Đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.T, một ngư dân và cũng là trưởng thôn ở xã Vạn Thắng, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Vùng biển của chúng tôi đang bị khai thác quá mức, bà con ngư dân rất lo lắng cho tương lai. Chúng tôi nghe nói có hình thức **đồng quản lý** để cộng đồng cùng Nhà nước bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Vậy, chuyên gia có thể cho biết, cộng đồng của chúng tôi cần làm những gì để được tham gia vào việc **đồng quản lý** này không ạ?”
Trả lời
Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, mỗi văn bản quy phạm pháp luật đều có những quy định cụ thể về đối tượng và phạm vi điều chỉnh của mình
[1], [2]. Đối với lĩnh vực thủy sản, khái niệm đồng quản lý là một phương thức quan trọng, được quy định chi tiết trong Luật Thủy sản 2017.Đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản là gì?
Đồng quản lý là phương thức quản lý trong đó Nhà nước chia sẻ quyền hạn và trách nhiệm với tổ chức cộng đồng tham gia quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Mục tiêu chính là phát huy vai trò của cộng đồng, đặc biệt là những người trực tiếp gắn bó với biển, để cùng Nhà nước bảo vệ, khai thác bền vững nguồn lợi thủy sản. Đây là một cơ chế thiết yếu để đảm bảo sự tham gia rộng rãi và hiệu quả trong công tác bảo tồn, phát triển tài nguyên biển.
Điều kiện để cộng đồng được công nhận và giao quyền quản lý
Để cộng đồng của Anh N.V.T có thể tham gia vào cơ chế đồng quản lý, tổ chức cộng đồng cần đáp ứng các điều kiện cụ thể được quy định tại Điều 10 của Luật Thủy sản 2017
[3]. Cụ thể:* Thành viên: Các thành viên của tổ chức cộng đồng phải là các hộ gia đình, cá nhân đang sinh sống và được hưởng lợi từ nguồn lợi thủy sản tại chính khu vực mà các Anh/Chị muốn quản lý. * Khu vực quản lý: Tổ chức phải đăng ký tham gia đồng quản lý tại một khu vực địa lý xác định, và khu vực này chưa được giao quyền quản lý cho bất kỳ tổ chức, cá nhân nào khác. * Phương án và quy chế: Cộng đồng cần xây dựng được phương án bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản một cách bền vững, cùng với quy chế hoạt động rõ ràng của chính tổ chức cộng đồng mình.
Thẩm quyền công nhận và giao quyền quản lý
Sau khi đáp ứng các điều kiện trên, tổ chức cộng đồng của Anh N.V.T sẽ cần nộp hồ sơ đề nghị công nhận và giao quyền quản lý. Thẩm quyền công nhận sẽ tùy thuộc vào phạm vi khu vực quản lý
[3]:* Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ công nhận và giao quyền quản lý nếu khu vực đó thuộc địa bàn từ hai huyện trở lên. * Ủy ban nhân dân cấp huyện sẽ công nhận và giao quyền quản lý nếu khu vực đó thuộc địa bàn quản lý của huyện. * Trong trường hợp khu vực quản lý thuộc địa bàn từ hai tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trở lên, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ hiệp thương để quyết định.
Quyết định công nhận và giao quyền quản lý sẽ bao gồm các thông tin quan trọng như tên tổ chức, tên người đại diện, phạm vi và vị trí khu vực được giao, cùng với phương án bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản, quy chế hoạt động của tổ chức cộng đồng
[3].Quyền và trách nhiệm của cơ quan nhà nước
Khi tổ chức cộng đồng được công nhận, các cơ quan nhà nước cũng có quyền và trách nhiệm trong việc hỗ trợ, giám sát và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đồng quản lý
[3]. Điều này đảm bảo rằng cộng đồng không đơn độc trong công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản mà luôn có sự đồng hành, hỗ trợ từ phía Nhà nước.