Quản lý và khai thác chức năng của nguồn nước
“Chị H.T.L. ở Đà Nẵng, chủ một homestay ven biển, đang rất lo lắng về việc quy hoạch sử dụng nguồn nước ngọt và nước biển trong khu vực. Chị nghe nói có dự án du lịch lớn sắp triển khai, có thể ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt và cảnh quan biển. Chị muốn biết pháp luật quy định thế nào về các chức năng của nguồn nước để có thể hiểu và bảo vệ quyền lợi của mình khi có dự án mới.”
Trả lời
Chị H.T.L thân mến, vấn đề chị quan tâm về chức năng của nguồn nước và tác động của các dự án phát triển là rất chính đáng, đặc biệt khi chị kinh doanh homestay ven biển. Việc hiểu rõ các quy định pháp luật sẽ giúp chị bảo vệ quyền lợi và môi trường kinh doanh của mình.
Khái niệm và tầm quan trọng của chức năng nguồn nước
Chức năng của nguồn nước được hiểu là những mục đích sử dụng nước nhất định dựa trên các giá trị lợi ích mà nguồn nước đó mang lại. Điều này bao gồm nước cho sinh hoạt, sản xuất, nông nghiệp, thủy điện, giao thông, du lịch, nuôi trồng thủy sản, và cả chức năng duy trì hệ sinh thái tự nhiên. Đối với khu vực ven biển như Đà Nẵng, các chức năng này càng đa dạng và có mối liên hệ mật thiết với nhau, từ nguồn nước ngọt phục vụ sinh hoạt đến nước biển cho du lịch, nuôi trồng và bảo tồn đa dạng sinh học.
Quy định pháp luật về quản lý và sử dụng tài nguyên nước
Pháp luật Việt Nam có các quy định rõ ràng về quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên nước. Cụ thể, việc quản lý tài nguyên nước bao gồm cả việc xác định các chức năng và mục đích sử dụng của từng nguồn nước để đảm bảo khai thác hiệu quả và bền vững. Điều này được quy định tại Điều 1 của một văn bản pháp luật, trong đó nêu rõ: "Luật này quy định về quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, phòng, chống và khắc phục hậu quả tác hại do nước gây ra thuộc lãnh thổ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam."
[1]. Điều này có nghĩa là mọi hoạt động liên quan đến nước, bao gồm cả việc cấp phép cho các dự án du lịch, đều phải tuân thủ các nguyên tắc quản lý tài nguyên nước chung.Đặc biệt, với vị trí homestay ven biển của chị, các quy định về quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển và hải đảo cũng rất quan trọng. Điều 1 của một văn bản khác quy định: "Luật này quy định về quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển và hải đảo; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân trong quản lý tổng hợp tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo Việt Nam."
[2]. Điều này đảm bảo rằng việc khai thác các chức năng của nguồn nước biển cho du lịch hay các mục đích khác phải đi đôi với bảo vệ môi trường biển, tránh gây tác động tiêu cực đến cảnh quan và hệ sinh thái.Vai trò của quy hoạch trong xác định chức năng nguồn nước
Các chức năng của nguồn nước sẽ được xem xét và tích hợp trong quá trình quy hoạch vùng. Theo Nghị định số 37/2019/NĐ-CP, nội dung quy hoạch vùng bao gồm việc "Quan điểm về phát triển vùng, tổ chức không gian phát triển các hoạt động kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, phát triển kết cấu hạ tầng, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường trên lãnh thổ vùng trong thời kỳ quy hoạch"
[3]. Điều này có nghĩa là khi một dự án du lịch lớn được triển khai, các nhà quy hoạch phải đánh giá và cân nhắc các chức năng của nguồn nước trong khu vực, đảm bảo rằng việc sử dụng tài nguyên nước phải phù hợp với mục tiêu phát triển bền vững và không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các mục đích sử dụng hiện có, bao gồm cả nguồn nước sinh hoạt của người dân và hoạt động kinh doanh của chị.Quyền lợi và hành động của chị
Để bảo vệ quyền lợi của mình, chị H.T.L nên chủ động tìm hiểu thông tin về dự án du lịch sắp triển khai, đặc biệt là các báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) hoặc các kế hoạch sử dụng tài nguyên nước của dự án. Chị có quyền tham gia góp ý vào các bản quy hoạch hoặc dự án khi có thông báo lấy ý kiến cộng đồng. Nếu dự án có dấu hiệu vi phạm các quy định về quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên nước hoặc gây ảnh hưởng xấu đến môi trường và hoạt động kinh doanh của chị, chị có thể kiến nghị đến các cơ quan chức năng có thẩm quyền tại địa phương để được xem xét và giải quyết