Đặc tính sinh thái vùng đất ngập nước và bảo tồn
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân nuôi tôm ở Cà Mau. Gần đây, tôi thấy vùng đất ngập nước gần nhà mình có nhiều thay đổi lạ, ảnh hưởng đến nguồn tôm giống và chất lượng nước. Tôi nghe nói đến 'đặc tính sinh thái vùng đất ngập nước' nhưng không hiểu rõ là gì và liệu có quy định nào bảo vệ những đặc tính này không, để bà con như chúng tôi có thể yên tâm làm ăn?”
Trả lời
"Đặc tính sinh thái vùng đất ngập nước" là gì và tại sao lại quan trọng?
Chào chị H.T.L, chúng tôi hiểu những lo lắng của chị về những thay đổi đang diễn ra tại vùng đất ngập nước nơi chị sinh sống và canh tác. Thuật ngữ "đặc tính sinh thái vùng đất ngập nước" mà chị nghe nhắc đến chính là tập hợp các thành phần (như đất, nước, thực vật, động vật), các quá trình tự nhiên (như chu trình nước, dinh dưỡng) và các dịch vụ mà hệ sinh thái đó cung cấp (như lọc nước, điều hòa khí hậu, nơi sinh sản cho tôm cá) đặc trưng cho vùng đất ngập nước đó tại một thời điểm nhất định. Việc duy trì những đặc tính này là vô cùng quan trọng vì chúng đảm bảo sự cân bằng của hệ sinh thái, trực tiếp ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản như tôm mà gia đình chị đang nuôi, cũng như chất lượng môi trường sống của cộng đồng.
Pháp luật bảo vệ các đặc tính này như thế nào?
Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể để bảo vệ các vùng đất ngập nước và những đặc tính sinh thái của chúng. Theo Nghị định số 66/2019/NĐ-CP Về bảo tồn và sử dụng bền vững các vùng đất ngập nước, việc bảo tồn và sử dụng các vùng đất ngập nước phải được thực hiện trên nguyên tắc tiếp cận hệ sinh thái, đảm bảo duy trì toàn vẹn cấu trúc, chức năng, đặc tính sinh thái và đa dạng sinh học của vùng đất ngập nước
[2]. Điều này có nghĩa là mọi hoạt động khai thác, sử dụng phải không được làm thay đổi hoặc phá hủy những yếu tố tự nhiên cốt lõi tạo nên sự đặc trưng của vùng đất ngập nước đó. Nghị định này áp dụng cho mọi tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến bảo tồn và sử dụng các vùng đất ngập nước trên lãnh thổ Việt Nam, bao gồm cả bà con nông dân như chị [1].Vai trò của cộng đồng và Nhà nước trong việc duy trì đặc tính sinh thái
Nhà nước rất khuyến khích sự tham gia của cộng đồng dân cư trong việc bảo tồn các vùng đất ngập nước. Chị và bà con có thể tham gia vào các hoạt động như bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, và đặc biệt là duy trì và phòng ngừa sự biến đổi các đặc tính sinh thái vùng đất ngập nước
[3]. Nếu phát hiện các hoạt động gây suy thoái hoặc khai thác quá mức, chị có quyền và được khuyến khích giám sát, phát hiện và thông báo kịp thời với cơ quan chức năng để có biện pháp xử lý [3]. Việc tăng cường vai trò và sự tham gia của cộng đồng như chị là một trong những nguyên tắc quan trọng trong bảo tồn và sử dụng bền vững vùng đất ngập nước [2].