Quyền lợi và thủ tục cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch
“Chị Nguyễn Thị Hạnh, 45 tuổi, hiện đang sinh sống tại Quận 10, TP.HCM và làm nghề buôn bán nhỏ. Chị về Việt Nam từ nhỏ sau biến cố ở Campuchia, không có bất kỳ giấy tờ nào chứng minh quốc tịch Việt Nam hay quốc tịch nước ngoài. Chị rất lo lắng vì không có giấy tờ tùy thân, không thể làm thủ tục hành chính hay đăng ký kinh doanh. Chị muốn biết liệu trường hợp của chị có được cấp căn cước công dân và cần làm những thủ tục gì?”
Trả lời
Đối tượng áp dụng của Luật Căn cước
Chào Chị N.T.H, trường hợp của chị là một ví dụ điển hình của người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam. Đây là những người đang sinh sống tại Việt Nam, không có giấy tờ, tài liệu chứng minh có quốc tịch Việt Nam và nước khác nhưng có cùng dòng máu về trực hệ với người đã từng có quốc tịch Việt Nam được xác định theo nguyên tắc huyết thống.
Tin vui cho chị là Nghị định số 70/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Căn cước đã áp dụng đối với người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam
[1]. Điều này có nghĩa là chị hoàn toàn có cơ sở pháp lý để thực hiện các thủ tục nhằm xác định quốc tịch và được cấp giấy tờ tùy thân theo quy định của pháp luật Việt Nam. Việc có giấy tờ tùy thân như căn cước công dân sẽ giúp chị giải quyết các khó khăn hiện tại trong việc làm ăn, đi lại và thực hiện các quyền công dân khác.Quy trình và cơ quan có thẩm quyền
Để được cấp căn cước công dân, chị cần liên hệ với cơ quan quản lý căn cước tại địa phương (thường là Công an cấp huyện nơi chị đang cư trú) để được hướng dẫn cụ thể về hồ sơ và thủ tục. Mặc dù Nghị định 70/2024/NĐ-CP quy định đối tượng áp dụng, nhưng các bước chi tiết về việc xác định quốc tịch và cấp giấy tờ cho trường hợp đặc biệt như chị sẽ cần sự phối hợp và xác minh của nhiều cơ quan. Chị sẽ cần cung cấp các thông tin, tài liệu (nếu có) hoặc lời khai để chứng minh mình là người gốc Việt Nam, có dòng máu trực hệ với người đã từng có quốc tịch Việt Nam.
Quá trình này có thể bao gồm việc xác minh nguồn gốc, thẩm tra thông tin và lấy ý kiến của các cơ quan có liên quan. Mục tiêu cuối cùng là để xác định chị có đủ điều kiện để được công nhận là công dân Việt Nam hoặc được cấp các giấy tờ pháp lý phù hợp khác.
Khác biệt về phạm vi điều chỉnh của các luật
Cần lưu ý rằng, mỗi luật pháp đều có phạm vi điều chỉnh riêng biệt. Ví dụ, Luật Bảo vệ môi trường quy định về hoạt động bảo vệ môi trường, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể liên quan trong lĩnh vực này
[2]. Tương tự, Pháp lệnh quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ lại điều chỉnh các vấn đề về quản lý những loại vật phẩm đặc biệt này nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự xã hội [3].Trong khi đó, vấn đề về quốc tịch và giấy tờ tùy thân của chị lại thuộc về lĩnh vực quản lý nhà nước về dân cư và căn cước, được điều chỉnh bởi Luật Căn cước và các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định 70/2024/NĐ-CP. Do đó, việc tìm hiểu đúng luật và đúng cơ quan có thẩm quyền là rất quan trọng để giải quyết vấn đề của chị. Chị nên chủ động liên hệ sớm với cơ quan công an địa phương để nhận được sự hỗ trợ cần thiết.