Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền và nghĩa vụ của người sống cô đơn
“Tôi là bà Nguyễn Thị Hoa, 70 tuổi, đang sống độc thân tại khu phố 5, phường Linh Trung, TP Thủ Đức, TP.HCM. Chồng tôi mất đã lâu, con cái không có, anh chị em ruột cũng không còn ai. Tôi nghe nói có khái niệm 'người sống cô đơn' trong pháp luật. Tôi rất lo lắng về việc ai sẽ chăm sóc tôi khi về già yếu, và liệu tài sản của tôi sau này sẽ được giải quyết thế nào khi tôi không có người thân ruột thịt. Mong Tuvannhanh.com tư vấn giúp.”
Yêu cầu đăng ký giao dịch bảo đảm hợp lệ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Trần Văn Hùng, chủ một xưởng gỗ nhỏ ở huyện Khoái Châu, Hưng Yên. Vừa rồi tôi có làm hồ sơ thế chấp quyền sử dụng đất để vay vốn ngân hàng, nhưng khi nộp đơn đăng ký giao dịch bảo đảm thì cán bộ bảo đơn của tôi không hợp lệ, thiếu thông tin này nọ. Tôi không hiểu rõ lắm thế nào là một 'đơn yêu cầu đăng ký hợp lệ' và cần phải kê khai những gì để tránh bị trả lại hồ sơ nữa.”
Đường ưu tiên và quyền ưu tiên tại giao lộ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là tài xế giao hàng ở Quận 1, TP.HCM. Mấy hôm trước tôi có va chạm nhẹ với một xe máy khác ở ngã tư đường Nguyễn Thị Minh Khai và Đinh Tiên Hoàng. Tôi đi trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, thấy có biển báo đường ưu tiên nên nghĩ mình được quyền đi trước. Nhưng xe kia vẫn lao tới, may mà chỉ va quẹt nhẹ. Giờ hai bên đang cãi nhau ai sai, người kia bảo tôi không nhường. Tôi muốn hỏi, **đường ưu tiên** được quy định thế nào và làm sao để biết chắc mình đang đi trên đường ưu tiên để tránh rắc rối sau này?”
Quản lý lưu vực sông liên quốc gia
“Tôi là nông dân ở An Giang, có đất canh tác gần sông Tiền, một nhánh của sông Mê Kông. Mấy năm gần đây, tôi thấy dòng nước thay đổi thất thường, lúc cạn kiệt, lúc lại ô nhiễm bất thường. Tôi nghe nói do các nước phía trên xây đập, xả thải. Tôi muốn hỏi về **lưu vực sông liên quốc gia** là gì và Việt Nam có những quy định pháp luật nào để bảo vệ quyền lợi của người dân như chúng tôi khi nguồn nước bị ảnh hưởng bởi các hoạt động từ nước ngoài?”
Quy định về giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh T.V.K, chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây có một điều khoản trong luật thuế mới ban hành mà tôi đọc mãi vẫn không hiểu rõ ý nghĩa, đặc biệt là cách áp dụng vào trường hợp của cửa hàng tôi. Tôi nghe nói có cơ quan có thẩm quyền sẽ 'giải thích' luật để mọi người hiểu đúng. Vậy cơ quan nào có quyền giải thích và quy trình này diễn ra như thế nào để tôi có thể tìm hiểu thông tin chính xác?”
Theo dõi, đánh giá công chức
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công chức ở Văn phòng UBND quận X, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy cấp trên thường xuyên yêu cầu báo cáo công việc hàng tuần, hàng tháng và có vẻ như họ đang chấm điểm công việc của tôi. Tôi không rõ việc này có phải là quy trình đánh giá công chức chính thức hay không, và liệu có đảm bảo công bằng, minh bạch không? Tôi muốn biết quy định pháp luật về việc theo dõi, đánh giá công chức như thế nào để đảm bảo quyền lợi của mình.”
Tổ chức tín dụng được phép và quyền thế chấp nhà ở của Việt kiều
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Việt kiều đang sống ở Mỹ. Tôi có một căn nhà ở TP. Hồ Chí Minh muốn dùng để thế chấp vay vốn làm ăn. Tôi có nghe nói phải thế chấp ở 'tổ chức tín dụng được phép', nhưng khi tìm hiểu thì thấy định nghĩa lại liên quan đến việc phát hành chứng khoán. Tôi không biết liệu 'tổ chức tín dụng được phép' này có áp dụng cho trường hợp thế chấp nhà của tôi không, hay tôi phải tìm ngân hàng nào khác?”
Thẩm quyền cấp phép sử dụng tạm thời vỉa hè
“Tôi là chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Quán tôi cần kê thêm vài bộ bàn ghế ra vỉa hè để phục vụ khách vào buổi tối, nhưng tôi không biết phải xin phép cơ quan nào. Liệu tôi có cần xin phép không, và nếu có thì tôi phải liên hệ với cấp nào của chính quyền để được giải quyết?”
Xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ
“Chị H.T.M ở Hà Nội, chủ một cửa hàng thời trang nhỏ, vừa phát hiện một đối thủ cạnh tranh đã sao chép hoàn toàn mẫu thiết kế độc quyền cho bộ sưu tập mới của chị. Chị rất lo lắng và muốn biết mình cần làm gì để bảo vệ sản phẩm và thương hiệu của mình, liệu có cách nào để **xử lý hành vi xâm phạm** này không?”
Giải thích thuật ngữ Thủy lợi trong quy hoạch đô thị
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM, chuyên trồng rau. Gần đây, khu vực của tôi đang có nhiều dự án đô thị hóa. Tôi nghe nói trong cuộc họp xã về quy hoạch có nhắc đến 'thủy lợi' nhưng không hiểu rõ lắm. Liệu việc phát triển đô thị có ảnh hưởng đến nguồn nước tưới tiêu của gia đình tôi không, và 'thủy lợi' ở đây cụ thể là gì để tôi có thể hiểu và bảo vệ quyền lợi của mình?”
Quản lý và khai thác chức năng của nguồn nước
“Chị H.T.L. ở Đà Nẵng, chủ một homestay ven biển, đang rất lo lắng về việc quy hoạch sử dụng nguồn nước ngọt và nước biển trong khu vực. Chị nghe nói có dự án du lịch lớn sắp triển khai, có thể ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt và cảnh quan biển. Chị muốn biết pháp luật quy định thế nào về các chức năng của nguồn nước để có thể hiểu và bảo vệ quyền lợi của mình khi có dự án mới.”
Quyền và nghĩa vụ của đương sự trong thi hành án
“Chị L.T.M ở TP.HCM, chủ một cửa hàng thời trang nhỏ, vừa thắng kiện đòi nợ một đối tác. Tòa án đã ra phán quyết nhưng đối tác vẫn chưa chịu thi hành. Chị nghe nói mình là 'đương sự' trong giai đoạn thi hành án nhưng không rõ 'đương sự' là gì và quyền lợi, nghĩa vụ của mình ra sao để đòi được tiền.”
Quyền sở hữu dữ liệu
“Chị M. là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công mỹ nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Chị có một danh sách khách hàng thân thiết với thông tin liên hệ và lịch sử mua hàng. Gần đây, chị muốn mở rộng kinh doanh online và hợp tác với một đối tác. Chị băn khoăn không biết liệu thông tin khách hàng này có được coi là tài sản của chị không, và chị có quyền gì đối với nó nếu đối tác muốn sử dụng hay tranh chấp?”
Quy định về Bên nhận thầu trong hợp đồng xây dựng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi vừa ký hợp đồng làm nhà thầu chính cho một dự án chung cư mini. Tuy nhiên, chủ đầu tư liên tục chậm thanh toán và yêu cầu thay đổi thiết kế đột ngột, làm ảnh hưởng đến tiến độ và chi phí của chúng tôi. Tôi muốn hỏi, với tư cách là bên nhận thầu, công ty tôi có những quyền và nghĩa vụ gì để bảo vệ mình trong tình huống này, đặc biệt là khi muốn tạm dừng công việc?”
Quy định về Lãnh sự danh dự tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giám đốc một công ty xuất nhập khẩu ở Đà Nẵng. Gần đây, tôi có dịp tiếp xúc với một 'Lãnh sự danh dự' của một nước bạn và thấy họ hoạt động khá độc lập, thậm chí có vẻ như sử dụng chính văn phòng kinh doanh của mình làm trụ sở. Tôi không rõ liệu 'Lãnh sự danh dự' có quyền hạn và tư cách pháp lý giống như Lãnh sự thông thường không, và việc họ dùng trụ sở kinh doanh cá nhân có đúng quy định không?”
Bảo vệ quyền lợi người chưa thành niên bị hại
“Chị H. ở Quận 1, TP.HCM có con gái 15 tuổi bị một nhóm thanh niên lớn hơn bắt nạt, gây thương tích nhẹ và hoảng loạn tinh thần. Chị muốn biết pháp luật bảo vệ con chị như thế nào, đặc biệt khi con chị còn nhỏ tuổi và là nạn nhân của hành vi này?”
Xác định trữ lượng tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản
“Chào chuyên gia, tôi đang có một dự án khai thác cát ở Long An và đang làm thủ tục xin cấp phép. Tôi nghe nói có thuật ngữ 'trữ lượng tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản' nhưng không rõ nó được xác định như thế nào và cơ quan nào sẽ chịu trách nhiệm tính toán, đặc biệt là khi giấy phép do tỉnh cấp. Liệu có quy định cụ thể nào cho trường hợp của tôi ở Long An không?”
Xác định "Bên cung cấp" nguồn gen
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, chủ một vườn cây ăn trái đặc sản ở huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng. Vườn nhà tôi có một giống cây quý hiếm mà tôi đang muốn hợp tác với một công ty dược để nghiên cứu và phát triển sản phẩm. Tôi nghe nói về khái niệm 'Bên cung cấp' nguồn gen nhưng không rõ mình có phải là 'Bên cung cấp' trong trường hợp này không, và tôi cần làm gì để đảm bảo quyền lợi khi chia sẻ giống cây này?”
Quyền mua cổ phần của cổ đông hiện hữu
“Chị M. là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Chị có một ít tiền nhàn rỗi nên đã mua cổ phiếu của một công ty niêm yết trên sàn chứng khoán. Gần đây, công ty này thông báo sẽ phát hành thêm cổ phiếu mới và chị nghe nói có "quyền mua cổ phần". Chị không hiểu rõ quyền mua cổ phần này là gì và liệu chị có nên thực hiện quyền này không, hay có cách nào khác để tận dụng nó không?”
Chủ quản dữ liệu và quyền yêu cầu xóa dữ liệu
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ handmade online ở Quận 3, TP.HCM. Tôi đang dùng một nền tảng thương mại điện tử để quản lý đơn hàng và thông tin khách hàng. Gần đây, tôi muốn chuyển sang nền tảng khác và muốn xóa hết dữ liệu khách hàng cũ trên nền tảng hiện tại. Tôi không biết liệu nền tảng đó có phải là "chủ quản dữ liệu" không và tôi có quyền yêu cầu họ xóa dữ liệu của khách hàng của tôi không?”
Quyền nhận cổ tức và các quy định liên quan
“Tôi là anh Hùng, chủ một công ty nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi hoạt động khá tốt năm vừa rồi, có lợi nhuận nhưng tôi không rõ làm sao để chia cổ tức cho các cổ đông, bao gồm cả tôi. Tôi nghe nói có luật gì đó quy định về việc này nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Liệu công ty tôi có phải tuân thủ các quy định phức tạp không?”
Người nhận hàng trong vận tải đa phương thức
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi thường xuyên nhập hàng từ nước ngoài về qua đường biển và đường bộ. Gần đây, tôi có nghe nói về khái niệm 'người nhận hàng' trong vận tải đa phương thức nhưng không rõ quyền và nghĩa vụ của mình là gì khi nhận hàng từ các đơn vị vận chuyển. Liệu có quy định cụ thể nào không?”
Quyền mua doanh nghiệp của tập thể người lao động
“Chào luật sư, công ty tôi là một doanh nghiệp nhà nước ở Quận 1, TP.HCM, chuyên sản xuất linh kiện điện tử. Gần đây có thông tin công ty sẽ được bán hoặc cổ phần hóa. Chúng tôi, những người lao động gắn bó lâu năm, muốn thành lập một nhóm để mua lại công ty hoặc ít nhất là một phần xưởng sản xuất mà chúng tôi đang làm việc. Vậy cho hỏi, tập thể người lao động trong doanh nghiệp như chúng tôi có được quyền ưu tiên mua lại công ty không và cần đáp ứng những điều kiện gì theo quy định pháp luật?”
Quy hoạch và ảnh hưởng đến quyền sử dụng đất
“Chị Hằng ở Hà Nội có mảnh đất ở quận Thanh Xuân muốn xây nhà xưởng nhỏ để kinh doanh online. Khi đi xin phép xây dựng, cán bộ nói đất của chị nằm trong **quy hoạch** nên chưa được cấp phép. Chị không hiểu "quy hoạch" là gì và làm sao để biết đất mình có được xây dựng không.”