Thích ứng với già hóa dân số theo quy định pháp luật
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây tôi thấy công nhân của mình ngày càng lớn tuổi, tuyển lao động trẻ thì khó. Tôi nghe nói Việt Nam đang đối mặt với 'già hóa dân số' nhưng không rõ điều này ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp và liệu Nhà nước có chính sách hỗ trợ gì để doanh nghiệp như chúng tôi thích ứng không?”
Trả lời
Định nghĩa và ý nghĩa của già hóa dân số
Chào Anh H.V.A, vấn đề già hóa dân số mà anh đang lo lắng là một thực trạng đang diễn ra tại Việt Nam. Theo định nghĩa, đây là quá trình gia tăng tỷ lệ người cao tuổi trong tổng dân số, cụ thể là khi người từ đủ 60 tuổi trở lên chiếm từ 10% tổng dân số hoặc khi người từ đủ 65 tuổi trở lên chiếm từ 7% tổng dân số trở lên. Hiện tượng này đặt ra nhiều thách thức nhưng cũng mở ra các cơ hội mới cho xã hội và nền kinh tế. Đối với doanh nghiệp của anh ở Củ Chi, việc công nhân lớn tuổi và khó tuyển lao động trẻ là một trong những biểu hiện rõ rệt của quá trình này, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn lao động và năng suất.
Chính sách của Nhà nước về thích ứng với già hóa dân số
Nhà nước đã nhận thức rõ tầm quan trọng của việc thích ứng với già hóa dân số và coi đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác dân số. Cụ thể, chính sách dân số và phát triển bao gồm các biện pháp duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, và đặc biệt là thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số trong mối quan hệ với các yếu tố kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh gắn với xây dựng đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc
[3].Pháp luật cũng quy định rõ về việc điều chỉnh các hoạt động liên quan đến dân số, bao gồm cả việc thích ứng với già hóa dân số thông qua truyền thông, vận động, giáo dục về dân số
[1]. Nhà nước có chính sách cụ thể để thích ứng với già hóa dân số; phát triển mạng lưới bệnh viện lão khoa, chuyên khoa lão trong bệnh viện đa khoa; phát triển các hoạt động chăm sóc người cao tuổi; bảo đảm người cao tuổi được tiếp cận thuận lợi với dịch vụ y tế, và các chính sách khác để hỗ trợ người cao tuổi[3]. Điều này cho thấy Nhà nước đang nỗ lực tạo ra một môi trường sống và làm việc phù hợp hơn cho mọi lứa tuổi, bao gồm cả người cao tuổi.Trách nhiệm của doanh nghiệp và việc lồng ghép yếu tố dân số
Việc thực hiện chính sách dân số và phát triển là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của mỗi cá nhân, gia đình, doanh nghiệp, tổ chức và toàn xã hội
[3]. Nhà nước giữ vai trò chủ đạo và huy động xã hội thực hiện chính sách này. Đối với doanh nghiệp như xưởng sản xuất của anh, việc thích ứng với già hóa dân số không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để đổi mới quản lý và phát triển nguồn nhân lực.Một trong những nguyên tắc quan trọng là lồng ghép các yếu tố dân số vào xây dựng và triển khai thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng khu vực, từng vùng, từng ngành, từng địa phương và từng tổ chức
[2]. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp của anh cần chủ động xem xét các giải pháp để tối ưu hóa nguồn lao động hiện có, có thể thông qua đào tạo lại, cải thiện điều kiện làm việc phù hợp với người lớn tuổi, hoặc áp dụng công nghệ để giảm bớt sức lao động chân tay. Đồng thời, anh cũng có thể tìm hiểu các chính sách hỗ trợ từ Nhà nước cho doanh nghiệp có lao động lớn tuổi hoặc các chương trình khuyến khích sử dụng lao động cao tuổi.