Quyền và nghĩa vụ của Khách hàng sử dụng nước
“Chào luật sư, tôi là chị Hằng ở Quận 7, TP.HCM. Gia đình tôi kinh doanh quán ăn nhỏ. Tháng trước, do quán gặp khó khăn nên tôi chậm thanh toán tiền nước 2 tuần. Đơn vị cấp nước đã cắt nước đột ngột mà không báo trước rõ ràng. Tôi muốn hỏi, liệu họ làm vậy có đúng luật không, và **khách hàng sử dụng nước** như chúng tôi có quyền gì trong trường hợp này?”
Trả lời
Khách hàng sử dụng nước là ai theo quy định pháp luật?
Theo định nghĩa, khách hàng sử dụng nước là các tổ chức, cá nhân và hộ gia đình mua nước sạch của đơn vị cấp nước. Các quy định pháp luật về hoạt động sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch áp dụng cho các đối tượng này, bao gồm cả tổ chức, cá nhân và hộ gia đình trong nước cũng như nước ngoài có hoạt động liên quan trên lãnh thổ Việt Nam
[1]. Điều này có nghĩa là dù gia đình chị Hằng kinh doanh quán ăn hay chỉ sử dụng nước cho mục đích sinh hoạt, chị vẫn được xem là khách hàng sử dụng nước và được hưởng các quyền, nghĩa vụ theo quy định.Quy trình ngừng dịch vụ cấp nước theo quy định
Trường hợp của chị Hằng, việc đơn vị cấp nước cắt nước đột ngột khi chậm thanh toán có thể chưa đúng với quy định pháp luật hiện hành. Cụ thể, theo Khoản 2 Điều 45 của Thông tư số 56/2022/NĐ-CP sửa đổi Thông tư số 29/2023/TT-BGTVT (VBHN) (12/VBHN-BXD), quy trình ngừng dịch vụ cấp nước được quy định rõ ràng như sau
[2]:* Đối với khách hàng sử dụng nước là hộ gia đình sử dụng nước cho mục đích sinh hoạt: Đơn vị cấp nước chỉ có thể ngừng dịch vụ cấp nước từ điểm đấu nối sau 5 tuần kể từ khi có thông báo đến khách hàng về việc ngừng dịch vụ nếu khách hàng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền nước hoặc vi phạm hợp đồng. Nếu khách hàng có lý do khách quan đã thông báo trước cho đơn vị cấp nước, thời gian này sẽ là 10 tuần. * Đối với các đối tượng sử dụng nước khác (ví dụ: doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh lớn): Đơn vị cấp nước có thể ngừng dịch vụ sau 15 ngày làm việc kể từ khi có thông báo.
Như vậy, đơn vị cấp nước phải có thông báo rõ ràng và tuân thủ thời gian chờ nhất định trước khi thực hiện việc ngừng cấp nước. Việc cắt nước đột ngột mà không có thông báo hoặc không đúng thời hạn là không phù hợp với quy định.
Cơ sở pháp lý chung và quyền khiếu nại
Việc cung cấp nước sạch là một phần quan trọng của hạ tầng đô thị và dịch vụ công. Các hoạt động liên quan đến đầu tư, phát triển và vận hành các dịch vụ này, bao gồm cả dịch vụ cấp nước, đều nằm trong khuôn khổ pháp lý chung về phát triển đô thị
[3]. Do đó, các đơn vị cung cấp dịch vụ phải tuân thủ các quy định nhằm đảm bảo chất lượng dịch vụ và quyền lợi của người dân.Trong trường hợp chị Hằng nhận thấy đơn vị cấp nước đã hành động không đúng quy định về thời gian thông báo và quy trình ngừng cấp nước, chị hoàn toàn có quyền: * Yêu cầu giải thích: Đề nghị đơn vị cấp nước cung cấp văn bản giải thích rõ ràng về lý do và quy trình cắt nước. * Khiếu nại: Gửi đơn khiếu nại đến đơn vị cấp nước. Nếu không được giải quyết thỏa đáng, chị có thể gửi khiếu nại lên các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền tại địa phương (ví dụ: Sở Xây dựng, Ủy ban nhân dân quận/thành phố) để được xem xét và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.