Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quy định pháp luật về mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở xã Vạn Phúc, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Gần đây, tôi nhận thấy trong thôn mình có nhiều gia đình sinh con trai hơn con gái rõ rệt, tỷ lệ chênh lệch khá lớn. Tôi nghe nói có tình trạng lựa chọn giới tính thai nhi. Liệu pháp luật có quy định gì để giải quyết tình trạng **mất cân bằng giới tính khi sinh** này không ạ, và thôn tôi có thể làm gì để góp phần giảm thiểu?”
Giấy phép sử dụng Đài truyền thanh không dây
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Trưởng thôn ở xã Bình An, huyện X, tỉnh Bình Dương. Thôn tôi có lắp đặt một hệ thống đài truyền thanh không dây để phát các thông báo của xã, thôn đến bà con. Hệ thống này đã hoạt động được một thời gian rồi nhưng tôi không rõ là có cần phải xin giấy phép gì không? Nếu không có thì có bị phạt không?”
Cơ quan chủ quản chương trình mục tiêu quốc gia
“Chào chuyên gia, tôi là trưởng thôn ở một xã vùng cao thuộc tỉnh Hà Giang. Sắp tới xã tôi có một dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Tôi nghe nói về 'cơ quan chủ quản chương trình' nhưng không rõ họ là ai, có vai trò gì và chúng tôi cần làm việc với họ như thế nào để dự án được triển khai thuận lợi, đúng tiến độ? Liệu có phải chỉ làm việc với cấp huyện là đủ không?”
Dân quân tự vệ tại chỗ
“Tôi là trưởng thôn ở xã vùng cao thuộc tỉnh Lâm Đồng. Vừa rồi có đợt mưa lũ lớn, lực lượng tự vệ ở thôn tôi đã hỗ trợ bà con rất nhiều trong việc di dời tài sản và khắc phục hậu quả. Tôi muốn hỏi, lực lượng này có phải là **Dân quân tự vệ tại chỗ** theo quy định của pháp luật không? Và vai trò, chức năng của họ được quy định cụ thể như thế nào để tôi có thể phổ biến cho bà con và các thành viên?”
Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở một xã vùng núi của tỉnh Hà Giang. Gần đây, tôi thấy nhiều gia đình trong thôn cứ sinh con trai thì mừng lắm, còn con gái thì có vẻ không vui bằng. Tôi lo ngại tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến việc **mất cân bằng giới tính khi sinh** trong tương lai, không biết pháp luật có quy định gì để giải quyết vấn đề này không ạ?”
Quy định về Tu bổ di tích lịch sử - văn hóa
“Chào luật sư, tôi là Trưởng thôn ở một xã thuộc tỉnh Bắc Ninh. Làng tôi có một ngôi đình cổ kính đã xuống cấp nhiều, bà con trong làng rất muốn đóng góp để tu sửa lại cho khang trang. Tuy nhiên, chúng tôi không biết phải bắt đầu từ đâu, có cần xin phép cơ quan nào không và chi phí tu bổ thì được tính toán theo quy định nào. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.T, một ngư dân và cũng là trưởng thôn ở xã Vạn Thắng, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Vùng biển của chúng tôi đang bị khai thác quá mức, bà con ngư dân rất lo lắng cho tương lai. Chúng tôi nghe nói có hình thức **đồng quản lý** để cộng đồng cùng Nhà nước bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Vậy, chuyên gia có thể cho biết, cộng đồng của chúng tôi cần làm những gì để được tham gia vào việc **đồng quản lý** này không ạ?”
Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh ở cộng đồng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng thôn ở một xã vùng nông thôn của tỉnh Bắc Giang. Gần đây, tôi nhận thấy có tình trạng nhiều gia đình trong thôn cố gắng sinh con trai, thậm chí có tin đồn về việc một số người đi siêu âm để chọn giới tính. Tỷ lệ bé trai sinh ra cao hơn bé gái rõ rệt. Tôi muốn hỏi, với vai trò trưởng thôn, tôi có thể làm gì để giảm thiểu tình trạng **mất cân bằng giới tính khi sinh** này ở địa phương mình theo quy định pháp luật?”
Bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể có nguy cơ mai một
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở một làng nghề truyền thống tại Hà Nội. Gần đây, tôi thấy các cụ nghệ nhân lớn tuổi dần, người trẻ thì không mấy mặn mà với nghề làm nón lá truyền thống của làng. Số lượng người làm nghề giảm sút nghiêm trọng, các buổi truyền dạy cũng thưa thớt. Tôi lo lắng nghề này sẽ bị mai một, thất truyền mất. Có cách nào để bảo vệ di sản này không ạ?”
Nâng cao chất lượng dân số và các chính sách liên quan
“Chào luật sư, tôi là Trưởng thôn ở xã An Bình, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Thôn tôi đang có nhiều người trẻ đi làm xa, còn lại chủ yếu là người già và trẻ nhỏ. Tôi đang muốn đề xuất một số chương trình để cải thiện tình hình sức khỏe, giáo dục cho người dân trong thôn, đặc biệt là các cháu nhỏ. Tôi nghe nói về việc 'nâng cao chất lượng dân số' nhưng không rõ nghĩa là gì và có văn bản pháp luật nào hỗ trợ không?”
Dịch vụ hệ sinh thái đất ngập nước và quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở một xã ven biển thuộc tỉnh Bạc Liêu. Chúng tôi đang phát triển du lịch sinh thái gắn liền với rừng ngập mặn. Gần đây có một dự án muốn khai thác thủy sản quy mô lớn, họ nói sẽ trả tiền cho 'dịch vụ hệ sinh thái' của chúng tôi. Tôi không hiểu rõ 'dịch vụ hệ sinh thái đất ngập nước' là gì và liệu chúng tôi có được hưởng lợi từ việc này không?”
Định nghĩa Cộng đồng dân cư trong xét tặng danh hiệu Nghệ nhân
“Tôi là trưởng thôn ở xã Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. Làng tôi có nhiều người dân tộc Mông, trong đó có một nghệ nhân thổi khèn rất giỏi, đã truyền dạy cho nhiều thế hệ. Chúng tôi muốn làm hồ sơ đề cử ông ấy xét tặng danh hiệu 'Nghệ nhân ưu tú' theo Nghị định 93/2023/NĐ-CP. Tuy nhiên, tôi băn khoăn không biết làng tôi có được xem là 'cộng đồng dân cư' theo quy định của Nghị định này để tham gia vào quá trình đề cử hay không? Mong luật sư giải đáp.”
Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh và quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là Trưởng thôn ở xã Hữu Bằng, huyện Thạch Thất, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy số lượng bé trai sinh ra ở thôn mình cao hơn hẳn bé gái, nhiều gia đình còn công khai nói muốn có con trai nối dõi. Tôi lo ngại tình trạng này sẽ gây ra nhiều hệ lụy cho xã hội sau này. Không biết pháp luật có quy định gì để giảm thiểu tình trạng **mất cân bằng giới tính khi sinh** này không ạ, và thôn tôi có thể làm gì để góp phần cải thiện?”
Định nghĩa Cộng đồng dân cư trong xét tặng danh hiệu
“Tôi là ông Sáu, trưởng thôn ở một làng nghề truyền thống gốm sứ tại Bát Tràng, Hà Nội. Làng tôi có nhiều nghệ nhân làm gốm lâu năm, nhưng họ chưa từng được xét danh hiệu gì. Tôi muốn hỏi liệu 'làng' của tôi có được coi là 'cộng đồng dân cư' theo quy định để chúng tôi có thể đề cử các nghệ nhân trong làng mình lên cấp trên xem xét danh hiệu không?”
An ninh môi trường và vai trò của pháp luật trong bảo vệ quốc gia
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở một xã ven biển thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Gần đây, có một khu công nghiệp mới đi vào hoạt động, xả thải gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước và không khí. Bà con chúng tôi lo lắng không chỉ về sức khỏe mà còn về sinh kế, sợ rằng tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sự ổn định của cả vùng. Tôi muốn hỏi, liệu những vấn đề môi trường như vậy có được coi là mối đe dọa đến an ninh không, và pháp luật có quy định gì để bảo vệ chúng tôi không?”
Trách nhiệm của chính quyền địa phương trong công tác dân số
“Anh Hùng, trưởng thôn ở xã Hòa An, huyện Long Thành, Đồng Nai, đang băn khoăn không biết 'dân số' theo luật định nghĩa cụ thể là gì và vai trò của thôn mình trong việc thực hiện các chính sách dân số. Anh nghe nói có nhiều quy định liên quan nhưng không rõ mình cần chú ý đến những điểm nào để quản lý tốt hơn.”
Dịch vụ dân số và nguồn hỗ trợ
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở một xã vùng sâu thuộc tỉnh Hà Giang. Gần đây, thôn tôi có nhiều người già neo đơn và tỷ lệ sinh con thứ 3 khá cao. Tôi muốn tổ chức các buổi truyền thông về kế hoạch hóa gia đình và lập một nhóm tình nguyện viên để chăm sóc các cụ. Không biết có dịch vụ nào của nhà nước hỗ trợ cho những hoạt động này không, và nguồn kinh phí thì lấy từ đâu ạ?”