Quy định về thời gian đi tàu của thuyền viên
“Tôi là thuyền viên làm việc cho một công ty vận tải biển ở Hải Phòng. Vừa rồi, tôi có chuyến đi tàu dài ngày và đã xuống tàu ở một cảng nước ngoài. Trên đường về sân bay để làm thủ tục hồi hương thì không may tôi bị tai nạn giao thông. Giờ tôi không biết liệu trường hợp này có được coi là xảy ra trong **thời gian đi tàu** để chủ tàu có trách nhiệm chi trả chi phí điều trị hay không?”
Trả lời
Định nghĩa và ý nghĩa của "Thời gian đi tàu"
Theo quy định pháp luật hiện hành, thời gian đi tàu của thuyền viên được hiểu là khoảng thời gian kể từ ngày thuyền viên bắt đầu nhận nhiệm vụ cho đến ngày thuyền viên hoàn tất quá trình hồi hương. Điều này có nghĩa là, thời gian đi tàu không chỉ giới hạn trong lúc thuyền viên đang ở trên tàu mà còn bao gồm cả giai đoạn từ khi bắt đầu công việc cho đến khi về nước an toàn sau khi kết thúc hợp đồng hoặc nhiệm vụ. Nghị định số 121/2014/NĐ-CP quy định chi tiết về các điều kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của thuyền viên, trong đó có liên quan đến khái niệm này
[1]. Đặc biệt, hợp đồng lao động thuyền viên phải quy định rõ về việc hồi hương của thuyền viên, đây là một nội dung cơ bản, bắt buộc phải có ngoài các nội dung theo Bộ luật Lao động [2].Trách nhiệm của chủ tàu đối với thuyền viên trong "Thời gian đi tàu"
Trong suốt thời gian đi tàu, chủ tàu có những trách nhiệm pháp lý quan trọng đối với thuyền viên, đặc biệt là trong các trường hợp tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp. Cụ thể, chủ tàu phải thanh toán các chi phí y tế, tiền lương trong thời gian điều trị và thậm chí chi phí mai táng nếu thuyền viên tử vong trên tàu hoặc trên bờ trong thời gian này
[3]. Điều này nhấn mạnh rằng, ngay cả khi thuyền viên đã rời tàu nhưng chưa hoàn tất thủ tục hồi hương theo hợp đồng, họ vẫn được xem là đang trong thời gian đi tàu và chủ tàu vẫn phải chịu trách nhiệm.Áp dụng cho trường hợp của Anh N.V.T
Trong trường hợp của Anh N.V.T, nếu tai nạn xảy ra sau khi anh đã xuống tàu nhưng vẫn trong quá trình chờ đợi để hoàn tất thủ tục hồi hương về Việt Nam theo hợp đồng lao động đã ký, thì thời điểm đó vẫn được xem là nằm trong thời gian đi tàu. Do đó, chủ tàu vẫn có trách nhiệm đối với anh theo quy định của pháp luật. Cụ thể, chủ tàu sẽ phải thanh toán các chi phí điều trị y tế, tiền lương trong thời gian anh điều trị bệnh hoặc bị thương. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chủ tàu sẽ không phải thanh toán chi phí nếu tai nạn, bệnh tật xảy ra ngoài thời gian đi tàu hoặc do hành vi cố ý của thuyền viên
[3]. Do đó, việc xác định chính xác thời điểm "hồi hương" theo hợp đồng là rất quan trọng để xác định trách nhiệm của chủ tàu. Anh N.V.T nên xem xét lại hợp đồng lao động của mình để hiểu rõ các điều khoản liên quan đến quá trình hồi hương.