Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Tranh chấp lao động
“Tôi là chị M.T.H, công nhân may ở khu công nghiệp Sóng Thần, Bình Dương. Mới đây, tôi bị công ty chấm dứt hợp đồng lao động đột ngột sau khi tôi phản ánh về việc công ty yêu cầu tăng ca quá giờ quy định và không thanh toán đầy đủ. Tôi muốn biết mình có thể kiện công ty ra tòa để đòi lại quyền lợi không, và tôi cần phải làm những thủ tục gì, có cần phải hòa giải trước không?”
Trách nhiệm của Người Sử Dụng Lao Động với Cán Bộ Công Đoàn Chuyên Trách
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Giám đốc nhân sự tại một công ty sản xuất ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Hiện tại, công đoàn cơ sở của chúng tôi vừa bầu ra một cán bộ công đoàn chuyên trách mới. Tôi đang không rõ lắm về những trách nhiệm pháp lý mà công ty phải thực hiện để tạo điều kiện cho cán bộ này hoạt động, đặc biệt là các quy định về việc sắp xếp công việc và những hỗ trợ khác. Rất mong được tư vấn chi tiết ạ.”
Người huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cơ hữu
“Chào luật sư, tôi có một công ty sản xuất nhỏ ở Hà Nội. Hiện tại công ty tôi đang muốn mở rộng quy mô nên cần thuê thêm người huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động. Tôi thấy trong các quy định có nhắc đến 'người huấn luyện cơ hữu' nhưng không rõ chính xác họ là ai và công ty tôi có bắt buộc phải có loại hình huấn luyện viên này không? Tôi đang phân vân không biết nên ký hợp đồng như thế nào cho đúng.”
Giải quyết tranh chấp lao động
“Tôi là công nhân ở Bình Dương. Gần đây, công ty tôi không chịu trả tiền làm thêm giờ theo đúng thỏa thuận ban đầu, dù tôi có đầy đủ bằng chứng. Tôi phải làm gì để đòi lại quyền lợi chính đáng của mình?”
Khái niệm và vai trò của bên nước ngoài tiếp nhận lao động
“Chào luật sư, tôi là Trần Văn Hùng, công nhân ở Đồng Nai. Tôi đang tìm hiểu đi làm việc ở Nhật Bản qua một công ty môi giới. Công ty này nói sẽ giới thiệu tôi cho 'bên nước ngoài tiếp nhận lao động'. Tôi không hiểu rõ 'bên nước ngoài tiếp nhận lao động' này là ai, có phải là công ty môi giới bên Nhật không, hay là công ty trực tiếp tôi sẽ làm việc? Tôi muốn biết để tránh bị lừa đảo.”
Cán bộ công đoàn không chuyên trách và quyền lợi
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hùng, đang làm ở một công ty sản xuất linh kiện điện tử tại khu công nghiệp Thăng Long, Hà Nội. Ngoài công việc chính, tôi còn được bầu làm tổ phó công đoàn của tổ mình. Mấy anh chị em trong tổ thắc mắc không biết vai trò của tôi là gì, có được hưởng quyền lợi gì đặc biệt không vì thấy mình làm thêm việc công đoàn mà không rõ chế độ. Mong chuyên gia tư vấn giúp ạ.”
Tiêu chuẩn Chuyên gia nước ngoài làm việc tại Việt Nam
“Anh T.V.K, giám đốc nhân sự tại một công ty sản xuất linh kiện điện tử ở KCN Biên Hòa 2, Đồng Nai, đang muốn tuyển một kỹ sư nước ngoài từ Hàn Quốc để phụ trách dây chuyền sản xuất mới. Anh ấy băn khoăn không biết liệu kỹ sư này có đủ điều kiện để được xem là "chuyên gia" theo quy định của pháp luật Việt Nam hay không, đặc biệt là về bằng cấp và kinh nghiệm làm việc để thuận lợi cho việc xin giấy phép lao động.”
Xử phạt vi phạm cập nhật dữ liệu người lao động xuất khẩu
“Chào luật sư, công ty em chuyên đưa người lao động đi Hàn Quốc theo hợp đồng. Vừa rồi bên em có một số trường hợp quên không cập nhật thông tin của người lao động vào cái hệ thống cơ sở dữ liệu chung mà Bộ LĐTBXH yêu cầu. Giờ có đoàn kiểm tra xuống thì không biết công ty em có bị phạt gì không ạ? Mức phạt có cao không và có cách nào khắc phục không? Em ở Hà Nội.”
Sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động và trách nhiệm liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân vận hành máy tại một nhà máy ở Bình Dương. Mấy hôm trước, máy tôi đang vận hành tự nhiên phát ra tiếng kêu lạ rồi dừng đột ngột, suýt nữa thì gây tai nạn cho một đồng nghiệp đứng gần. May mà không ai bị thương, nhưng tôi lo lắng không biết đây có phải là 'sự cố kỹ thuật gây mất an toàn lao động' không và trách nhiệm của công ty, cũng như của tôi, sẽ như thế nào nếu có chuyện xảy ra?”
Quy định về thời gian đi tàu của thuyền viên
“Tôi là thuyền viên làm việc cho một công ty vận tải biển ở Hải Phòng. Vừa rồi, tôi có chuyến đi tàu dài ngày và đã xuống tàu ở một cảng nước ngoài. Trên đường về sân bay để làm thủ tục hồi hương thì không may tôi bị tai nạn giao thông. Giờ tôi không biết liệu trường hợp này có được coi là xảy ra trong **thời gian đi tàu** để chủ tàu có trách nhiệm chi trả chi phí điều trị hay không?”
Người khiếu nại trong lĩnh vực lao động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân ở một nhà máy tại Bình Dương. Gần đây công ty chúng tôi có thay đổi một số điều khoản hợp đồng khiến nhiều người lao động cảm thấy không công bằng. Chúng tôi muốn cùng nhau đứng ra khiếu nại nhưng không biết liệu một tập thể công nhân có được xem là 'Người khiếu nại' hợp pháp theo quy định của pháp luật không, hay chỉ cá nhân tôi mới có quyền đó?”
Thực hiện dân chủ ở cơ sở
“Chào luật sư, tôi là một công nhân tại khu công nghiệp ở Hà Nội. Gần đây, phường tôi đang có kế hoạch xây dựng một khu chợ mới ngay cạnh khu dân cư, nhưng chúng tôi chưa thấy ai lấy ý kiến của người dân. Tôi muốn hỏi, với tư cách là một công dân và người lao động, tôi có quyền được tham gia đóng góp ý kiến về những vấn đề như vậy ở phường và cả ở công ty tôi đang làm việc không? Tôi nên làm thế nào để thực hiện quyền này?”
Tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia và vai trò trong phát triển sự nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một thợ cơ khí lành nghề ở Quận 7, TP.HCM. Tôi đã có kinh nghiệm làm việc 5 năm nhưng chưa có bằng cấp chính quy. Gần đây, công ty tôi có nói về việc cần người lao động đạt tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia để có thể nhận các dự án lớn hơn. Tôi không rõ tiêu chuẩn này là gì và làm sao để tôi có thể đạt được để phát triển sự nghiệp của mình? Liệu có cần phải đi học lại từ đầu không?”
Quản lý yếu tố có hại trong môi trường lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy hóa chất tại Biên Hòa, Đồng Nai. Dạo gần đây tôi hay bị ho khan và da nổi mẩn đỏ, tôi nghi ngờ là do các hóa chất tôi tiếp xúc hàng ngày. Tôi muốn hỏi 'yếu tố có hại' trong môi trường lao động được hiểu thế nào theo pháp luật và công ty tôi có trách nhiệm gì trong việc này không?”
Giải quyết tranh chấp về quyền công đoàn
“Chào luật sư, tôi là công nhân tại một nhà máy giày ở Thuận An, Bình Dương. Tôi là thành viên ban chấp hành công đoàn cơ sở. Gần đây, công ty chúng tôi có một số chính sách mới mà theo tôi là vi phạm quyền lợi của người lao động và công đoàn, nhưng khi tôi đại diện công đoàn lên tiếng thì bị lãnh đạo gây khó dễ, thậm chí đe dọa cắt giảm phúc lợi cá nhân. Tôi muốn hỏi, nếu công ty tiếp tục gây khó khăn và không hợp tác, tranh chấp này sẽ được giải quyết như thế nào và tôi cần làm gì để bảo vệ quyền công đoàn của mình?”
Quy định về Lao động kỹ thuật nước ngoài
“Chào luật sư, công ty tôi ở Biên Hòa, Đồng Nai đang muốn tuyển một kỹ sư nước ngoài để vận hành máy móc mới. Anh ấy có bằng kỹ sư điện tử và đã làm việc 5 năm ở nước ngoài. Tôi không rõ liệu anh ấy có được coi là lao động kỹ thuật theo quy định của Việt Nam để xin giấy phép lao động không, và thủ tục như thế nào?”
Quyền công đoàn của người lao động
“Tôi là anh Hùng, công nhân sản xuất tại một nhà máy may ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, nhiều anh chị em công nhân chúng tôi muốn thành lập một tổ chức công đoàn cơ sở để bảo vệ quyền lợi, nhưng không biết bắt đầu từ đâu và liệu có được phép không. Công ty có vẻ không ủng hộ lắm, chúng tôi lo lắng liệu có bị gây khó dễ khi thực hiện quyền này không?”
Hệ thống cơ sở dữ liệu về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài
“Chào luật sư, công ty em ở Hà Nội chuyên đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Vừa rồi bên em có nhận được thông báo về việc cập nhật thông tin vào cái gọi là 'Hệ thống cơ sở dữ liệu về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng'. Em không rõ hệ thống này là gì và nếu công ty em lỡ quên không cập nhật thì có bị phạt gì không ạ? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Áp dụng Công ước MLC trong hoạt động tuyển dụng thuyền viên
“Chào chuyên gia, tôi đang có ý định thành lập công ty chuyên tuyển dụng và cung ứng thuyền viên tại TP.HCM. Trong quá trình tìm hiểu thủ tục, tôi thấy có nhắc đến 'Công ước MLC' và yêu cầu về 'Giấy chứng nhận phù hợp hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001 và Quy định 1.4 của Công ước MLC'. Tôi không rõ Công ước này là gì và liệu công ty của tôi có bắt buộc phải tuân thủ nó không, đặc biệt là để xin các giấy phép cần thiết?”
Chuyên gia trong quy định về lao động nước ngoài tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một kỹ sư phần mềm người nước ngoài, đang được một công ty công nghệ ở Quận 1, TP.HCM mời về làm việc. Họ nói tôi sẽ được xếp vào diện 'chuyên gia'. Tôi không rõ 'chuyên gia' theo luật Việt Nam là gì và liệu tôi có đủ điều kiện để được cấp giấy phép lao động theo diện này không? Quy trình có khác gì không?”
An toàn trong thi công xây dựng công trình
“Anh N.V.H, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Quận 12, TP.HCM, đang chuẩn bị khởi công dự án nhà ở dân dụng. Anh nghe nói về khái niệm 'an toàn trong thi công xây dựng công trình' nhưng không rõ liệu các quy định này có áp dụng cho công ty của mình hay không, và cần phải tuân thủ những gì để tránh rủi ro pháp lý và đảm bảo an toàn cho công nhân.”
Hỗ trợ phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là đại diện Hợp tác xã (HTX) Nông sản Xanh ở huyện Mộc Châu, Sơn La. HTX chúng tôi đang trồng mận hậu và muốn liên kết với một công ty chế biến ở Hà Nội để tiêu thụ sản phẩm ổn định hơn, đồng thời mở rộng quy mô sản xuất. Chúng tôi nghe nói có chính sách nhà nước hỗ trợ phát triển sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị. Không biết HTX chúng tôi có đủ điều kiện để nhận hỗ trợ này không và cần làm những thủ tục gì để được nhà nước hỗ trợ vốn?”
Khai thác và sử dụng Nền tảng hợp đồng lao động điện tử
“Tôi là chủ một công ty khởi nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Chúng tôi đang tính chuyển sang dùng hợp đồng lao động điện tử để tiết kiệm giấy tờ và thời gian. Tôi muốn hỏi, việc chúng tôi truy cập, tải dữ liệu hợp đồng lên hệ thống, rồi dùng các chức năng quản lý nhân sự trên đó có được gọi là 'khai thác, sử dụng Nền tảng hợp đồng lao động điện tử' theo quy định mới không? Liệu có cần lưu ý gì đặc biệt không?”
Quy định về chuyên gia nước ngoài làm việc tại Việt Nam
“Công ty em ở Quận 1, TP.HCM đang muốn tuyển một người nước ngoài từ Singapore về làm vị trí cố vấn chiến lược. Anh ấy có nhiều năm kinh nghiệm và bằng cấp cao trong lĩnh vực này. Em không rõ trường hợp của anh ấy có được xem là 'chuyên gia' theo quy định pháp luật hiện hành không và công ty em cần làm những thủ tục gì để tuyển dụng anh ấy ạ?”