Quy định về khai thác, sử dụng tài nguyên nước cho mục đích dân sinh và sản xuất nông nghiệp
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận. Vùng chúng tôi hay bị hạn hán, năm nay lại càng khó khăn. Tôi đang tính đào thêm một giếng khoan mới để lấy nước tưới cho vườn cây ăn trái và dùng sinh hoạt cho gia đình. Ngoài ra, có một con suối nhỏ chảy gần đất nhà tôi, tôi cũng muốn làm một cái mương nhỏ để dẫn nước vào ruộng. Tôi nghe nói giờ việc khai thác nước có nhiều quy định lắm, không biết trường hợp của tôi có phải xin phép gì không, hay có bị cấm đoán gì không?”
Trả lời
Hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước của Anh N.V.T để phục vụ tưới tiêu và sinh hoạt gia đình là một phần quan trọng trong việc khai thác, sử dụng tiềm năng, giá trị của tài nguyên nước để phục vụ dân sinh và phát triển kinh tế - xã hội. Theo quy định pháp luật hiện hành, các hoạt động này được điều chỉnh bởi Luật Tài nguyên nước số 28/2025/QH15.
Phạm vi và nguyên tắc áp dụng
Luật Tài nguyên nước 28/2025/QH15 quy định về quản lý, bảo vệ, điều hòa, phân phối, phục hồi, phát triển, khai thác, sử dụng tài nguyên nước trên lãnh thổ Việt Nam
[1]. Điều này có nghĩa là việc anh đào giếng khoan hay dẫn nước từ suối đều thuộc phạm vi điều chỉnh của luật này. Các hoạt động này phải tuân thủ nguyên tắc bảo đảm chủ quyền, lợi ích quốc gia, công bằng, hợp lý trong việc bảo vệ, điều hòa, phân phối, phục hồi, phát triển, khai thác, sử dụng tài nguyên nước [2]. Mục tiêu là đảm bảo an ninh nguồn nước để mọi người dân được tiếp cận, sử dụng nước công bằng, hợp lý.Chính sách hỗ trợ và quản lý
Nhà nước có chính sách ưu tiên đầu tư tìm kiếm, thăm dò, khai thác nguồn nước, tích trữ nước, phục hồi các nguồn nước bị suy thoái, cạn kiệt, ô nhiễm. Đặc biệt, có chính sách ưu đãi đối với các dự án đầu tư khai thác nước cấp cho sinh hoạt, sản xuất cho người dân ở các vùng khan hiếm nước ngọt, như vùng Ninh Thuận của anh, cũng như các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn
[3]. Điều này cho thấy Nhà nước khuyến khích và hỗ trợ các hoạt động khai thác nước hợp lý để phục vụ đời sống và sản xuất.Yêu cầu về quản lý theo nguồn nước
Việc quản lý tài nguyên nước được thực hiện thống nhất theo lưu vực sông và theo nguồn nước
[4]. Do đó, khi anh có ý định đào giếng hoặc dẫn nước từ suối, cần tìm hiểu xem nguồn nước đó có thuộc danh mục nguồn nước đã được quản lý hay không. Mặc dù Luật Tài nguyên nước mới có hiệu lực, các quy định chi tiết về việc cấp phép cho các hoạt động khai thác nước nhỏ lẻ, phục vụ sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp hộ gia đình thường sẽ được hướng dẫn cụ thể trong các nghị định, thông tư. Thông thường, việc khai thác nước dưới đất với lưu lượng nhỏ cho sinh hoạt gia đình hoặc tưới tiêu nông nghiệp quy mô nhỏ có thể được miễn giấy phép hoặc chỉ cần đăng ký. Tuy nhiên, nếu lưu lượng lớn hoặc ảnh hưởng đến nguồn nước chung, sẽ cần phải xin phép theo quy định. Anh nên liên hệ với cơ quan quản lý tài nguyên nước và môi trường cấp tỉnh hoặc huyện tại Ninh Thuận để được hướng dẫn cụ thể về thủ tục cần thiết cho trường hợp của mình.