Chính sách giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào luật sư, tôi là cán bộ dân số ở huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Gần đây, chúng tôi nhận thấy tỷ số giới tính khi sinh ở địa phương đang có xu hướng tăng cao, vượt ngưỡng bình thường. Tôi muốn hỏi là pháp luật có quy định cụ thể nào về việc này không, và Nhà nước có những chính sách gì để can thiệp, giảm thiểu tình trạng này không ạ? Chúng tôi cần làm gì để thực hiện đúng quy định?”
Trả lời
Mất cân bằng giới tính khi sinh theo quy định pháp luật
Thuật ngữ mất cân bằng giới tính khi sinh được hiểu là tình trạng tỷ số giới tính khi sinh nằm ngoài khoảng cân bằng tự nhiên. Đây là một vấn đề được pháp luật Việt Nam quan tâm và điều chỉnh. Cụ thể, Luật Dân số quy định rõ về việc giảm thiểu tình trạng này. Theo Điều 1 của Luật Dân số, một trong những phạm vi điều chỉnh của Luật là "giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh"
[1]. Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì cân bằng giới tính trong chính sách dân số quốc gia.Chính sách và trách nhiệm của Nhà nước
Nhà nước Việt Nam xác định dân số là yếu tố quan trọng hàng đầu trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Do đó, việc thực hiện chính sách dân số và phát triển bao gồm các biện pháp nhằm "giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh"
[2]. Chính sách này không chỉ dừng lại ở việc quy định mà còn nhấn mạnh trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, mỗi cá nhân, gia đình, doanh nghiệp, tổ chức và toàn xã hội. Nhà nước giữ vai trò chủ đạo và huy động xã hội để thực hiện chính sách dân số này [2]. Điều này cho thấy tầm nhìn toàn diện và sự cam kết mạnh mẽ của Nhà nước trong việc giải quyết vấn đề.Vai trò của cán bộ dân số và địa phương
Với vai trò là cán bộ dân số tại địa phương, anh cần nắm vững các nguyên tắc thực hiện công tác dân số để triển khai hiệu quả các biện pháp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh. Một trong những nguyên tắc cơ bản là "Bảo đảm sự chủ động, tự nguyện, bình đẳng và đề cao trách nhiệm của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng, gia đình trong việc thực hiện công tác dân số"
[3]. Điều này có nghĩa là các hoạt động tuyên truyền, vận động cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và thái độ của cộng đồng về giá trị của con gái, con trai. Anh và đội ngũ cần phối hợp chặt chẽ với các ban ngành, đoàn thể tại địa phương để lồng ghép các thông điệp về bình đẳng giới, không lựa chọn giới tính thai nhi vào các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Việc này giúp tạo ra một môi trường xã hội ủng hộ sự cân bằng giới tính tự nhiên, đồng thời phát hiện sớm và có biện pháp can thiệp kịp thời đối với các trường hợp có dấu hiệu mất cân bằng giới tính khi sinh.