Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Bảo hộ bản gốc tác phẩm và xử lý hành vi xâm phạm quyền tác giả
“Chị L.T.L, một nhà thiết kế đồ họa tự do ở Quận 3, TP.HCM, vừa phát hiện một công ty quảng cáo lớn đã sử dụng gần như toàn bộ thiết kế logo mà chị đã tạo ra cho một khách hàng cũ của mình. Chị có lưu giữ file thiết kế gốc và các bản nháp ban đầu. Chị muốn biết liệu tác phẩm của chị có được coi là "bản gốc" và chị có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình không.”
Căn cước điện tử và quyền lợi công dân
“Tôi là anh Hùng, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Gần đây tôi nghe nói về 'căn cước điện tử' và tài khoản định danh điện tử. Tôi muốn biết liệu tôi có thể dùng cái này để thực hiện các giao dịch hành chính công trực tuyến như đăng ký kinh doanh, nộp thuế mà không cần phải mang theo nhiều giấy tờ hay không? Nó có an toàn không?”
Xác lập quyền đối với giống cây trồng mới
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi đã bỏ công sức rất nhiều để lai tạo thành công một giống xoài mới có năng suất cao và vị ngọt đặc trưng. Tôi muốn hỏi làm sao để bảo vệ giống xoài này khỏi bị người khác sao chép, liệu có cần đăng ký gì không?”
Quyền và trách nhiệm trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, 28 tuổi, nhân viên văn phòng ở TP.HCM. Tôi vừa kết hôn được 6 tháng. Vợ chồng tôi muốn đợi thêm 2-3 năm nữa mới sinh con để ổn định tài chính và chuẩn bị tốt hơn. Tuy nhiên, gia đình chồng tôi lại muốn có cháu sớm và thường xuyên giục giã, gây áp lực. Tôi muốn biết pháp luật quy định thế nào về quyền tự quyết trong việc sinh con và liệu có sự hỗ trợ nào cho các cặp vợ chồng trẻ như chúng tôi không?”
Tháo dỡ tuyến, đoạn tuyến, ga đường sắt
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp ở Bến Tre. Vừa rồi, chúng tôi có dự án phát triển khu dân cư mới và cần giải phóng mặt bằng. Trên khu đất có một đoạn đường sắt cũ, đã ngưng hoạt động từ lâu, trước đây dùng để vận chuyển mía cho nhà máy đường đã phá sản. Giờ chúng tôi muốn tháo dỡ đoạn tuyến đường sắt này để triển khai dự án thì phải làm thế nào? Ai có thẩm quyền quyết định việc này ạ?”
Thuyền viên tàu cá: Định nghĩa và trách nhiệm pháp lý
“Tôi là anh Hùng, ở Cà Mau, đang làm phụ tàu cho một chủ tàu cá. Tôi chỉ phụ việc lặt vặt, không phải thuyền trưởng hay sĩ quan gì cả. Gần đây tàu gặp sự cố, tôi không biết mình có được coi là **thuyền viên tàu cá** để được hưởng các quyền lợi và phải chịu trách nhiệm theo luật không? Chủ tàu bảo tôi chỉ là người làm thuê bình thường thôi.”
Quy định về tạm giữ tiền, tài sản liên quan khủng bố, tài trợ khủng bố
“Chị H.T.M, chủ một công ty xuất nhập khẩu nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, gần đây nhận được thông báo về việc một số tài khoản ngân hàng và lô hàng của công ty bị tạm giữ vì nghi ngờ có liên quan đến giao dịch với một đối tượng đang bị điều tra về tài trợ khủng bố. Chị rất hoang mang không biết thủ tục này diễn ra như thế nào, tài sản của chị có bị mất không và có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình.”
Bắt giữ tàu bay
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải ở TP. Hồ Chí Minh. Hiện tôi đang có một khoản nợ lớn với một hãng hàng không, và tôi nghe nói hãng này đang gặp khó khăn tài chính. Mới đây, tôi phát hiện một chiếc máy bay của hãng đang chuẩn bị cất cánh tại sân bay Tân Sơn Nhất. Tôi muốn biết liệu có cách nào để yêu cầu bắt giữ chiếc tàu bay đó để đảm bảo quyền lợi của tôi không, đặc biệt khi máy bay đã có lệnh cất cánh rồi?”
Quyền và nghĩa vụ của Khách hàng sử dụng nước
“Chào luật sư, tôi là chị Hằng ở Quận 7, TP.HCM. Gia đình tôi kinh doanh quán ăn nhỏ. Tháng trước, do quán gặp khó khăn nên tôi chậm thanh toán tiền nước 2 tuần. Đơn vị cấp nước đã cắt nước đột ngột mà không báo trước rõ ràng. Tôi muốn hỏi, liệu họ làm vậy có đúng luật không, và **khách hàng sử dụng nước** như chúng tôi có quyền gì trong trường hợp này?”
Ưu tiên khám chữa bệnh trong tình trạng cấp cứu
“Chào chuyên gia, tôi là Chị H.T.L, nhân viên văn phòng ở Quận 10, TP. Hồ Chí Minh, 32 tuổi. Con trai tôi mới 5 tuổi vừa bị ngã đập đầu, cháu có vẻ choáng váng và nôn ói. Tôi rất lo lắng và đang định đưa cháu vào bệnh viện. Tôi sợ vào bệnh viện công sẽ phải chờ đợi lâu, không được ưu tiên. Chuyên gia cho tôi hỏi liệu con tôi có được ưu tiên khám chữa bệnh ngay không, và tôi cần làm gì để đảm bảo quyền lợi này?”
Dân tộc thiểu số rất ít người và chính sách hỗ trợ
“Chào luật sư, tôi là một người dân tộc Ơ Đu ở Nghệ An. Dân tộc chúng tôi có số dân rất ít, chỉ vài trăm người thôi. Tôi nghe nói có khái niệm 'dân tộc thiểu số rất ít người' và có thể có những chính sách đặc biệt dành cho chúng tôi. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về khái niệm này và những quyền lợi mà dân tộc tôi có thể được hưởng để bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế không ạ? Chúng tôi đang gặp khó khăn trong việc giữ gìn tiếng nói và phong tục truyền thống.”
Định nghĩa và trách nhiệm quản lý bãi cất, hạ cánh
“Chào luật sư, tôi là một cán bộ địa chính tại xã Phước Vĩnh An, huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, có một số doanh nghiệp sử dụng máy bay không người lái cỡ lớn để khảo sát và họ thường xuyên cất, hạ cánh ở các khu đất trống trong xã. Người dân địa phương có phản ánh về tiếng ồn và lo ngại về an toàn. Tôi muốn hỏi, theo quy định pháp luật, 'bãi cất, hạ cánh' được định nghĩa như thế nào và chính quyền địa phương có trách nhiệm gì trong việc quản lý các khu vực này, đặc biệt là các 'bãi cất, hạ cánh tạm thời'?”
Khu vực phát triển đô thị mở rộng
“Tôi là chị N.T.H, chủ một mảnh đất nông nghiệp ở ngoại thành Hà Nội. Gần đây, tôi nghe thông tin khu vực của tôi có thể nằm trong 'khu vực phát triển đô thị mở rộng'. Tôi không hiểu chính xác thuật ngữ này nghĩa là gì và liệu đất của gia đình tôi có bị thu hồi hay không, nếu có thì quyền lợi của tôi sẽ được đảm bảo như thế nào?”
Phản ánh, kiến nghị của cá nhân về quy định hành chính
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP.HCM, gần đây tôi gặp nhiều khó khăn khi thực hiện thủ tục đăng ký kinh doanh mới do một số quy định hành chính không rõ ràng và gây phiền hà. Tôi muốn biết liệu tôi có thể gửi phản ánh, kiến nghị về vấn đề này không và tôi được coi là 'cá nhân' theo quy định pháp luật để thực hiện quyền này không?”
Ngạch sĩ quan tại ngũ trong Quân đội nhân dân Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị Nguyễn Thị Hoa, 35 tuổi, ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Chồng tôi là quân nhân, anh ấy vừa được cấp trên thông báo là sẽ được biệt phái sang công tác tại một đơn vị khác thuộc Bộ Quốc phòng nhưng không còn ở đơn vị chiến đấu trực tiếp nữa. Tôi không rõ "ngạch sĩ quan tại ngũ" là gì và liệu việc biệt phái này có ảnh hưởng gì đến quyền lợi của anh ấy không, vì tôi thấy trong giấy tờ có nhắc đến cụm từ này.”
Quyền lợi và thủ tục cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch
“Chị Nguyễn Thị Hạnh, 45 tuổi, hiện đang sinh sống tại Quận 10, TP.HCM và làm nghề buôn bán nhỏ. Chị về Việt Nam từ nhỏ sau biến cố ở Campuchia, không có bất kỳ giấy tờ nào chứng minh quốc tịch Việt Nam hay quốc tịch nước ngoài. Chị rất lo lắng vì không có giấy tờ tùy thân, không thể làm thủ tục hành chính hay đăng ký kinh doanh. Chị muốn biết liệu trường hợp của chị có được cấp căn cước công dân và cần làm những thủ tục gì?”
Thị trường điện cạnh tranh và quyền lợi người tiêu dùng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói về "thị trường điện cạnh tranh" và thấy có vẻ như các doanh nghiệp lớn được hưởng nhiều lợi ích hơn về giá điện. Xưởng của tôi dùng khá nhiều điện, tôi muốn biết liệu xưởng của tôi có thể tham gia vào thị trường này để tối ưu chi phí không, hay chỉ có các tập đoàn lớn mới được? Tôi đang rất lo lắng về chi phí sản xuất tăng cao.”
Sinh trắc học theo quy định pháp luật
“Tôi là anh Hùng, ở Hà Nội, làm IT. Sắp tới tôi đi làm lại căn cước công dân. Nghe nói giờ có thu thập cả thông tin sinh trắc học. Tôi muốn hỏi thông tin sinh trắc học là gì và liệu việc thu thập này có ảnh hưởng đến quyền riêng tư của tôi không?”
Nhà tu hành và quy định pháp luật
“Cháu tôi năm nay 20 tuổi, muốn xuất gia đi tu ở một ngôi chùa ở Quận 3, TP.HCM. Gia đình tôi lo lắng không biết việc này có cần phải đăng ký hay báo cáo với chính quyền không, và cháu tôi có được coi là 'nhà tu hành' theo pháp luật không?”
Xác định chết não và quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người
“Chào luật sư, gia đình tôi đang rất hoang mang. Con trai tôi, 22 tuổi, vừa bị tai nạn giao thông nghiêm trọng ở quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh. Các bác sĩ thông báo cháu đã "chết não" và có đề cập đến việc hiến tạng. Tôi không hiểu rõ "chết não" là gì theo pháp luật và liệu gia đình có quyền quyết định việc hiến tạng của cháu hay không. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Giấy ủy quyền trong điều ước quốc tế và hoạt động thương mại
“Tôi là Anh N.V.H, giám đốc một công ty nhập khẩu thiết bị y tế ở TP.HCM. Sắp tới, công ty tôi muốn ủy quyền cho một bên khác thực hiện việc nhập khẩu. Tôi nghe nói có 'giấy ủy quyền' nhưng không rõ nó có phải là văn bản do cơ quan nhà nước cấp không, hay chỉ cần hợp đồng giữa hai bên là đủ? Liệu có phải giấy ủy quyền nào cũng giống nhau không?”
Vai trò và tiêu chuẩn của Công chứng viên
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị M. ở Quận 7, TP.HCM, đang làm kinh doanh nhỏ. Sắp tới tôi cần công chứng một số giấy tờ quan trọng để mua bán nhà đất. Tôi nghe nói Công chứng viên là người trực tiếp làm việc này, nhưng tôi không rõ họ là ai, có phải là công chức nhà nước không, và họ có quyền hạn gì. Liệu có phải ai cũng có thể làm công chứng viên được không? Tôi muốn hiểu rõ hơn để yên tâm làm việc.”
Hệ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và quyền công dân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một tiệm cà phê nhỏ ở Thủ Đức, TP.HCM. Gần đây tôi muốn mở thêm một chi nhánh mới, nhưng khi làm thủ tục đăng ký kinh doanh thì bên cơ quan thuế báo thông tin cư trú của tôi không khớp với dữ liệu họ đang có, mặc dù tôi đã cập nhật CCCD rồi. Tôi không rõ liệu thông tin của mình trên Hệ cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư có bị sai lệch không, và làm thế nào để tôi kiểm tra hay điều chỉnh thông tin này để việc kinh doanh không bị ảnh hưởng?”
Khái niệm Quốc tịch nước ngoài và quyền lợi liên quan
“Chào chuyên gia, tôi là chị H.T.L, 45 tuổi, hiện đang kinh doanh nhà hàng ở Quận 1, TP.HCM. Tôi có một người bạn thân đã định cư ở Mỹ hơn 20 năm và vừa nhập quốc tịch Mỹ. Bạn tôi muốn về Việt Nam mua đất để xây nhà dưỡng già nhưng không biết với quốc tịch Mỹ thì có được coi là người nước ngoài không, và việc mua bán đất có bị hạn chế gì không? Bạn tôi vẫn còn giấy tờ tùy thân Việt Nam.”