Phương thức đấu giá đặt giá xuống
“Chào luật sư, tôi là anh Hưng, chủ một cửa hàng đồ cổ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Tôi đang có ý định bán một số món đồ quý hiếm và muốn thử hình thức đấu giá 'đặt giá xuống' mà tôi nghe nói ở nước ngoài khá phổ biến. Tôi không rõ ở Việt Nam mình có quy định cụ thể nào về phương thức đấu giá này không, liệu tôi có thể áp dụng nó một cách hợp pháp không?”
Trả lời
Chào anh Hưng, về thắc mắc của anh liên quan đến phương thức đấu giá đặt giá xuống, chúng tôi xin tư vấn như sau:
1. Khái niệm về phương thức đặt giá xuống
Phương thức đặt giá xuống là một hình thức đấu giá đặc biệt, trong đó đấu giá viên sẽ bắt đầu với một mức giá cao và sau đó giảm dần mức giá đó cho đến khi có người tham gia đấu giá chấp nhận mua ở mức giá được đưa ra. Người đầu tiên chấp nhận mức giá đó sẽ là người trúng đấu giá. Phương thức này thường được biết đến với tên gọi đấu giá Hà Lan (Dutch auction) và khá phổ biến trong một số lĩnh vực như bán hoa tươi hoặc các mặt hàng cần bán nhanh.
2. Quy định pháp luật về đấu giá tại Việt Nam
Hiện tại, pháp luật Việt Nam có quy định chi tiết về hoạt động đấu giá tài sản, tuy nhiên, các quy định này chủ yếu tập trung vào phương thức đấu giá trả giá lên (hay còn gọi là đấu giá công khai). Đây là phương thức mà đấu giá viên sẽ công bố giá khởi điểm, và người tham gia đấu giá sẽ lần lượt trả giá cao hơn mức giá trước đó cho đến khi không còn ai trả giá cao hơn nữa
[3].Cụ thể, quá trình đấu giá theo phương thức trả giá lên được quy định rõ ràng về trình tự, thủ tục điều hành của đấu giá viên, cách thức người tham gia đấu giá trả giá và chấp nhận giá
[3]. Các văn bản pháp luật hiện hành như Luật Đấu giá tài sản (năm 2016) và các văn bản hướng dẫn đều tập trung vào phương thức này. Mặc dù có các nghị quyết và văn bản pháp luật khác nhau được ban hành từ năm 1992 [1], [2], nhưng chúng không đề cập cụ thể đến phương thức đặt giá xuống trong bối cảnh đấu giá tài sản.3. Khó khăn khi áp dụng phương thức đặt giá xuống
Với việc pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể về phương thức đặt giá xuống, việc anh áp dụng hình thức này để bán đồ cổ có thể gặp một số vướng mắc về mặt pháp lý. Các hoạt động đấu giá tài sản tại Việt Nam thường phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về trình tự, thủ tục, công khai, minh bạch để đảm bảo quyền lợi của các bên và tránh tranh chấp. Nếu không có khung pháp lý rõ ràng cho phương thức đặt giá xuống, việc tổ chức đấu giá có thể không được công nhận hoặc dễ phát sinh rủi ro pháp lý.
4. Lời khuyên cho anh Hưng
Để đảm bảo tính hợp pháp và an toàn cho giao dịch, anh Hưng nên cân nhắc sử dụng phương thức đấu giá trả giá lên theo đúng quy định của pháp luật Việt Nam. Nếu anh vẫn muốn thử nghiệm phương thức đặt giá xuống, anh cần tham khảo ý kiến của các chuyên gia pháp lý sâu hơn về khả năng áp dụng trong một số trường hợp đặc biệt hoặc cần tìm hiểu xem có quy định riêng nào cho lĩnh vực đồ cổ hoặc các giao dịch dân sự không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Đấu giá tài sản hay không. Tuy nhiên, việc này sẽ phức tạp hơn và tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn so với việc tuân thủ các phương thức đấu giá đã được pháp luật quy định rõ ràng.