Định nghĩa Cộng đồng dân cư trong xét tặng danh hiệu Nghệ nhân
“Tôi là trưởng thôn ở xã Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. Làng tôi có nhiều người dân tộc Mông, trong đó có một nghệ nhân thổi khèn rất giỏi, đã truyền dạy cho nhiều thế hệ. Chúng tôi muốn làm hồ sơ đề cử ông ấy xét tặng danh hiệu 'Nghệ nhân ưu tú' theo Nghị định 93/2023/NĐ-CP. Tuy nhiên, tôi băn khoăn không biết làng tôi có được xem là 'cộng đồng dân cư' theo quy định của Nghị định này để tham gia vào quá trình đề cử hay không? Mong luật sư giải đáp.”
Trả lời
Định nghĩa "Cộng đồng dân cư" theo quy định pháp luật
Theo Nghị định số 93/2023/NĐ-CP Quy định về xét tặng danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân", "Nghệ nhân ưu tú" trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể, thuật ngữ "Cộng đồng dân cư" được hiểu là nhóm công dân Việt Nam sinh sống trên cùng địa bàn thôn, làng, ấp, bản, buôn, bon, phum, sóc (sau đây gọi chung là thôn), tổ dân phố, khu phố, khối phố, khóm, tiểu khu (sau đây gọi chung là tổ dân phố). Như vậy, làng của ông hoàn toàn phù hợp với định nghĩa này và được coi là một cộng đồng dân cư theo quy định của Nghị định.
Vai trò của Cộng đồng dân cư trong việc xét tặng danh hiệu Nghệ nhân
Nghị định 93/2023/NĐ-CP quy định rõ về đối tượng áp dụng, trong đó bao gồm "Tổ chức, cá nhân, cộng đồng dân cư có liên quan tới hoạt động xét tặng danh hiệu 'Nghệ nhân nhân dân', 'Nghệ nhân ưu tú' trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể"
[2]. Điều này có nghĩa là, với tư cách là một cộng đồng dân cư, làng của ông T.V.K có vai trò và quyền lợi trong việc tham gia vào quá trình xét tặng danh hiệu cho nghệ nhân của mình. Việc này rất quan trọng để đảm bảo tính khách quan và sự ghi nhận đúng đắn từ chính nơi nghệ nhân sinh sống và thực hành di sản.Những lưu ý quan trọng khi tham gia quá trình xét tặng
Quá trình xét tặng danh hiệu "Nghệ nhân nhân dân", "Nghệ nhân ưu tú" được điều chỉnh bởi Nghị định 93/2023/NĐ-CP, áp dụng cho các cá nhân là người Việt Nam đang nắm giữ, thực hành, truyền dạy và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể thuộc các loại hình như tiếng nói, chữ viết, ngữ văn dân gian, nghệ thuật trình diễn dân gian, tập quán xã hội và tín ngưỡng, lễ hội truyền thống, tri thức dân gian, nghề thủ công truyền thống
[1]. Khi làm hồ sơ đề cử, cần lưu ý rằng thời gian cá nhân thoát ly hoạt động thực hành di sản văn hóa phi vật thể tại cộng đồng thì sẽ không được tính là thời gian hoạt động liên quan đến việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể [3]. Do đó, việc nghệ nhân của làng ông T.V.K đã gắn bó và truyền dạy khèn tại cộng đồng là một yếu tố rất thuận lợi để xét duyệt.