Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và bán đấu giá cổ phần
“Tôi là giám đốc một doanh nghiệp nhà nước quy mô nhỏ ở quận Ngô Quyền, Hải Phòng. Gần đây, có thông tin doanh nghiệp chúng tôi sẽ thực hiện cổ phần hóa lần đầu. Tôi không rõ quy trình này diễn ra như thế nào, đặc biệt là việc bán đấu giá cổ phần cho công chúng. Liệu có những quy định pháp luật nào tôi cần nắm rõ để đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp và cả người lao động không?”
Trả lời
Khái niệm chung về Cổ phần hóa
Cổ phần hóa doanh nghiệp là quá trình chuyển đổi một doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước thành công ty cổ phần. Mục tiêu chính của hoạt động này là nhằm "tăng cường hiệu quả kinh doanh và năng lực hoạt động sản xuất kinh doanh, cạnh tranh của doanh nghiệp"
[3]. Quy định pháp luật chi tiết về cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp được điều chỉnh bởi Nghị định số 57/2026/NĐ-CP[1].Đối tượng và phạm vi áp dụng
Các đối tượng chịu sự điều chỉnh của Nghị định này rất rộng, bao gồm cơ quan đại diện chủ sở hữu, doanh nghiệp nhà nước (theo Luật Doanh nghiệp và các văn bản sửa đổi), tổ chức tín dụng do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, người đại diện phần vốn nhà nước tại các công ty cổ phần, và các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan khác
[2]. Đặc biệt, Điều 5 của Nghị định quy định rõ "Doanh nghiệp cổ phần hóa là doanh nghiệp cấp I chuyển thành công ty cổ phần", bao gồm cả công ty mẹ của tập đoàn, tổng công ty, công ty mẹ trong nhóm công ty mẹ - công ty con, và công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên độc lập do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ[3].Hình thức bán đấu giá cổ phần
Sau khi hoàn tất việc cổ phần hóa, một trong những phương thức phổ biến để thoái vốn nhà nước là thông qua "bán đấu giá cổ phần". Đây là hình thức "bán cổ phần của doanh nghiệp cổ phần hóa công khai cho các đối tượng có sự cạnh tranh về giá". Điều này đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc xác định giá trị thực của doanh nghiệp trên thị trường, đồng thời thu hút được nhiều nhà đầu tư tiềm năng.
Lợi ích và lưu ý
Việc cổ phần hóa và bán đấu giá cổ phần không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động mà còn tạo cơ hội cho người lao động và công chúng tham gia sở hữu, từ đó gắn kết lợi ích cá nhân với sự phát triển của doanh nghiệp. Để đảm bảo quá trình diễn ra thuận lợi, các bên liên quan cần nắm vững các quy định của Nghị định 57/2026/NĐ-CP và các văn bản pháp luật liên quan để đảm bảo tuân thủ và tối đa hóa lợi ích.