưa vào danh mục phải đáp ứng các yêu cầu như phục vụ quản trị quốc gia, giám sát, phân tích, hoạch định chính sách, và có phạm vi khai thác, sử dụng rộng rãi trên toàn quốc, được kết nối, chia sẻ với các bộ, ngành, địa phương và cơ quan nhà nước để phục vụ quản lý nhà nước, thực hiện thủ tục hành chính, cải cách hành chính, phục vụ người dân, doanh nghiệp hoặc các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội [3]. Điều này cho thấy mục tiêu cuối cùng là hướng tới việc dữ liệu công được khai thác rộng rãi, bao gồm cả việc hình thành các tập dữ liệu mở để phục vụ cộng đồng và phát triển kinh tế - xã hội.Khả năng yêu cầu và Tiếp cận dữ liệu
Với vai trò là lập trình viên muốn phát triển ứng dụng phục vụ cộng đồng, bạn hoàn toàn có cơ sở để tìm hiểu và đề xuất với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tại Đà Nẵng (ví dụ: Sở Giao thông vận tải, Trung tâm quản lý giao thông công cộng) về việc cung cấp dữ liệu giao thông công cộng dưới dạng tập dữ liệu mở. Mặc dù Nghị định 194/2025/NĐ-CP chủ yếu quy định về trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc xây dựng và chia sẻ dữ liệu, nó chính là nền tảng pháp lý để bạn có thể gửi yêu cầu. Việc cơ quan nhà nước cung cấp dữ liệu dưới dạng mở sẽ giúp bạn dễ dàng tích hợp vào ứng dụng của mình, góp phần vào sự phát triển chung của thành phố.
Bạn nên liên hệ trực tiếp với cơ quan quản lý giao thông tại Đà Nẵng để hỏi về chính sách cung cấp dữ liệu mở của họ và các kênh tiếp cận dữ liệu hiện có.