Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Báo cáo tình hình quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kế toán trưởng ở một công ty cổ phần có vốn nhà nước tại Hà Nội. Sắp tới là đến kỳ báo cáo cuối năm, sếp tôi có yêu cầu tôi chuẩn bị 'Báo cáo tình hình quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp'. Tôi không rõ báo cáo này cần những nội dung gì, ai là người phải lập và gửi, và gửi cho cơ quan nào. Liệu có quy định cụ thể nào về việc này không?”
Hợp đồng bảo hiểm và quyền lợi của người tham gia
“Chị Lan ở Hà Nội, làm kế toán, đang băn khoăn về việc mua bảo hiểm nhân thọ. Chị nghe nói về "hợp đồng bảo hiểm" nhưng không rõ bản chất nó là gì và liệu có đảm bảo quyền lợi cho mình không, đặc biệt nếu có rủi ro xảy ra. Chị muốn biết mình cần lưu ý gì khi ký kết.”
Chế độ kế toán và nghĩa vụ áp dụng cho doanh nghiệp
“Chào chuyên gia, tôi là Chị Hạnh, chủ một cửa hàng bán đồ gia dụng ở Quận 1, TP.HCM. Cửa hàng của tôi hoạt động được hơn 3 năm rồi nhưng gần đây tôi nghe nói có nhiều thay đổi về các quy định kế toán. Tôi bối rối quá không biết 'chế độ kế toán' là gì và cửa hàng của mình thuộc loại nào, phải tuân thủ theo quy định nào để tránh bị phạt. Mong chuyên gia tư vấn giúp ạ.”
Vốn điều lệ của doanh nghiệp và tổ chức tín dụng
“Chị M. đang làm kế toán cho một công ty tư nhân ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới công ty chị muốn mở rộng kinh doanh, cần tăng vốn điều lệ. Chị nghe nói vốn điều lệ có nhiều cách hiểu tùy theo loại hình doanh nghiệp, đặc biệt là với các tổ chức có vốn nhà nước. Chị muốn biết chính xác vốn điều lệ được định nghĩa như thế nào trong pháp luật Việt Nam và nó có ý nghĩa gì đối với công ty của chị.”
Quy định về Chế độ kế toán và đối tượng áp dụng
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ lưu niệm nhỏ ở Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Cửa hàng của tôi mới thành lập được vài tháng. Tôi đang băn khoăn không biết mình phải áp dụng chế độ kế toán nào và liệu có cần phải tuân thủ nghiêm ngặt không? Tôi nghe nói có nhiều loại chế độ kế toán khác nhau, vậy cửa hàng của tôi thuộc đối tượng nào và nhiệm vụ của kế toán theo chế độ đó là gì ạ?”
Quy định pháp luật về Đơn vị dự toán ngân sách
“Chào luật sư, tôi là kế toán tại một trường học công lập ở Quận 3, TP. Hồ Chí Minh. Năm nay, trường tôi được giao dự toán ngân sách nhà nước. Tôi không rõ việc này có ý nghĩa gì và trường tôi có phải là 'đơn vị dự toán ngân sách' không? Nếu đúng thì chúng tôi có những trách nhiệm gì đặc biệt, nhất là về việc công khai tài chính?”
Xác định giá giao dịch liên kết và khoảng giá trị độc lập chuẩn
“Chị Hạnh ở Bình Dương, chủ một công ty sản xuất linh kiện điện tử, đang đau đầu vì cuối năm phải làm báo cáo giao dịch liên kết. Công ty chị có mua nguyên vật liệu từ công ty mẹ ở nước ngoài. Kế toán bảo phải đảm bảo giá mua nằm trong 'khoảng giá trị giao dịch độc lập chuẩn' nhưng chị không hiểu rõ cái này là gì và làm sao để xác định cho đúng để không bị phạt thuế.”
Tập thể người lao động trong mua bán, giao doanh nghiệp nhà nước
“Chị Lan ở quận Bình Thạnh, TP.HCM, làm kế toán cho một công ty nhà nước đang trong diện sắp xếp lại. Gần đây, công ty có thông báo về việc bán doanh nghiệp và nói rằng "tập thể người lao động" có thể tham gia mua. Chị không hiểu rõ "tập thể người lao động trong doanh nghiệp" là ai và quyền lợi của họ khi mua doanh nghiệp này như thế nào. Chị muốn biết liệu chị và các đồng nghiệp có cơ hội thực sự không.”
Tiêu chuẩn thành viên Ban kiểm soát liên quan đến tổ chức kiểm toán được chấp thuận
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Chị N.T.H, hiện đang là Kế toán trưởng của một công ty niêm yết tại TP. Hồ Chí Minh. Tôi có kinh nghiệm và muốn ứng cử vào Ban kiểm soát của một công ty cổ phần khác. Công ty này thuê một tổ chức kiểm toán độc lập để kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm. Tôi nghe nói có quy định về việc không được làm thành viên Ban kiểm soát nếu có liên quan đến tổ chức kiểm toán được chấp thuận. Vậy trường hợp của tôi có được phép không?”
Xác định Cơ quan chủ quản trong quản lý nợ công
“Chào chuyên gia, tôi là kế toán trưởng của một Bệnh viện Đa khoa tại tỉnh X. Hiện bệnh viện chúng tôi đang chuẩn bị hồ sơ để vay vốn nhằm nâng cấp cơ sở vật chất. Trong các yêu cầu về hồ sơ, có mục cần 'ý kiến của cơ quan chủ quản'. Tôi đang băn khoăn không biết 'cơ quan chủ quản' của bệnh viện chúng tôi là cơ quan nào và cần xin ý kiến về nội dung gì để hồ sơ được đầy đủ và hợp lệ?”
Quyết định, hành vi hành chính nội bộ và thẩm quyền giải quyết khiếu kiện
“Tôi là chị Hạnh, kế toán trưởng ở một sở X tại TP.HCM. Gần đây, giám đốc sở ra một quyết định điều chuyển tôi sang phòng khác mà tôi không đồng ý, vì tôi thấy quyết định này không hợp lý và ảnh hưởng đến công việc của tôi. Tôi muốn hỏi liệu tôi có thể kiện quyết định này ra tòa hành chính được không, hay đây chỉ là chuyện nội bộ của sở?”
Quy định về Tín chỉ trong Giáo dục Đại học
“Em chào luật sư, em là sinh viên năm 3 ngành Kế toán ở Đại học Kinh tế Quốc dân. Em đang băn khoăn về hệ thống **tín chỉ** mà trường em áp dụng. Em nghe nói trường sắp đổi quy chế tính điểm và xét tốt nghiệp theo tín chỉ, nhưng em lại có một số môn học từ hồi mới vào trường được tính theo niên chế cũ. Giờ em không biết liệu các môn đó có được quy đổi sang tín chỉ để em đủ điều kiện ra trường đúng hạn không, hay em có phải học lại không ạ? Em ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.”
Kế toán tài chính: Khái niệm và trách nhiệm pháp lý
“Tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ gia dụng nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói có trường hợp bị xử phạt nặng vì làm sai sổ sách kế toán. Cửa hàng tôi thì tự làm kế toán, đôi khi cũng không chắc chắn lắm về các quy định. Tôi muốn hỏi, 'kế toán tài chính' cụ thể là gì và nếu tôi lỡ làm sai thì có bị phạt nặng không?”
Khái niệm Quốc tịch nước ngoài và vấn đề song tịch
“Chào luật sư, tôi là N.T.H, 32 tuổi, hiện đang làm kế toán tại quận Đống Đa, Hà Nội. Chồng tôi là người Nhật Bản và chúng tôi đang mong chờ đứa con đầu lòng. Tôi đang rất băn khoăn về việc xác định quốc tịch cho con, cụ thể là khái niệm 'quốc tịch nước ngoài' được hiểu như thế nào và liệu con tôi có thể có cả quốc tịch Việt Nam và quốc tịch Nhật Bản hay không?”
Ứng dụng Công nghệ thông tin trong kinh doanh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Mai, chủ một cửa hàng bán đồ thủ công mỹ nghệ ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây, tôi đang tìm hiểu cách đưa sản phẩm lên mạng để mở rộng thị trường. Tôi nghe nói có các chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp ứng dụng công nghệ thông tin, nhưng không rõ việc tôi dùng website để bán hàng, quản lý đơn hàng online, hay dùng phần mềm kế toán trên máy tính có được xem là đang ứng dụng công nghệ thông tin theo quy định pháp luật không? Tôi muốn biết để xem mình có đủ điều kiện hưởng ưu đãi gì không.”
Tài liệu kế toán và rủi ro pháp lý khi sai sót
“Chị H.T.L, chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, đang rất lo lắng vì sắp tới có đoàn kiểm tra thuế đến làm việc. Chị tự mình quản lý sổ sách, hóa đơn và nghe nói "tài liệu kế toán" rất quan trọng. Chị muốn biết cụ thể những loại giấy tờ nào được xem là tài liệu kế toán và nếu có sai sót, đặc biệt là việc ghi chép không đúng, thì sẽ có những rủi ro pháp lý nào ạ?”
Tổ chức thay mặt nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR)
“Chị N.T.H, kế toán trưởng một công ty con của tập đoàn nước ngoài tại TP. Hồ Chí Minh, đang băn khoăn về nghĩa vụ nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia. Chị nghe nói có thể có một 'tổ chức thay mặt nộp báo cáo', nhưng không rõ công ty chị có thuộc diện đó không và quy định cụ thể thế nào. Chị muốn biết liệu công ty mẹ ở nước ngoài có thể chỉ định một công ty con khác nộp thay hay không.”
Quản lý và bảo quản tài liệu kế toán
“Chị H.T.L là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Sắp tới có đoàn kiểm tra thuế xuống làm việc. Chị đang rất lo lắng không biết những giấy tờ nào của tiệm mình được coi là **tài liệu kế toán** và cần phải lưu giữ cẩn thận để tránh bị phạt. Chị nghe nói có nhiều loại giấy tờ lắm, không biết có phải giữ hết không hay chỉ những cái hóa đơn thôi?”
Xác định phạm vi thanh tra
“Chào luật sư, tôi có một cửa hàng kinh doanh online nhỏ ở TP.HCM. Mới đây, tôi nhận được quyết định thanh tra từ cơ quan thuế về việc chấp hành nghĩa vụ thuế. Trong quyết định có ghi 'thanh tra việc kê khai và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2023'. Tôi muốn hỏi là họ có được kiểm tra luôn sổ sách kế toán của năm 2022 hay các hợp đồng mua bán không liên quan đến thuế TNDN không? Hay họ chỉ được xem đúng cái họ ghi trong quyết định thôi ạ?”
Quản lý và sử dụng tài sản chuyên dùng trong doanh nghiệp nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kế toán trưởng của một công ty lâm nghiệp nhà nước ở tỉnh Lâm Đồng. Công ty chúng tôi đang có kế hoạch mua sắm một số máy móc đặc thù như máy cày rừng, xe vận chuyển gỗ chuyên dụng để phục vụ công tác khai thác và bảo vệ rừng. Tôi băn khoăn không biết liệu những tài sản này có được coi là 'tài sản chuyên dùng' hay không, và quy trình quản lý, mua sắm chúng có gì đặc biệt so với tài sản thông thường không?”
Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và các quy định liên quan
“Chị Mai, một kế toán đang làm việc tại Đại sứ quán Việt Nam ở Paris, đang tìm hiểu các quy định về quản lý tài sản công tại cơ quan. Chị thắc mắc liệu Nghị định sửa đổi Nghị định số 166/2017/NĐ-CP, nơi định nghĩa 'Cơ quan đại diện', có chỉ quy định về tài sản hay còn đề cập đến các vấn đề khác như quản lý quỹ đầu tư địa phương, và liệu 'Cơ quan đại diện' trong các ngữ cảnh khác (như đầu tư của doanh nghiệp nhà nước) có được hiểu tương tự không?”
Miễn thuế giá trị gia tăng đối với chất mang trong thức ăn chăn nuôi
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, chủ một cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi ở Đồng Nai. Gần đây, tôi nhập khẩu một lô **chất mang** để trộn vào premix cho gà. Kế toán bên tôi đang băn khoăn không biết liệu lô hàng này có được miễn thuế giá trị gia tăng như các loại thức ăn chăn nuôi khác không, hay phải chịu thuế bình thường? Mong chuyên gia tư vấn giúp tôi để tôi làm thủ tục cho đúng.”
Xác thực danh tính điện tử công dân Việt Nam
“Chị H.T.H ở TP. Hồ Chí Minh làm kế toán, đang gặp khó khăn khi đăng ký kinh doanh online vì hệ thống yêu cầu xác thực danh tính điện tử nhưng chị không rõ quy trình này diễn ra như thế nào, ai là người chịu trách nhiệm thực hiện.”
Thẩm định dự thảo kết luận thanh tra
“Chào luật sư, tôi là kế toán trưởng của một công ty xây dựng ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi vừa trải qua đợt thanh tra thuế và bây giờ đoàn thanh tra đã có dự thảo kết luận rồi. Tôi nghe nói có bước thẩm định dự thảo này nhưng không rõ là để làm gì và ai sẽ làm. Liệu công ty tôi có được biết hay tham gia vào quá trình thẩm định này không ạ? Tôi lo lắng không biết kết quả cuối cùng có công bằng không.”