Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và quyền lợi cá nhân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H.T.L, năm nay 32 tuổi, đang sống ở Quận 1, TP.HCM, làm nhân viên văn phòng. Vợ chồng tôi mới kết hôn và đang tính chuyện sinh con. Gần đây tôi nghe nói nhiều về 'mức sinh thay thế' và các chính sách khuyến khích sinh con. Tôi không rõ liệu chính sách này có ảnh hưởng trực tiếp đến chúng tôi không, và liệu có hỗ trợ gì cho các cặp vợ chồng trẻ muốn sinh con để đạt được 'mức sinh thay thế' mà nhà nước mong muốn không?”
Quy định pháp luật về chất gây nghiện
“Chị T.T.H, một công nhân tại Bình Dương, đang rất lo lắng vì chồng chị vừa bị tai nạn lao động tại nhà máy. Công ty của chồng chị cho rằng anh ấy đã sử dụng chất gây nghiện và từ chối bồi thường. Chị muốn biết pháp luật định nghĩa thế nào về chất gây nghiện và liệu công ty có quyền làm vậy không?”
Quyền sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản của phụ nữ độc thân
“Chào chuyên gia, tôi là N.T.H, 38 tuổi, hiện đang làm chuyên viên marketing tại TP. Hồ Chí Minh. Tôi đã dành nhiều năm cho sự nghiệp và hiện tại vẫn độc thân, nhưng tôi rất mong muốn có một đứa con của riêng mình. Tôi có nghe nói về việc phụ nữ độc thân có thể sinh con bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm nhưng không rõ quy định pháp luật có cho phép hay không và cần những điều kiện gì. Mong chuyên gia tư vấn giúp tôi.”
Quyền liên quan đến quyền tác giả và bảo hộ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một ca sĩ tự do ở Hà Nội. Năm ngoái, tôi có tự thu âm một bài hát do tôi sáng tác và biểu diễn, sau đó tôi đăng lên kênh YouTube cá nhân. Gần đây, tôi phát hiện một kênh truyền hình địa phương ở tỉnh khác đã sử dụng bản ghi âm và hình ảnh biểu diễn của tôi trong một chương trình mà không hề xin phép hay đề tên tôi. Tôi muốn biết liệu tôi có quyền gì đối với bản ghi âm và màn biểu diễn của mình không, và làm sao để bảo vệ nó?”
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hành chính
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, chủ một tiệm cà phê ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, Ủy ban nhân dân phường ra quyết định xử phạt hành chính một quán ăn bên cạnh vì gây ô nhiễm tiếng ồn. Tuy nhiên, điều lạ là quyết định này lại yêu cầu cả tiệm cà phê của tôi phải đóng cửa tạm thời để 'ổn định trật tự khu phố', dù tiệm tôi không hề gây ồn ào gì. Tôi muốn hỏi, liệu tôi có thể tham gia vào vụ kiện hành chính của quán ăn kia với tư cách gì để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình không?”
Giá trị pháp lý và thẩm quyền chứng thực văn bản
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Ba, một nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Sắp tới tôi muốn bán mảnh đất của gia đình để lo cho con cái. Bên mua yêu cầu tôi phải nộp các giấy tờ đã được 'chứng thực'. Tôi không rõ 'văn bản chứng thực' là gì, có giá trị ra sao và tôi phải đến đâu để làm các giấy tờ này cho đúng pháp luật?”
Hoạt động Lưu ký Chứng khoán
“Chào luật sư, tôi là một nhà đầu tư mới ở Quận 1, TP.HCM. Tôi vừa mua một ít cổ phiếu và được công ty chứng khoán bảo là phải 'lưu ký'. Tôi không hiểu 'lưu ký chứng khoán' là gì và nó có lợi ích gì cho tôi. Liệu tôi có cần làm thủ tục gì đặc biệt không và quyền lợi của tôi được đảm bảo ra sao khi chứng khoán được lưu ký?”
Hành vi nhũng nhiễu và quy định pháp luật
“Tôi là chủ một cửa hàng nhỏ ở Quận 10, TP.HCM. Gần đây, khi làm thủ tục xin cấp phép kinh doanh, một cán bộ ở phường cứ liên tục đòi hỏi giấy tờ không có trong danh mục và kéo dài thời gian giải quyết, thậm chí còn ám chỉ phải 'bôi trơn' mới xong. Tôi rất bức xúc và muốn biết đây có phải là hành vi nhũng nhiễu không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Địa điểm công cộng và quy định cấm hút thuốc lá
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở quận 3, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy nhiều khách hàng vẫn vô tư hút thuốc lá ngay trước cửa quán, thậm chí có người còn mang vào trong. Tôi không biết liệu quán cà phê của tôi có được coi là **địa điểm công cộng** bị cấm hút thuốc hoàn toàn hay không? Tôi có quyền nhắc nhở khách hay không và nếu họ không tuân thủ thì phải làm sao?”
Dự án cải tạo, xây dựng lại khu chung cư
“Chào chuyên gia, tôi đang sống ở một khu tập thể cũ tại quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, có thông tin về việc chính quyền sắp có kế hoạch cải tạo, xây dựng lại khu chung cư của chúng tôi. Tôi nghe nói đây là một dự án đầu tư cải tạo, xây dựng lại khu chung cư nhưng không rõ nó cụ thể là gì và liệu quyền lợi của gia đình tôi có được đảm bảo không. Liệu chúng tôi có phải di dời không và quy trình này diễn ra như thế nào?”
Hợp đồng quyền chọn mua/bán điện
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Bình Dương. Gần đây tôi nghe nói về 'hợp đồng quyền chọn mua điện'. Tôi đang lo lắng về giá điện tăng cao sắp tới và muốn tìm cách ổn định chi phí. Liệu tôi có thể ký hợp đồng này để đảm bảo giá điện cho xưởng của mình không, và nó khác gì so với hợp đồng mua bán điện thông thường tôi đang dùng?”
Quy định về giá dịch vụ truyền tải điện
“Tôi là chủ một nhà máy thủy điện nhỏ ở huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng. Hiện tại, tôi đang muốn đấu nối điện lên lưới truyền tải quốc gia nhưng chưa rõ về các quy định liên quan đến giá dịch vụ truyền tải điện. Liệu nhà nước có quy định cụ thể về mức giá này không, và ai là người có quyền xây dựng, trình duyệt giá này?”
Bảo hộ bản gốc tác phẩm và xử lý hành vi xâm phạm quyền tác giả
“Chị L.T.L, một nhà thiết kế đồ họa tự do ở Quận 3, TP.HCM, vừa phát hiện một công ty quảng cáo lớn đã sử dụng gần như toàn bộ thiết kế logo mà chị đã tạo ra cho một khách hàng cũ của mình. Chị có lưu giữ file thiết kế gốc và các bản nháp ban đầu. Chị muốn biết liệu tác phẩm của chị có được coi là "bản gốc" và chị có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình không.”
Căn cước điện tử và quyền lợi công dân
“Tôi là anh Hùng, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Gần đây tôi nghe nói về 'căn cước điện tử' và tài khoản định danh điện tử. Tôi muốn biết liệu tôi có thể dùng cái này để thực hiện các giao dịch hành chính công trực tuyến như đăng ký kinh doanh, nộp thuế mà không cần phải mang theo nhiều giấy tờ hay không? Nó có an toàn không?”
Xác định người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong thi hành án
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, ở quận 7, TP.HCM. Tôi có một căn nhà đang cho thuê, nhưng gần đây tôi nghe nói người thuê nhà của tôi đang bị thi hành án một khoản nợ lớn. Tôi lo lắng không biết tài sản của tôi có bị ảnh hưởng gì không, và tôi có được tham gia vào quá trình thi hành án đó để bảo vệ quyền lợi của mình không? Tôi làm nghề kinh doanh tự do, khoảng 45 tuổi.”
Xác lập quyền đối với giống cây trồng mới
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi đã bỏ công sức rất nhiều để lai tạo thành công một giống xoài mới có năng suất cao và vị ngọt đặc trưng. Tôi muốn hỏi làm sao để bảo vệ giống xoài này khỏi bị người khác sao chép, liệu có cần đăng ký gì không?”
Quyền và trách nhiệm trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, 28 tuổi, nhân viên văn phòng ở TP.HCM. Tôi vừa kết hôn được 6 tháng. Vợ chồng tôi muốn đợi thêm 2-3 năm nữa mới sinh con để ổn định tài chính và chuẩn bị tốt hơn. Tuy nhiên, gia đình chồng tôi lại muốn có cháu sớm và thường xuyên giục giã, gây áp lực. Tôi muốn biết pháp luật quy định thế nào về quyền tự quyết trong việc sinh con và liệu có sự hỗ trợ nào cho các cặp vợ chồng trẻ như chúng tôi không?”
Tháo dỡ tuyến, đoạn tuyến, ga đường sắt
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp ở Bến Tre. Vừa rồi, chúng tôi có dự án phát triển khu dân cư mới và cần giải phóng mặt bằng. Trên khu đất có một đoạn đường sắt cũ, đã ngưng hoạt động từ lâu, trước đây dùng để vận chuyển mía cho nhà máy đường đã phá sản. Giờ chúng tôi muốn tháo dỡ đoạn tuyến đường sắt này để triển khai dự án thì phải làm thế nào? Ai có thẩm quyền quyết định việc này ạ?”
Chính sách Bảo hiểm y tế toàn dân
“Chào luật sư, tôi là một người làm nghề tự do ở Quận 1, TP.HCM. Tôi nghe nói về chính sách Bảo hiểm y tế toàn dân nhưng tôi không rõ liệu mình có bắt buộc phải tham gia không, hay chỉ những người làm công ăn lương mới phải đóng? Gia đình tôi có 2 con nhỏ, nếu tham gia thì quyền lợi của các cháu có được đảm bảo không?”
Thuyền viên tàu cá: Định nghĩa và trách nhiệm pháp lý
“Tôi là anh Hùng, ở Cà Mau, đang làm phụ tàu cho một chủ tàu cá. Tôi chỉ phụ việc lặt vặt, không phải thuyền trưởng hay sĩ quan gì cả. Gần đây tàu gặp sự cố, tôi không biết mình có được coi là **thuyền viên tàu cá** để được hưởng các quyền lợi và phải chịu trách nhiệm theo luật không? Chủ tàu bảo tôi chỉ là người làm thuê bình thường thôi.”
Nhà ở phục vụ tái định cư
“Gia đình tôi ở Quận 7, TP.HCM, bị thu hồi đất để làm dự án cầu đường. Chúng tôi được Nhà nước bố trí cho một căn hộ tái định cư. Tôi nghe nói nhà tái định cư có những quy định riêng về quyền sở hữu và giao dịch. Tôi muốn hỏi liệu tôi có thể bán căn hộ này ngay sau khi nhận không, hay phải chờ đợi bao lâu? Tôi là một công nhân viên chức, muốn ổn định cuộc sống sớm.”
Quy định về tạm giữ tiền, tài sản liên quan khủng bố, tài trợ khủng bố
“Chị H.T.M, chủ một công ty xuất nhập khẩu nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, gần đây nhận được thông báo về việc một số tài khoản ngân hàng và lô hàng của công ty bị tạm giữ vì nghi ngờ có liên quan đến giao dịch với một đối tượng đang bị điều tra về tài trợ khủng bố. Chị rất hoang mang không biết thủ tục này diễn ra như thế nào, tài sản của chị có bị mất không và có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình.”
Bắt giữ tàu bay
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải ở TP. Hồ Chí Minh. Hiện tôi đang có một khoản nợ lớn với một hãng hàng không, và tôi nghe nói hãng này đang gặp khó khăn tài chính. Mới đây, tôi phát hiện một chiếc máy bay của hãng đang chuẩn bị cất cánh tại sân bay Tân Sơn Nhất. Tôi muốn biết liệu có cách nào để yêu cầu bắt giữ chiếc tàu bay đó để đảm bảo quyền lợi của tôi không, đặc biệt khi máy bay đã có lệnh cất cánh rồi?”
Quyền và nghĩa vụ của Khách hàng sử dụng nước
“Chào luật sư, tôi là chị Hằng ở Quận 7, TP.HCM. Gia đình tôi kinh doanh quán ăn nhỏ. Tháng trước, do quán gặp khó khăn nên tôi chậm thanh toán tiền nước 2 tuần. Đơn vị cấp nước đã cắt nước đột ngột mà không báo trước rõ ràng. Tôi muốn hỏi, liệu họ làm vậy có đúng luật không, và **khách hàng sử dụng nước** như chúng tôi có quyền gì trong trường hợp này?”