Già hóa dân số
“Tôi là cán bộ phụ trách công tác xã hội ở phường Hòa Cường Bắc, thành phố Đà Nẵng. Dạo gần đây, tôi thấy số lượng người cao tuổi trong phường mình tăng lên đáng kể. Tôi nghe nói về 'già hóa dân số' nhưng không rõ định nghĩa chính xác theo quy định pháp luật là gì và liệu địa phương tôi đã thuộc diện này chưa để có kế hoạch ứng phó phù hợp.”
Trả lời
Định nghĩa "Già hóa dân số" và cách xác định tại địa phương
Chào chị H.T.L, vấn đề già hóa dân số mà chị quan tâm là một thách thức lớn đối với nhiều địa phương hiện nay. Theo định nghĩa được quy định, già hóa dân số là quá trình gia tăng tỷ lệ người cao tuổi trong tổng dân số khi người từ đủ 60 tuổi trở lên chiếm từ 10% tổng dân số trở lên hoặc khi người từ đủ 65 tuổi trở lên chiếm từ 7% tổng dân số trở lên. Để xác định phường mình đã thuộc diện già hóa dân số hay chưa, chị cần đối chiếu số liệu thống kê dân số của phường về số lượng người từ 60 tuổi trở lên và từ 65 tuổi trở lên với tổng dân số. Nếu một trong hai tiêu chí trên được đáp ứng, phường chị đã bước vào giai đoạn già hóa dân số và cần có các kế hoạch ứng phó phù hợp.
Tầm quan trọng của việc thích ứng với già hóa dân số trong công tác quản lý
Việc thích ứng với già hóa dân số là một nội dung quan trọng trong công tác dân số của quốc gia. Các văn bản pháp luật đã xác định rõ việc "thích ứng với già hóa dân số" là một trong những phạm vi điều chỉnh của công tác dân số
[1], [3]. Điều này cho thấy Nhà nước đặc biệt quan tâm và yêu cầu các cấp, các ngành phải có những chính sách, giải pháp để đối phó với xu hướng này. Đối với một cán bộ công tác xã hội như chị, việc nắm rõ và thực hiện các chính sách thích ứng là rất cần thiết để đảm bảo an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe và phát huy vai trò của người cao tuổi tại địa phương.Nguyên tắc thực hiện công tác dân số và trách nhiệm của địa phương
Công tác dân số nói chung và việc thích ứng với già hóa dân số nói riêng được thực hiện dựa trên các nguyên tắc cơ bản, trong đó có nguyên tắc "Lồng ghép các yếu tố dân số vào xây dựng và triển khai thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng khu vực, từng vùng, từng ngành, từng địa phương và từng tổ chức"
[2]. Điều này có nghĩa là phường chị, với vai trò là một đơn vị hành chính cơ sở, cần chủ động lồng ghép các yếu tố liên quan đến người cao tuổi vào các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, các chương trình an sinh xã hội của địa phương. Chị và đồng nghiệp có vai trò quan trọng trong việc tham mưu, đề xuất và triển khai các hoạt động cụ thể nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người cao tuổi, đồng thời tận dụng kinh nghiệm, trí tuệ của họ để đóng góp vào sự phát triển chung của phường.