Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quy định pháp luật về làm chậm lũ và quản lý đê điều
“Chào luật sư, tôi là anh N.V.H, một nông dân ở huyện Châu Phú, An Giang. Gần đây, tôi nghe nói chính quyền đang có kế hoạch xây dựng một công trình gì đó để 'làm chậm lũ' ngay gần khu đất canh tác lúa của gia đình tôi. Tôi không rõ 'làm chậm lũ' là gì và liệu đất của tôi có bị ảnh hưởng hay không? Pháp luật có quy định gì về việc này không, thưa luật sư?”
Quy định pháp luật về tác động vào thời tiết
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở Lâm Đồng, có vườn cà phê đang bị hạn hán kéo dài quá. Nghe nói có công nghệ "làm mưa nhân tạo" hoặc "chống sương muối" gì đó. Tôi muốn tìm hiểu xem liệu mình có thể tự thuê đơn vị nào đó về làm cho vườn nhà mình không, hay có quy định pháp luật nào về việc này không? Tôi nghe loáng thoáng là có thể bị phạt nếu tự ý làm.”
Đặc tính sinh thái vùng đất ngập nước và bảo tồn
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân nuôi tôm ở Cà Mau. Gần đây, tôi thấy vùng đất ngập nước gần nhà mình có nhiều thay đổi lạ, ảnh hưởng đến nguồn tôm giống và chất lượng nước. Tôi nghe nói đến 'đặc tính sinh thái vùng đất ngập nước' nhưng không hiểu rõ là gì và liệu có quy định nào bảo vệ những đặc tính này không, để bà con như chúng tôi có thể yên tâm làm ăn?”
Trận địa phòng không và quyền lợi người dân
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, một nông dân ở huyện Mộc Châu, Sơn La. Gần đây, tôi thấy có một số hoạt động khảo sát đất đai gần khu vực nương chè nhà tôi, và nghe loáng thoáng nói là sẽ xây dựng 'trận địa phòng không'. Tôi không rõ 'trận địa phòng không' là gì và liệu việc này có ảnh hưởng đến đất đai và cuộc sống của gia đình tôi không? Tôi lo lắm vì đây là nguồn sống chính của chúng tôi.”
Hủy hoại đất: Quy định và xử lý vi phạm
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Đồng Nai. Mấy tháng nay, ông hàng xóm cạnh rẫy nhà tôi cứ đổ xà bần, rác thải xây dựng sang phần đất giáp ranh, làm đất nhà tôi bị lèn chặt, không trồng trọt được nữa. Tôi lo đất bị hủy hoại thì có bị phạt không và tôi phải làm sao để bảo vệ quyền lợi của mình? Liệu có thời hạn nào để tôi khiếu nại không?”
Hoạt động của Tổ chức dịch vụ khoa học và công nghệ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Tôi đang có ý định mở một công ty chuyên tư vấn và hỗ trợ bà con nông dân đăng ký các giống cây trồng mới. Tôi nghe nói có loại hình 'tổ chức dịch vụ khoa học và công nghệ' có thể làm được việc này, nhưng tôi không rõ định nghĩa chính xác là gì và liệu công ty của tôi có cần phải đăng ký theo loại hình này không để có thể hoạt động hợp pháp.”
Quản lý và quy hoạch nguồn nước liên tỉnh
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở An Giang. Gia đình tôi có mấy hecta ruộng lúa ở vùng giáp ranh với Đồng Tháp, nguồn nước tưới chính là từ một con kênh chảy từ bên Đồng Tháp qua. Gần đây, tôi thấy bên đó có dự án xả thải vào kênh, tôi lo ảnh hưởng đến chất lượng nước. Không biết mình có quyền gì để phản đối hay cơ quan nào sẽ quản lý cái **nguồn nước liên tỉnh** này không ạ? Tôi nên làm gì?”
Quy định về gia hạn sử dụng đất
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở huyện Cần Đước, tỉnh Long An. Mảnh đất tôi đang canh tác đã sắp hết thời hạn sử dụng theo hợp đồng thuê đất. Tôi muốn tiếp tục trồng trọt trên mảnh đất này thì có được không và cần làm những thủ tục gì để được gia hạn sử dụng đất ạ?”
Quy định về di dời, phá dỡ mốc đo đạc
“Chào chuyên gia, tôi là ông Ba, một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Mấy hôm nay, xã tôi đang có dự án mở rộng đường liên xã, và không may là có một cái **mốc đo đạc** nằm ngay trên mảnh ruộng của gia đình tôi, vướng đường đi lại của máy móc. Tôi nghe nói mốc này không được đụng vào, nhưng nếu không di dời thì rất khó canh tác. Chuyên gia cho tôi hỏi, liệu có cách nào để di dời cái mốc này không, hay tôi phải chấp nhận để nó ở đó?”
Công trình phụ trợ trong quản lý đê điều
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Ba, một nông dân ở huyện Tứ Kỳ, Hải Dương. Gia đình tôi có mảnh đất sát con đê sông Luộc. Tôi đang tính xây một cái kho nhỏ để chứa nông cụ và vật tư phục vụ sản xuất. Tôi nghe nói có khái niệm "công trình phụ trợ" liên quan đến đê điều, không biết cái kho của tôi có được coi là công trình phụ trợ không và tôi có cần xin phép gì đặc biệt không?”
Khái niệm và vai trò của Tổ chức thủy lợi cơ sở
“Chào chuyên gia, tôi là một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói về 'Tổ chức thủy lợi cơ sở' có thể giúp bà con mình quản lý mấy cái kênh mương nhỏ, thậm chí nhận quản lý công trình của nhà nước. Chuyên gia có thể giải thích rõ hơn về tổ chức này và làm sao để bà con chúng tôi có thể tham gia hoặc thành lập không?”
Ảnh hưởng của Kế hoạch sử dụng đất đến quyền của người dân
“Tôi là nông dân ở huyện Lương Sơn, Hòa Bình. Mảnh đất nông nghiệp của gia đình tôi rộng gần 1ha, tôi đang có ý định xây một vài căn nhà nhỏ để làm homestay, nhà nghỉ cuối tuần để tăng thêm thu nhập. Tuy nhiên, tôi nghe nói địa phương sắp có 'Kế hoạch sử dụng đất' mới. Tôi lo lắng không biết kế hoạch này có ảnh hưởng gì đến dự định của tôi hay thậm chí là việc sử dụng đất hiện tại của gia đình không?”
Pháp lý về Hiện tượng khí tượng thủy văn cực đoan
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Vừa rồi, đợt triều cường bất thường kèm mưa lớn đã làm ngập úng hết mấy mẫu ruộng rau màu của gia đình tôi. Tôi nghe nói đây là 'hiện tượng khí tượng thủy văn cực đoan' nhưng không biết pháp luật có quy định gì về việc này không, và liệu có cơ chế hỗ trợ nào cho người dân bị thiệt hại như chúng tôi không?”
Hoạt động và Khung pháp lý của Tổ chức tài chính vi mô
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.A, chủ một hợp tác xã nông nghiệp ở Tỉnh Hà Giang. Hợp tác xã của chúng tôi đang tìm hiểu về các nguồn vốn hỗ trợ cho bà con nông dân có thu nhập thấp và các hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Tôi nghe nói có các 'Tổ chức tài chính vi mô' nhưng không rõ đây là loại hình tổ chức như thế nào và có được pháp luật bảo vệ, quản lý ra sao. Liệu hợp tác xã của tôi có thể hợp tác với họ hoặc thậm chí tự thành lập một tổ chức tương tự để hỗ trợ cộng đồng không?”
Quy định về khai thác, sử dụng tài nguyên nước cho mục đích dân sinh và sản xuất nông nghiệp
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận. Vùng chúng tôi hay bị hạn hán, năm nay lại càng khó khăn. Tôi đang tính đào thêm một giếng khoan mới để lấy nước tưới cho vườn cây ăn trái và dùng sinh hoạt cho gia đình. Ngoài ra, có một con suối nhỏ chảy gần đất nhà tôi, tôi cũng muốn làm một cái mương nhỏ để dẫn nước vào ruộng. Tôi nghe nói giờ việc khai thác nước có nhiều quy định lắm, không biết trường hợp của tôi có phải xin phép gì không, hay có bị cấm đoán gì không?”
Hành lang bảo vệ nguồn nước
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gia đình tôi có mảnh đất ven một con rạch nhỏ, giờ muốn xây thêm chuồng trại chăn nuôi để mở rộng sản xuất. Nhưng nghe nói có quy định về 'hành lang bảo vệ nguồn nước' gì đó, không biết đất của tôi có bị ảnh hưởng không, có được xây dựng gì trên đó không? Sợ xây xong lại bị phạt.”
Hành vi chiếm đất và các quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Hưng Yên. Nhà tôi có mảnh đất ruộng được cấp sổ đỏ đàng hoàng. Mấy tháng nay, ông hàng xóm tự ý rào chắn, lấn sang cả phần đất công phía sau nhà tôi và một phần nhỏ đất của tôi để trồng rau. Tôi nói thì ông ấy bảo đất bỏ hoang thì ông ấy dùng. Luật sư cho hỏi hành vi này có phải là chiếm đất không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Quy định pháp luật về trồng cấy nhân tạo thực vật hoang dã
“Chào luật sư, tôi là Anh T.V.K, một nông dân ở Lâm Đồng, năm nay tôi 48 tuổi. Tôi đang có ý định trồng một loại sâm quý hiếm mọc hoang dã trong rừng để phát triển kinh tế gia đình. Tôi nghe nói có quy định về 'trồng cấy nhân tạo' đối với thực vật hoang dã. Tôi không rõ liệu việc này có cần xin phép hay tuân thủ thủ tục pháp lý nào không, và liệu có bị cấm hay hạn chế gì đặc biệt không ạ?”
Giải quyết tranh chấp đất đai khi chưa có Giấy chứng nhận
“Tôi là nông dân ở xã Phước Thái, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Gia đình tôi đã canh tác mảnh đất này từ đời ông cha, nhưng chưa làm được sổ đỏ. Gần đây, hàng xóm muốn xây tường rào và cho rằng ranh giới đất của họ lấn sang phần đất mà gia đình tôi đã sử dụng ổn định bao năm nay. Tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình khi chưa có giấy tờ pháp lý?”
Kiểm định và Quản lý Thuốc Thú y
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Huyện Châu Thành, Tiền Giang. Vừa rồi đàn heo nhà tôi bị bệnh, tôi có đặt mua một loại thuốc thú y qua mạng vì thấy quảng cáo giá rẻ. Nhưng sau khi dùng thì đàn heo không những không khỏi mà còn có vẻ yếu hơn. Tôi rất lo lắng không biết thuốc này có phải hàng giả hay kém chất lượng không. Giờ tôi phải làm sao để kiểm tra và bảo vệ quyền lợi của mình?”
Quản lý và Bảo tồn Quần thể Sinh vật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Đơn Dương, Lâm Đồng. Vườn cà phê của gia đình tôi dạo này bị một số loài sâu bệnh lạ tấn công rất nhiều, làm năng suất giảm sút. Tôi nghe nói có quy định về 'quần thể sinh vật' gì đó. Tôi muốn hỏi là trong trường hợp này, tôi có quyền và nghĩa vụ gì trong việc phòng trừ sâu bệnh để bảo vệ cây trồng của mình không? Và có cần phải tuân thủ quy định nào đặc biệt khi diệt trừ chúng không?”
Quản lý và bảo vệ nguồn nước mặt
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang. Gần đây, dòng kênh chảy qua ruộng lúa nhà tôi bị ô nhiễm nặng, nước có màu lạ và bốc mùi khó chịu, làm ảnh hưởng đến việc tưới tiêu và cá nuôi trong ao. Tôi muốn biết chính quyền địa phương có trách nhiệm gì trong việc quản lý và bảo vệ nguồn nước mặt này không, và tôi có thể kiến nghị ở đâu để giải quyết tình trạng này?”
Quy định pháp luật về nguồn nước sinh hoạt
“Chào luật sư, tôi là nông dân sống ở Huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai. Gia đình tôi dùng nước giếng khoan để sinh hoạt hàng ngày. Gần đây, có một trang trại chăn nuôi heo quy mô lớn mới mở ở thượng nguồn, tôi rất lo lắng nước thải của họ sẽ làm ô nhiễm nguồn nước giếng nhà tôi. Liệu có quy định nào bảo vệ nguồn nước sinh hoạt của chúng tôi không?”
Bảo vệ hệ sinh thái theo pháp luật Việt Nam
“Tôi là Anh N.V.H, một nông dân ở huyện đảo Phú Quý, tỉnh Bình Thuận. Gần đây có một công ty đang triển khai dự án xây dựng khu nghỉ dưỡng ven biển, họ dự định san lấp một phần rừng ngập mặn và khu vực rạn san hô gần bờ mà gia đình tôi và nhiều hộ dân khác vẫn thường khai thác hải sản nhỏ lẻ. Khu vực này còn là nơi trú ngụ của nhiều loài chim biển và cá con. Tôi lo ngại dự án này sẽ phá hủy **hệ sinh thái** tự nhiên ở đây và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh kế của chúng tôi. Liệu pháp luật có quy định nào để bảo vệ những khu vực như vậy không?”