Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Trách nhiệm pháp lý về ô nhiễm môi trường
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 9, TP.HCM. Gần đây, khu công nghiệp gần nhà tôi thường xuyên xả thải gây mùi hôi khó chịu, nước sông cũng đổi màu. Mấy đứa nhỏ nhà tôi hay bị ho, khách hàng cũng ngại đến. Tôi muốn hỏi, tình trạng này có phải là ô nhiễm môi trường không và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Xác định mép bờ sông, suối, kênh, rạch
“Gia đình tôi ở huyện Cần Giờ, TP.HCM có mảnh đất ven con rạch nhỏ. Gần đây, tôi muốn xây dựng thêm một cái chòi nhỏ để trông coi vườn cây ăn trái, nhưng không biết mép bờ rạch được tính từ đâu để tránh vi phạm hành lang bảo vệ. Hàng xóm tôi thì nói mép bờ là tính từ chỗ nước cạn nhất, nhưng tôi thấy định nghĩa pháp luật có vẻ khác.”
Quy định pháp luật về thư rác và tin nhắn quảng cáo
“Tôi là chủ một cửa hàng quần áo nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi liên tục nhận được các tin nhắn quảng cáo sim số đẹp, bất động sản vào số điện thoại cá nhân và email công việc, dù tôi chưa từng đăng ký nhận thông tin từ các bên này. Tôi cảm thấy rất phiền phức và ảnh hưởng đến công việc. Có cách nào để ngăn chặn tình trạng này theo pháp luật không?”
Đạo đức nghề nghiệp công tác xã hội
“Tôi là chị Lan, đang làm nhân viên công tác xã hội tại Bệnh viện Đa khoa X ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy một số đồng nghiệp có vẻ chưa thực sự tuân thủ các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp, khiến tôi băn khoăn không biết đạo đức nghề công tác xã hội được quy định cụ thể như thế nào và nếu không tuân thủ thì có ảnh hưởng gì không?”
Già hóa dân số
“Tôi là cán bộ phụ trách công tác xã hội ở phường Hòa Cường Bắc, thành phố Đà Nẵng. Dạo gần đây, tôi thấy số lượng người cao tuổi trong phường mình tăng lên đáng kể. Tôi nghe nói về 'già hóa dân số' nhưng không rõ định nghĩa chính xác theo quy định pháp luật là gì và liệu địa phương tôi đã thuộc diện này chưa để có kế hoạch ứng phó phù hợp.”
Trách nhiệm pháp lý của người phát trực tuyến bán hàng
“Chào luật sư, tôi là chị Lan Anh, ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang làm công việc bán hàng online, chủ yếu là livestream trên các nền tảng mạng xã hội để giới thiệu sản phẩm mỹ phẩm. Gần đây tôi nghe nói có luật mới quy định về trách nhiệm của người livestream. Tôi lo lắng không biết mình cần phải tuân thủ những gì để không vi phạm pháp luật. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi không ạ?”
Thỏa thuận về viện trợ của Việt Nam cho nước ngoài
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là quản lý dự án cho một tổ chức phi chính phủ ở Hà Nội. Chúng tôi đang chuẩn bị ký một thỏa thuận với một đối tác nước ngoài để cung cấp viện trợ nhân đạo cho một quốc gia láng giềng. Tôi đang băn khoăn không biết liệu thỏa thuận này có phải là 'thỏa thuận về viện trợ' theo quy định mới của Nghị định 305/2025/NĐ-CP hay không, và nếu đúng thì nó khác gì so với điều ước quốc tế, có ảnh hưởng gì đến cách chúng tôi triển khai dự án không?”
Chính sách giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào luật sư, tôi là cán bộ dân số ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Gần đây, chúng tôi nhận thấy tỷ số giới tính khi sinh ở địa phương đang có xu hướng tăng cao, vượt ngưỡng bình thường. Tôi muốn hỏi là pháp luật có quy định cụ thể nào về việc này không, và Nhà nước có những chính sách gì để can thiệp, giảm thiểu tình trạng này không ạ? Chúng tôi cần làm gì để thực hiện đúng quy định?”
Cấp phép xả nước thải và khả năng tiếp nhận của nguồn nước
“Chào luật sư, tôi có một xưởng dệt nhuộm nhỏ ở huyện Mỹ Hào, Hưng Yên. Hiện tại, tôi đang gặp khó khăn trong việc xin giấy phép xả thải vì cơ quan môi trường nói rằng nguồn nước sông của khu vực đã gần hết khả năng tiếp nhận nước thải. Tôi không hiểu rõ cụm từ này nghĩa là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến việc kinh doanh của tôi. Liệu tôi có cách nào để được cấp phép không?”
Phân loại và quản lý Chất thải nguy hại
“Chị L.T.M, chủ một xưởng sản xuất linh kiện điện tử nhỏ ở Quận 7, TP.HCM, đang rất lo lắng không biết liệu các phế phẩm như bảng mạch hỏng, pin cũ, hay hóa chất tẩy rửa đã qua sử dụng của xưởng có bị coi là "chất thải nguy hại" không. Chị nghe nói quản lý chất thải nguy hại rất phức tạp và có thể bị phạt nặng nếu làm sai.”
Ngày cuối cùng giao dịch hợp đồng trong giao dịch hàng hóa
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội, chuyên kinh doanh nông sản qua Sở Giao dịch hàng hóa. Tôi có một hợp đồng kỳ hạn sắp đến hạn và đang băn khoăn về cái gọi là 'ngày cuối cùng giao dịch hợp đồng'. Tôi không rõ ngày này có ý nghĩa gì và tôi cần làm gì trước ngày đó để không bị mất quyền lợi?”
Quy định về Bao gửi trong vận tải
“Chào luật sư, tôi là chủ cửa hàng đặc sản ở Đà Lạt. Tôi thường xuyên gửi hàng cho khách ở TP.HCM bằng xe khách nhưng tôi không đi cùng chuyến. Gần đây có một lô hàng bị thất lạc, nhà xe nói đây là 'bao gửi' nên trách nhiệm của họ hạn chế. Vậy 'bao gửi' là gì và tôi cần lưu ý gì để bảo vệ quyền lợi khi gửi hàng kiểu này?”
Năng lực xã hội và sự tham gia của người cao tuổi
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Bà M.T.M, 68 tuổi, ở Quận 3, TP.HCM. Tôi đã về hưu được vài năm nhưng vẫn muốn tham gia các hoạt động xã hội, tình nguyện để không bị cô đơn và cống hiến sức mình cho cộng đồng. Tuy nhiên, tôi thấy nhiều nơi còn e ngại khi người cao tuổi muốn tham gia, hoặc các hoạt động chưa thực sự phù hợp. Tôi muốn hỏi, pháp luật có quy định nào về việc khuyến khích hay bảo vệ năng lực xã hội của người cao tuổi không?”
Phương thức đấu giá đặt giá xuống
“Chào luật sư, tôi là anh Hưng, chủ một cửa hàng đồ cổ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Tôi đang có ý định bán một số món đồ quý hiếm và muốn thử hình thức đấu giá 'đặt giá xuống' mà tôi nghe nói ở nước ngoài khá phổ biến. Tôi không rõ ở Việt Nam mình có quy định cụ thể nào về phương thức đấu giá này không, liệu tôi có thể áp dụng nó một cách hợp pháp không?”
Khu vực có chức năng chuyên biệt trong phát triển đô thị
“Tôi là anh Hùng, chủ một xưởng gỗ nhỏ ở ngoại ô Đà Nẵng. Gần đây, tôi nghe nói chính quyền đang có kế hoạch quy hoạch khu vực của tôi thành 'khu vực có chức năng chuyên biệt' để phát triển du lịch. Tôi không rõ 'khu vực có chức năng chuyên biệt' là gì và liệu xưởng của tôi có bị ảnh hưởng hay không? Liệu có cơ hội nào để tôi tham gia vào quá trình này không?”
Già hóa dân số và chính sách ứng phó
“Chị Mai, 45 tuổi, đang làm công tác xã hội tại phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Chị thấy số lượng người cao tuổi trong phường ngày càng nhiều, nhiều cụ sống một mình. Chị lo lắng không biết nhà nước có chính sách gì để hỗ trợ người cao tuổi và làm thế nào để cộng đồng thích nghi với tình trạng này không?”
Bảo hộ quyền tác giả đối với mã nguồn phần mềm
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, một lập trình viên tự do ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Tôi vừa hoàn thành một phần mềm quản lý kho cho khách hàng, nhưng tôi phát hiện một công ty đối thủ đã sao chép gần như toàn bộ **mã nguồn** của tôi để tạo ra sản phẩm tương tự. Tôi rất lo lắng và muốn biết liệu **mã nguồn** của tôi có được pháp luật bảo vệ không và tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Xác định Công ty con của Tổ chức tín dụng
“Chào luật sư, tôi đang có dự định hợp tác với một đơn vị tự giới thiệu là 'công ty con' của một ngân hàng lớn ở Hà Nội để phát triển dự án nhà ở xã hội tại quận Hoàng Mai. Tôi muốn biết chính xác 'công ty con của tổ chức tín dụng' được định nghĩa như thế nào theo pháp luật để đảm bảo tính pháp lý và an toàn cho khoản đầu tư của mình. Liệu có rủi ro gì khi hợp tác với đơn vị này không?”
Quy định pháp luật về Âu tàu trên đường thủy nội địa
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải nhỏ ở Cần Thơ, chuyên chở hàng hóa bằng ghe trên sông. Gần đây, tôi thấy việc đi qua các **Âu tàu** khá phức tạp, đôi khi còn có nguy cơ va chạm. Tôi muốn hỏi **Âu tàu** được định nghĩa thế nào trong luật và có những quy định gì về việc đảm bảo an toàn tại các công trình này không? Liệu có phải mọi Âu tàu đều phải có báo hiệu đầy đủ không?”
Cơ chế giá chi phí tránh được cho điện năng lượng tái tạo nhỏ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một trang trại ở Bến Tre, vừa lắp đặt hệ thống điện mặt trời áp mái và muốn bán phần điện dư thừa lên lưới. Tôi nghe nói có cơ chế "chi phí tránh được" nhưng không rõ nó là gì và sẽ ảnh hưởng thế nào đến giá điện mà tôi bán ra. Mong được tư vấn cụ thể.”
Khái niệm và cấu thành Giá dự thầu trong hoạt động đấu thầu
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Sắp tới tôi có dự định tham gia đấu thầu một dự án xây dựng nhà ở xã hội. Tôi đang khá băn khoăn không biết **giá dự thầu** của mình cần phải bao gồm những loại chi phí nào để không bị thiếu sót và đúng quy định pháp luật. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về thuật ngữ này và những điều cần lưu ý không ạ?”
An ninh môi trường và trách nhiệm bảo vệ
“Chào chuyên gia, tôi là một nông dân ở huyện X, tỉnh Y. Gần đây, nhà máy Z xả thải khiến nguồn nước và đất đai bị ô nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến mùa màng và sức khỏe bà con. Chúng tôi lo lắng về tương lai và sự ổn định cuộc sống ở đây. Liệu có quy định nào bảo vệ chúng tôi khỏi những tác động môi trường như vậy, và đây có phải là vấn đề an ninh môi trường không?”
Quy định về Điều phối dữ liệu theo Luật Dữ liệu 2024
“Tôi là giám đốc IT ở một công ty logistics tại TP.HCM. Công ty tôi đang gặp khó khăn trong việc tích hợp dữ liệu từ nhiều hệ thống khác nhau của đối tác và nội bộ. Gần đây tôi nghe nói về 'Điều phối dữ liệu' trong Luật Dữ liệu mới. Tôi muốn biết hoạt động này ảnh hưởng thế nào đến việc quản lý dữ liệu của công ty tôi và liệu chúng tôi có cần phải tuân thủ các quy định nào không?”
Quy định về chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy và trách nhiệm pháp lý
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất linh kiện điện tử ở TP. Hồ Chí Minh, chuyên nhập khẩu một số hóa chất để tẩy rửa. Gần đây, tôi nghe nói về "chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy" và Công ước Stockholm. Tôi lo lắng không biết các hóa chất tôi đang dùng có thuộc diện này không, và nếu có thì có bị cấm nhập khẩu hay xử phạt gì khi đưa vào Việt Nam không? Tôi cần biết rõ để tránh vi phạm pháp luật.”