Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Dịch vụ dân số và quyền lợi công dân
“Chị L.T.M ở Quận 3, TP.HCM đây. Tôi đang làm công nhân may và có ý định sinh thêm con thứ hai. Tôi nghe nói có các dịch vụ dân số hỗ trợ về kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản, nhưng không biết mình có quyền được tiếp cận những dịch vụ này không, và liệu có được tư vấn miễn phí hay không. Tôi cũng lo lắng về chi phí khám thai và sinh nở sắp tới.”
Quyền khai thác và sử dụng nước sinh hoạt
“Tôi là Lan, chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Mấy hôm nay khu tôi bị cắt nước sinh hoạt liên tục mà không có thông báo trước, làm quán ăn của tôi không thể hoạt động được. Tôi muốn hỏi, nước sinh hoạt có phải là tài nguyên của Nhà nước không và tôi có quyền được sử dụng nó một cách ổn định không?”
Bảo hộ tri thức truyền thống về nguồn gen trong sáng chế
“Chị Mai, một người dân tộc thiểu số ở vùng núi Tây Nguyên, đã dùng kinh nghiệm gia truyền để tạo ra một loại trà thảo dược mới từ các cây thuốc quý trong rừng. Chị muốn đăng ký bảo hộ độc quyền cho sản phẩm này nhưng lo lắng liệu có ai đó có thể lợi dụng tri thức của cộng đồng chị để đăng ký trước, hoặc nếu chị đăng ký thì có cần phải khai báo rõ ràng nguồn gốc tri thức truyền thống đó không?”
Quy định về hoạt động giám sát của cơ quan nhà nước
“Tôi là anh Trần Văn Hùng, chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy có đoàn kiểm tra của phường xuống làm việc liên tục về việc tuân thủ quy định phòng cháy chữa cháy và giấy phép kinh doanh. Tôi không rõ liệu họ có đang thực hiện đúng chức năng **giám sát** của mình hay không, và liệu tôi có quyền yêu cầu họ giải thích rõ ràng về hoạt động này không?”
Quy định về người điều khiển giao thông đường bộ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là tài xế taxi ở Hà Nội. Hôm trước, tôi đang đi trên đường thì gặp một người mặc đồng phục nhưng không phải cảnh sát giao thông, họ đang ra hiệu lệnh điều khiển xe cộ. Tôi thấy hơi lạ và không biết người này có đúng thẩm quyền để điều khiển giao thông không? Nếu tôi không chấp hành thì có bị phạt không?”
Tiếp cận Dịch vụ Dân số và Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM mới cưới nhau và muốn tìm hiểu về các biện pháp kế hoạch hóa gia đình để chuẩn bị tốt nhất cho việc sinh con. Chúng tôi có đến trạm y tế xã nhưng thấy thái độ của một số cán bộ chưa được nhiệt tình lắm, lại còn nghe mấy người hàng xóm nói là có khi họ ưu tiên người quen. Liệu có phải **dịch vụ dân số** không được cung cấp công bằng không ạ? Chúng tôi có quyền được tiếp cận những dịch vụ này không?”
Bản đồ chuẩn biên giới quốc gia và giá trị pháp lý
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi đang chuẩn bị xây dựng một khu công nghiệp lớn ở gần biên giới tỉnh Lào Cai. Để đảm bảo dự án không vi phạm chủ quyền quốc gia và tuân thủ pháp luật về đất đai, chúng tôi cần sử dụng bản đồ chính xác nhất. Tôi nghe nói về 'bản đồ chuẩn biên giới quốc gia' nhưng không rõ đây là loại bản đồ gì, có giá trị pháp lý ra sao và liệu có phải chỉ cần dùng bản đồ của địa phương là đủ không?”
Cơ quan nhận bàn giao hạ tầng kỹ thuật và chuyển giao công trình điện
“Chào chuyên gia, tôi là Trưởng Ban Quản lý dự án của một khu đô thị mới ở Thành phố Hồ Chí Minh. Chúng tôi đã hoàn thành hạ tầng kỹ thuật điện và muốn bàn giao cho cơ quan có thẩm quyền để vận hành. Tuy nhiên, chúng tôi không rõ liệu **cơ quan nhận bàn giao hạ tầng kỹ thuật** này có thể trực tiếp chuyển giao cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam hay không, và quy trình, điều kiện cụ thể như thế nào. Hiện tại, một số công trình điện đã đi vào hoạt động rồi.”
Cấp phép khu vực biển để nuôi trồng thủy sản
“Chào luật sư, tôi là anh Tùng, 45 tuổi, ở Quảng Ninh. Tôi có kinh nghiệm nuôi trồng hải sản lâu năm và đang muốn mở rộng quy mô. Tôi muốn xin cấp một khu vực biển để nuôi tôm thẻ chân trắng và cá song, nhưng không rõ thủ tục và thẩm quyền cấp phép thế nào. Liệu tôi có thể tự làm hồ sơ không, hay cần qua ai giúp đỡ? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Khách hàng sử dụng điện
“Chào chuyên gia, tôi là Chị H.T.L, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi mua điện từ EVN để dùng cho các thiết bị trong cửa hàng như tủ lạnh, đèn, quạt. Gần đây tôi nghe nói có nhiều quy định mới về điện, tôi không rõ mình có được coi là "khách hàng sử dụng điện" theo luật không, và nếu có thì có quyền lợi, nghĩa vụ gì khác so với hộ gia đình không?”
Quy định pháp luật về cổ vật và quyền sở hữu
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Vĩnh Thạnh, Cần Thơ. Vừa rồi trong lúc cày ruộng, máy cày của tôi vướng phải một vật cứng, đào lên thì thấy đó là một cái bình gốm cũ kỹ, trông rất cổ. Tôi nghe nói mấy đồ cổ này có giá trị lắm nhưng cũng không biết có được giữ hay bán không, hay phải báo cho ai? Sợ lỡ làm sai thì bị phạt nữa.”
Thời hiệu yêu cầu thi hành án dân sự
“Chị M. ở Quận 1, TP.HCM, kinh doanh mỹ phẩm online, có thắc mắc: "Tôi thắng kiện đòi nợ cách đây 3 năm, nhưng do bận việc kinh doanh và người kia hứa hẹn trả dần nên tôi chưa nộp đơn yêu cầu thi hành án. Giờ người đó lại chây ì, tôi lo không biết còn **thời hiệu yêu cầu thi hành án** không. Liệu tôi có bị mất quyền đòi nợ không?"”
Người chấp hành án: Định nghĩa và các vấn đề liên quan
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi làm nghề tài xế xe tải. Em trai tôi vừa bị Tòa án tuyên án tù giam và đang chờ thi hành án. Tôi không rõ người chấp hành án là gì và liệu em tôi có còn quyền gì không khi đã có quyết định thi hành án. Gia đình tôi rất lo lắng, mong luật sư giải đáp giúp.”
Kiểm tra vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, ở Hải Phòng, chuyên nhập khẩu cây cảnh và hạt giống từ nước ngoài về bán. Đợt này tôi nhập một lô cây giống quý hiếm nhưng bị hải quan giữ lại để 'kiểm tra vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật'. Tôi không rõ quy trình này diễn ra thế nào, tôi cần làm gì và có quyền lợi gì không? Lô hàng đang bị chậm trễ làm tôi lo quá.”
Đề nghị trưng cầu ý dân
“Chào luật sư, tôi là cán bộ Mặt trận Tổ quốc ở Hà Nội. Gần đây, chúng tôi có nhiều ý kiến của người dân về một vấn đề quan trọng cấp quốc gia, liên quan đến việc bảo vệ môi trường biển. Tôi muốn hỏi, liệu có cách nào để tập hợp những ý kiến này và đề xuất một cuộc trưng cầu ý dân để Quốc hội xem xét không? Ai có quyền đề xuất việc này và quy trình cụ thể ra sao ạ?”
Quy định về dịch vụ dân số
“Chào luật sư, tôi là cán bộ y tế xã ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, tôi có tổ chức buổi tư vấn về kế hoạch hóa gia đình cho các cặp vợ chồng trẻ trong xã nhưng một số người dân lại cho rằng việc này là không cần thiết và cản trở chúng tôi. Tôi muốn biết liệu có quy định nào bảo vệ quyền được tiếp cận các dịch vụ dân số này không?”
Cơ quan quản lý xuất nhập cảnh và thủ tục cư trú cho người nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M, ở Quận 1, TP.HCM, làm nghề kinh doanh tự do. Bạn tôi là người nước ngoài đang ở Việt Nam theo diện du lịch và sắp hết hạn visa. Bạn ấy muốn ở lại thêm một thời gian để tìm cơ hội kinh doanh. Tôi không biết phải liên hệ với cơ quan nào để làm thủ tục gia hạn visa cho bạn, và cần chuẩn bị những gì. Nhờ luật sư tư vấn giúp tôi về cơ quan có thẩm quyền và quy trình chung ạ.”
Phân lũ trong phòng chống thiên tai
“Chị M.T.H, một nông dân ở huyện Thanh Chương, Nghệ An, đang lo lắng về việc mùa mưa lũ năm nay có thể sẽ lớn. Chị nghe nói chính quyền có thể thực hiện "phân lũ" để giảm áp lực cho đê điều ở hạ lưu. Chị muốn biết việc phân lũ này được quy định thế nào, liệu có ảnh hưởng đến đất đai, hoa màu của gia đình chị không và ai sẽ chịu trách nhiệm nếu có thiệt hại?”
Quy định pháp luật về Mạng xã hội và xử lý tin giả
“Chào luật sư, tôi là Chị L.T.M, chủ một cửa hàng thời trang online ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi rất lo lắng vì có nhiều người dùng mạng xã hội để đăng tải thông tin sai sự thật, vu khống về chất lượng sản phẩm của cửa hàng tôi. Điều này đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và doanh thu. Tôi muốn biết liệu pháp luật có quy định nào để bảo vệ quyền lợi của tôi trong trường hợp này không, và những hành vi tung tin giả trên mạng xã hội có bị xử lý không?”
Thương nhân phân phối xăng dầu và nghĩa vụ pháp lý
“Ông T.V.H ở quận Đống Đa, Hà Nội, hiện đang là chủ một chuỗi cửa hàng bán lẻ xăng dầu. Ông đang có ý định mở rộng quy mô kinh doanh, muốn trở thành thương nhân phân phối xăng dầu để tự nhập hàng từ đầu mối và cung cấp cho các cửa hàng của mình, đồng thời phát triển thêm hệ thống. Ông nghe nói làm phân phối thì phải có hệ thống đại lý trực thuộc hoặc thương nhân nhận quyền bán lẻ xăng dầu, nhưng chưa rõ cụ thể các yêu cầu này là gì và liệu có rủi ro pháp lý nào nếu không thực hiện đúng.”
Quyền và nghĩa vụ liên quan đến Thiết bị đầu cuối thuê bao viễn thông
“Chào chuyên gia, tôi là chị Lan Anh, chủ một quán cà phê nhỏ ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, tôi có lắp đặt gói internet mới cho quán nhưng gặp rắc rối với việc lắp đặt modem và bộ phát wifi. Nhà cung cấp dịch vụ nói tôi phải tự lo phần này, còn tôi thì nghĩ họ phải lắp đặt trọn gói chứ. Chuyên gia cho tôi hỏi, thiết bị đầu cuối thuê bao là gì và tôi có quyền, nghĩa vụ gì trong việc lắp đặt những thiết bị này không?”
Quy định về bệnh dịch động vật và trách nhiệm phòng chống
“Gia đình tôi có trang trại chăn nuôi heo ở huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai. Gần đây, một số hộ dân xung quanh báo cáo heo của họ có dấu hiệu bệnh lạ, chết đột ngột và đang có xu hướng lây lan nhanh. Tôi rất lo lắng không biết đây có phải là bệnh dịch động vật không, và nếu đúng thì chính quyền địa phương và người chăn nuôi như chúng tôi cần phải làm gì để phòng tránh và ứng phó kịp thời?”
Người đại diện theo ủy quyền của thành viên/cổ đông
“Chào luật sư, công ty em là công ty TNHH, đang là cổ đông của một công ty cổ phần khác ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới có cuộc họp đại hội đồng cổ đông mà em lại bận công tác nước ngoài. Em có thể ủy quyền cho thư ký công ty em đi họp và biểu quyết thay em được không? Nếu được thì cần những giấy tờ gì ạ?”
Công chứng viên và quy định về văn bản công chứng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Hoa, ở Hà Nội. Tôi đang làm thủ tục mua bán nhà đất ở quận Cầu Giấy thì phát hiện văn bản công chứng hợp đồng mua bán trước đó của bên bán có vẻ không hợp lệ, vì thông tin trên giấy tờ gốc và bản công chứng có sự sai lệch nhỏ. Tôi lo lắng không biết nếu có vấn đề gì thì trách nhiệm của công chứng viên sẽ thế nào, và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình không?”