Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Xác định và Vai trò của Cơ quan tài chính cùng cấp
“Tôi là anh N.V.H, giám đốc một doanh nghiệp nhà nước ở Hà Nội. Sắp tới, công ty chúng tôi có một dự án cần điều chỉnh dự toán ngân sách. Tôi đang băn khoăn không biết mình phải làm việc với **Cơ quan tài chính cùng cấp** nào để được hướng dẫn và phê duyệt. Mong Tuvannhanh.com giúp đỡ!”
Người mua doanh nghiệp hoặc bộ phận doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là giám đốc một công ty phần mềm ở TP.HCM, năm nay 38 tuổi. Tôi đang có ý định mua lại một bộ phận của một doanh nghiệp nhà nước nhưng không rõ công ty của tôi có đủ điều kiện để mua hay không. Tôi cũng băn khoăn về quy trình và các đối tượng có thể được ưu tiên mua trong trường hợp này. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Xác định Cơ quan Tài chính Cùng cấp cho Doanh nghiệp Nhà nước
“Ông T.V.K là Giám đốc một doanh nghiệp nhà nước mới thành lập ở Hà Nội do Bộ Kế hoạch và Đầu tư quyết định thành lập. Ông đang băn khoăn không biết đơn vị của mình sẽ chịu sự quản lý của cơ quan tài chính nào để thực hiện các báo cáo tài chính và quyết toán. Cụ thể, liệu Bộ Tài chính hay Sở Tài chính Hà Nội sẽ là "cơ quan tài chính cùng cấp" của doanh nghiệp ông để ông có thể chủ động trong công tác kế toán và kiểm toán?”
Công ty nhà nước theo Luật Doanh nghiệp nhà nước 2003
“Anh A.T.P, một nhà thầu xây dựng tại TP. Hồ Chí Minh, đang băn khoăn về việc ký hợp đồng với một công ty có tên là 'Tổng Công ty Xây dựng và Đầu tư Quốc gia'. Anh ấy không chắc liệu đây có phải là một **Công ty nhà nước** hay không và liệu điều này có ảnh hưởng gì đến các điều khoản hợp đồng, đặc biệt là các quy định về vốn và trách nhiệm pháp lý khi làm việc với đối tác do Nhà nước sở hữu. Anh P. muốn hiểu rõ hơn về bản chất pháp lý của loại hình doanh nghiệp này.”
Doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi đang có dự định mở công ty sản xuất vật liệu xây dựng ở Bình Dương. Nghe nói có nhiều doanh nghiệp nhà nước cũng hoạt động trong ngành này và được ưu ái nhiều chính sách. Tôi muốn hỏi là doanh nghiệp nhà nước được định nghĩa thế nào, liệu có phải tất cả đều do Nhà nước nắm giữ 100% vốn không, và quyền lợi, nghĩa vụ của họ có khác gì so với doanh nghiệp tư nhân chúng tôi không? Tôi hơi lo lắng về sự cạnh tranh không công bằng.”
Phạm vi giám sát, kiểm tra vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là ông P.V.T, giám đốc một doanh nghiệp nhà nước tại TP.HCM. Sắp tới, doanh nghiệp của tôi sẽ phải trải qua đợt giám sát, kiểm tra về việc quản lý vốn nhà nước theo Nghị định 365/2025/NĐ-CP. Tôi khá lo lắng và không rõ phạm vi giám sát, kiểm tra sẽ bao gồm những gì, từ đối tượng đến thời gian cụ thể. Luật sư có thể giải thích rõ hơn để tôi chuẩn bị tốt nhất được không?”
Quy định về bán trực tiếp tài sản công
“Chị Mai, kế toán tại một doanh nghiệp nhà nước ở Quận 1, TP.HCM, đang gặp vướng mắc khi doanh nghiệp muốn bán một lô đất cũ không còn sử dụng. Thay vì đấu giá, cấp trên muốn **bán trực tiếp tài sản công** này cho một đối tác chiến lược để đẩy nhanh quá trình. Chị băn khoăn liệu việc này có đúng quy định pháp luật hay không và cần lưu ý những gì để tránh rủi ro pháp lý.”
Xác định vốn nhà nước từ nợ được Chính phủ bảo lãnh
“Ông T.V.H, Giám đốc một Công ty TNHH MTV Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ ở TP. Đà Nẵng, đang lo lắng về việc chuyển đổi các khoản nợ vay trước đây mà Nhà nước đã đứng ra trả thay thành vốn cấp cho doanh nghiệp. Ông muốn biết việc này ảnh hưởng thế nào đến cơ cấu vốn và quản lý tài chính của công ty, cũng như các quy định liên quan mà công ty ông phải tuân thủ.”
Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và bán đấu giá cổ phần
“Tôi là giám đốc một doanh nghiệp nhà nước quy mô nhỏ ở quận Ngô Quyền, Hải Phòng. Gần đây, có thông tin doanh nghiệp chúng tôi sẽ thực hiện cổ phần hóa lần đầu. Tôi không rõ quy trình này diễn ra như thế nào, đặc biệt là việc bán đấu giá cổ phần cho công chúng. Liệu có những quy định pháp luật nào tôi cần nắm rõ để đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp và cả người lao động không?”
Bên nhận chuyển giao doanh nghiệp
“Chị Loan, cán bộ Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bến Tre, đang tìm hiểu quy định về việc tỉnh có thể tiếp nhận một doanh nghiệp nhà nước từ Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam theo chủ trương tái cơ cấu. Chị thắc mắc liệu Sở của chị có đủ điều kiện để được xem là "Bên nhận chuyển giao doanh nghiệp" hay không và cần những căn cứ pháp lý nào để tiến hành.”
Công bố giá trị doanh nghiệp cổ phần hóa
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hải, ở Hà Nội, đang làm kế toán cho một doanh nghiệp nhà nước chuẩn bị cổ phần hóa. Sếp tôi đang rất đau đầu về thời điểm chốt sổ sách, đặc biệt là liên quan đến việc công bố giá trị doanh nghiệp. Anh có thể cho tôi biết chính xác **thời điểm công bố giá trị doanh nghiệp** là khi nào không? Nó ảnh hưởng rất lớn đến việc hạch toán và các bước tiếp theo của công ty.”
Xác định Bên chuyển giao doanh nghiệp nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh T.V.K, chủ một doanh nghiệp tư nhân ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi đang rất quan tâm đến việc mua lại một công ty nhà nước nhỏ trên địa bàn tỉnh để mở rộng hoạt động. Tuy nhiên, tôi đang băn khoăn không biết chính xác mình cần liên hệ với cơ quan nào để tìm hiểu thủ tục và đàm phán, vì nghe nói có nhiều cấp quản lý khác nhau, từ Bộ đến UBND tỉnh, có thể là 'bên chuyển giao'. Tôi sợ liên hệ sai người sẽ mất nhiều thời gian và công sức.”
Quy định về Người nhận giao doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, trưởng phòng kinh doanh tại một công ty nhà nước ở Quận 3, TP.HCM. Công ty chúng tôi đang trong diện sắp xếp lại và có thông tin sẽ được giao cho một đơn vị khác hoặc thậm chí là giao cho chính tập thể người lao động. Chúng tôi rất băn khoăn không biết liệu tập thể chúng tôi có được ưu tiên nhận giao doanh nghiệp không và quyền lợi của chúng tôi sẽ như thế nào khi đó?”
Huy động vốn của doanh nghiệp nhà nước
“Anh T.V.K, Giám đốc dự án tại Tổng công ty Xây dựng số 1 (một doanh nghiệp nhà nước) ở Hà Nội, đang chuẩn bị kế hoạch tài chính cho một dự án cơ sở hạ tầng lớn. Anh ấy muốn hiểu rõ các quy định mới nhất về việc huy động vốn cho doanh nghiệp nhà nước, đặc biệt là các hình thức vay vốn và phát hành trái phiếu, để đảm bảo tuân thủ pháp luật. Anh ấy 42 tuổi.”
Vốn đầu tư ra ngoài doanh nghiệp nhà nước
“Anh N.V.H, quản lý dự án tại một tổng công ty nhà nước ở TP.HCM, đang xem xét các khoản đầu tư của công ty vào một công ty cổ phần và một công ty TNHH. Anh ấy băn khoăn không biết liệu những khoản đầu tư này có được xem là "vốn của doanh nghiệp nhà nước đầu tư ra ngoài doanh nghiệp" hay không và cần tìm hiểu các quy định pháp luật liên quan để đảm bảo tuân thủ.”
Quy trình bổ nhiệm cán bộ trong doanh nghiệp nhà nước
“Tôi là Anh N.V.H, đang làm quản lý hành chính tại một Tập đoàn Bưu chính Viễn thông ở Hà Nội. Sắp tới, công ty tôi có kế hoạch bổ nhiệm một Trưởng phòng mới và tôi đang phụ trách tổng hợp các quy định liên quan. Tôi nghe nói việc bổ nhiệm này có liên quan đến vai trò của Kiểm soát viên, không biết quy trình cụ thể và các bên liên quan có trách nhiệm gì trong việc giám sát, đánh giá quá trình bổ nhiệm?”
Chuyển giao doanh nghiệp nhà nước không cổ phần hóa được
“Chị L.T.M, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Quận 7, TP.HCM, đang có ý định mở rộng kinh doanh. Chị nghe nói có một đơn vị sản xuất trực thuộc một tổng công ty nhà nước ở địa phương, đã hoạt động kém hiệu quả và không cổ phần hóa được. Chị muốn biết liệu chị có thể mua lại đơn vị này không, và quy trình, điều kiện để mua một "doanh nghiệp không cổ phần hóa được" như vậy là gì?”
Bán, giao doanh nghiệp nhà nước và bộ phận doanh nghiệp
“Chào chuyên gia, tôi đang làm quản lý tại một công ty con của Tổng công ty X ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây có thông tin công ty chúng tôi có thể sẽ được bán hoặc giao lại cho một đơn vị khác theo chủ trương tái cơ cấu. Tôi nghe nói về 'người giao, người bán doanh nghiệp' nhưng không rõ chính xác là ai sẽ đứng ra thực hiện việc này và quy trình cụ thể sẽ như thế nào? Liệu có phải là ban giám đốc công ty tôi không hay là cơ quan cấp trên?”
Hoạt động kiểm tra trong quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh, tôi là trưởng phòng kế hoạch tại một doanh nghiệp nhà nước ở TP. Hồ Chí Minh. Sắp tới doanh nghiệp chúng tôi sẽ có đợt kiểm tra về việc quản lý và sử dụng vốn nhà nước. Tôi đang khá lo lắng và không rõ hoạt động kiểm tra này sẽ bao gồm những gì, họ sẽ xem xét những tài liệu nào và liệu có áp dụng các quy định đặc thù nào không. Mong được tư vấn chi tiết giúp tôi hiểu rõ hơn.”
Hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân tại doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là kỹ sư làm việc tại một doanh nghiệp nhà nước ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, tôi thấy có một số dấu hiệu không minh bạch trong việc quản lý tài chính và đấu thầu dự án của công ty. Tôi nghe nói có Ban Thanh tra nhân dân trong công ty, không biết họ có thể can thiệp vào những vấn đề này không và liệu Ban này có được lãnh đạo công ty hỗ trợ để hoạt động hiệu quả không?”
Trường hợp bất khả kháng trong công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng phòng kế toán của một doanh nghiệp nhà nước ở Đà Nẵng. Vừa rồi thành phố mình bị ảnh hưởng nặng bởi cơn bão, hệ thống máy chủ của công ty bị ngập nước và hư hỏng nghiêm trọng. Chúng tôi không thể truy cập dữ liệu để hoàn thành báo cáo tài chính và công bố thông tin đúng hạn theo quy định. Liệu trường hợp này có được coi là bất khả kháng không và công ty tôi có bị phạt vì chậm trễ không?”
Báo cáo tình hình quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kế toán trưởng ở một công ty cổ phần có vốn nhà nước tại Hà Nội. Sắp tới là đến kỳ báo cáo cuối năm, sếp tôi có yêu cầu tôi chuẩn bị 'Báo cáo tình hình quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp'. Tôi không rõ báo cáo này cần những nội dung gì, ai là người phải lập và gửi, và gửi cho cơ quan nào. Liệu có quy định cụ thể nào về việc này không?”
Giá khởi điểm cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi ở Hải Phòng, có chút vốn muốn đầu tư vào một công ty nhà nước đang cổ phần hóa. Tôi nghe nói có 'giá khởi điểm' nhưng không rõ nó là gì và liệu mình có thể mua được với giá đó không. Liệu giá này có đảm bảo công bằng cho nhà đầu tư nhỏ như tôi không?”
Đầu tư vốn ra ngoài doanh nghiệp nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Giám đốc một công ty nhà nước ở Đà Nẵng. Hiện công ty chúng tôi có một khoản vốn nhàn rỗi và đang xem xét đầu tư vào một dự án bất động sản hoặc mua cổ phần của một công ty chứng khoán. Tuy nhiên, tôi nghe nói có những quy định rất chặt chẽ về việc doanh nghiệp nhà nước đầu tư vốn ra ngoài. Xin hỏi, công ty chúng tôi có được phép thực hiện các khoản đầu tư này không và cần lưu ý những gì ạ?”