Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền mua doanh nghiệp của tập thể người lao động
“Chào luật sư, công ty tôi là một doanh nghiệp nhà nước ở Quận 1, TP.HCM, chuyên sản xuất linh kiện điện tử. Gần đây có thông tin công ty sẽ được bán hoặc cổ phần hóa. Chúng tôi, những người lao động gắn bó lâu năm, muốn thành lập một nhóm để mua lại công ty hoặc ít nhất là một phần xưởng sản xuất mà chúng tôi đang làm việc. Vậy cho hỏi, tập thể người lao động trong doanh nghiệp như chúng tôi có được quyền ưu tiên mua lại công ty không và cần đáp ứng những điều kiện gì theo quy định pháp luật?”
Tranh chấp về quyền công đoàn
“Chào chuyên gia, tôi là Nguyễn Văn Hùng, công nhân may mặc ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi là đại diện công đoàn tại công ty. Gần đây, khi tôi muốn tổ chức một buổi họp công đoàn để bàn về quyền lợi người lao động, ban giám đốc lại gây khó dễ, thậm chí còn đe dọa cắt thưởng của tôi. Tôi muốn hỏi liệu đây có phải là tranh chấp về quyền công đoàn không và tôi nên làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình và anh em công nhân?”
Khu phi thuế quan và chính sách bảo hiểm xã hội
“Chị Hằng làm việc tại một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử trong Khu công nghiệp Đình Vũ, Hải Phòng. Chị nghe nói khu này là 'khu phi thuế quan' nên không rõ các quy định về bảo hiểm xã hội cho người lao động như chị có gì khác biệt so với các khu vực khác không. Chị lo lắng quyền lợi của mình có bị ảnh hưởng.”
Định nghĩa và điều kiện xác định thân nhân trong Luật Bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, tôi là chị N.T.T, chị gái của anh H., công nhân ở một nhà máy tại Bình Dương. Anh H. vừa mất do tai nạn lao động. Trước đây, anh H. có chu cấp hàng tháng cho tôi vì tôi bị bệnh nặng và không có khả năng lao động. Gia đình tôi đang làm thủ tục hưởng chế độ tử tuất, nhưng không biết tôi có được xem là 'thân nhân' của anh H. để hưởng trợ cấp không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Kiểm toán tuân thủ trong hoạt động doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giám đốc một công ty sản xuất đồ gia dụng ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, đối tác lớn của chúng tôi yêu cầu phải thực hiện **kiểm toán tuân thủ** định kỳ để đảm bảo các quy định về môi trường, lao động và an toàn sản xuất. Tôi chưa rõ lắm về loại hình kiểm toán này, nó cụ thể là gì và tại sao lại quan trọng như vậy? Công ty tôi cần chuẩn bị những gì để đáp ứng yêu cầu này?”
Quy định về người nhận giao doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là L.T.M, quản lý nhân sự tại một công ty nhà nước ở Quận 1, TP.HCM. Công ty chúng tôi đang gặp nhiều khó khăn và có thông tin sẽ được giao lại cho tập thể người lao động. Tôi muốn hỏi, liệu **tập thể người lao động** của công ty tôi có đủ điều kiện để trở thành **người nhận giao doanh nghiệp** này không? Và theo quy định pháp luật, chúng tôi cần lưu ý những điều gì về quyền và nghĩa vụ khi nhận giao doanh nghiệp?”
Phân biệt đối xử trong môi trường lao động
“Chị M. ở quận Gò Vấp, TP.HCM, đang làm nhân viên văn phòng. Chị mới mang thai được 3 tháng nhưng công ty đã có dấu hiệu muốn điều chuyển chị sang vị trí khác với lý do "công việc hiện tại không phù hợp với người sắp làm mẹ" và giảm một số quyền lợi. Chị lo lắng đây là hành vi phân biệt đối xử.”
Giám đốc điều hành nước ngoài tại Việt Nam
“Công ty em ở Quận 1, TP.HCM, là công ty con của một tập đoàn nước ngoài. Sắp tới, bên em muốn đưa một anh người Nhật sang làm **Giám đốc điều hành** chi nhánh mới. Em không rõ liệu anh ấy có cần giấy phép lao động hay thủ tục gì đặc biệt không ạ? Anh ấy sẽ điều hành trực tiếp mọi hoạt động của chi nhánh.”
Người sử dụng lao động theo pháp luật Việt Nam
“Chị L.T.M ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, vừa mở quán cà phê nhỏ và thuê 3 nhân viên bán thời gian. Chị nghe nói về "người sử dụng lao động" và các nghĩa vụ phức tạp lắm, nhưng chị không rõ mình có phải là người sử dụng lao động không và cần chú ý những gì để không vi phạm pháp luật lao động.”
Phân biệt đối xử trong lao động
“Chào chuyên gia, tôi là Chị Hạnh ở Quận 1, TP.HCM, là nhân viên văn phòng. Tôi đang mang thai tháng thứ 5 và vừa bị công ty thông báo chấm dứt hợp đồng với lý do 'cơ cấu lại nhân sự', dù trước đó tôi luôn hoàn thành tốt công việc. Tôi nghi ngờ mình bị phân biệt đối xử vì mang thai. Chuyên gia cho tôi hỏi liệu công ty có vi phạm pháp luật không và tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Tập thể người lao động và quyền mua, nhận giao doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng nhân sự của một công ty nhà nước nhỏ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Công ty chúng tôi đang trong diện sắp xếp lại, và có thông tin là sẽ được bán hoặc giao cho tư nhân. Nhiều anh chị em công nhân có nguyện vọng muốn đứng ra mua lại hoặc nhận giao công ty để tiếp tục duy trì việc làm. Chúng tôi muốn biết liệu tập thể người lao động như chúng tôi có được quyền này không và cần đáp ứng những điều kiện gì?”
Hợp đồng cung ứng lao động đi làm việc ở nước ngoài
“Chào chuyên gia, tôi là L.T.M, 32 tuổi, công nhân may ở TP.HCM. Tôi vừa ký một "Hợp đồng cung ứng lao động" với một công ty để đi làm việc ở Nhật Bản. Công ty yêu cầu tôi nộp một khoản tiền lớn và các điều khoản trong hợp đồng khá mập mờ, không rõ ràng về quyền lợi và nghĩa vụ của tôi khi sang đó. Tôi lo lắng không biết hợp đồng này có hợp pháp không và liệu công ty có đang làm đúng quy định pháp luật hay không?”
Bảo hiểm thất nghiệp và quyền lợi người lao động
“Chào chuyên gia, tôi là Chị N.T.H, một nhân viên văn phòng ở Quận 1, TP.HCM. Tôi vừa bị công ty cho nghỉ việc do tái cấu trúc. Tôi nghe nói có bảo hiểm thất nghiệp nhưng không rõ lắm về quyền lợi và thủ tục. Tôi đóng bảo hiểm xã hội cũng được 5 năm rồi. Giờ tôi phải làm gì để được hưởng chế độ này ạ? Liệu có phải luật nào cũng áp dụng cho bảo hiểm thất nghiệp không?”
Cơ cấu dân số và các biện pháp điều chỉnh
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ ở Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Hà Giang. Hiện tại, địa phương chúng tôi đang gặp một số khó khăn trong việc lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội do sự thay đổi nhanh chóng về dân số, đặc biệt là tình trạng thanh niên đi làm ăn xa và tỷ lệ người già tăng lên. Tôi muốn hiểu rõ hơn về **cơ cấu dân số** là gì và pháp luật có quy định nào về việc điều chỉnh các vấn đề này để chúng tôi có cơ sở tham mưu cho lãnh đạo không?”
Bảo hiểm xã hội tự nguyện
“Tôi là một người bán hàng online ở quận 10, TP.HCM. Công việc của tôi không có hợp đồng lao động nên tôi không được đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Gần đây tôi nghe nói có bảo hiểm xã hội tự nguyện, tôi muốn biết nó là gì và tôi có thể tham gia được không, quyền lợi như thế nào?”
Thích ứng với già hóa dân số theo quy định pháp luật
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây tôi thấy công nhân của mình ngày càng lớn tuổi, tuyển lao động trẻ thì khó. Tôi nghe nói Việt Nam đang đối mặt với 'già hóa dân số' nhưng không rõ điều này ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp và liệu Nhà nước có chính sách hỗ trợ gì để doanh nghiệp như chúng tôi thích ứng không?”
Bảo hiểm hưu trí bổ sung
“Chào chuyên gia, tôi là Lan, quản lý marketing ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây công ty tôi có bàn về việc triển khai **bảo hiểm hưu trí bổ sung** cho nhân viên. Tôi nghe nói đây là một loại hình bảo hiểm mới, nhưng không rõ nó khác gì với bảo hiểm xã hội bắt buộc mà chúng tôi đang đóng. Liệu công ty có bắt buộc phải tham gia không, và nếu tham gia thì quyền lợi của người lao động như tôi sẽ như thế nào?”
Người sử dụng lao động và trách nhiệm khi chấm dứt hợp đồng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hằng, chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Tôi có thuê 3 nhân viên phục vụ và 1 đầu bếp theo hợp đồng lao động ngắn hạn. Gần đây, do tình hình kinh tế khó khăn, tôi đang tính giảm bớt nhân sự. Tôi không biết liệu mình có được coi là **người sử dụng lao động** theo luật không và có những nghĩa vụ gì nếu muốn cho nhân viên nghỉ việc, đặc biệt là về trợ cấp?”
Người lao động nước ngoài di chuyển nội bộ doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi là chi nhánh của một tập đoàn công nghệ lớn từ Singapore, mới mở văn phòng ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới, chúng tôi muốn chuyển một chuyên gia kỹ thuật từ trụ sở chính sang làm việc tại đây trong 2 năm. Anh ấy đã làm việc cho tập đoàn được 5 năm rồi. Tôi muốn hỏi liệu trường hợp này có được coi là 'người lao động nước ngoài di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp' không và thủ tục có gì đặc biệt không ạ?”
Chủ thể bán, giao doanh nghiệp nhà nước
“Tôi là quản lý tại một công ty nhà nước nhỏ ở Đà Nẵng. Gần đây có thông tin công ty sẽ được bán hoặc giao cho tập thể người lao động. Tôi thắc mắc không biết ai là người có thẩm quyền quyết định và thực hiện việc bán, giao công ty này. Liệu có phải là Bộ chủ quản hay Ủy ban nhân dân thành phố không?”
Chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện và chính sách của Nhà nước
“Tôi là anh Hùng, 45 tuổi, làm IT tự do ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi nghe nói về 'chương trình hưu trí' nhưng không rõ nó khác gì bảo hiểm xã hội bắt buộc và có lợi ích gì cho người lao động tự do như tôi. Liệu Nhà nước có chính sách hỗ trợ nào không?”
Giao doanh nghiệp nhà nước cho tập thể người lao động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, đại diện cho tập thể người lao động tại một công ty thành viên ở Bến Tre. Công ty chúng tôi là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, quy mô nhỏ và hoạt động không hiệu quả lắm. Chúng tôi nghe nói có hình thức 'giao doanh nghiệp' cho tập thể người lao động. Vậy cho tôi hỏi, công ty chúng tôi có đủ điều kiện để được giao không và thủ tục này diễn ra như thế nào?”
Quy định về Nhân lực công nghiệp công nghệ số
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM chuyên về phát triển phần mềm và đang muốn mời một chuyên gia công nghệ người nước ngoài về làm việc. Tôi nghe nói có quy định về **nhân lực công nghiệp công nghệ số** chất lượng cao thì không cần giấy phép lao động. Liệu trường hợp của chúng tôi có áp dụng được không và cần điều kiện gì để được xem là đối tượng này?”
Điều lệ Công đoàn Việt Nam và vai trò trong thành lập công đoàn cơ sở
“Chào luật sư, tôi là Mai, làm quản lý nhân sự ở một công ty may mặc tại Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi đang có ý định thành lập công đoàn cơ sở để bảo vệ quyền lợi người lao động. Tôi nghe nói phải tuân thủ Điều lệ Công đoàn Việt Nam nhưng không rõ cụ thể là gì và nó quy định những gì để chúng tôi có thể làm đúng các bước?”