Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Khống chế dịch bệnh động vật
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một trang trại chăn nuôi heo ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, trang trại của tôi bị dịch tả heo châu Phi hoành hành dữ dội, gây thiệt hại lớn. Tôi đã áp dụng nhiều biện pháp nhưng vẫn chưa kiểm soát được. Tôi muốn hỏi, theo quy định pháp luật, 'khống chế dịch bệnh' trong trường hợp của tôi nghĩa là gì và tôi cần làm những gì để được coi là đã 'khống chế' dịch bệnh thành công?”
Hàng dự trữ quốc gia và quy định quản lý
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ phòng chống thiên tai ở Quảng Bình. Vừa rồi địa phương tôi phải gánh chịu đợt lũ lụt rất lớn, thiệt hại nặng nề. Tôi nghe nói có hàng dự trữ quốc gia để hỗ trợ khi thiên tai, nhưng không rõ cụ thể 'hàng dự trữ quốc gia' bao gồm những gì và cơ quan nào sẽ quản lý để chúng tôi có thể chủ động phối hợp tốt hơn trong các tình huống cấp bách tương tự trong tương lai?”
Bồi thường nhà nước cho người bị thiệt hại
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở quận 10, TP.HCM. Tôi có một cửa hàng kinh doanh phụ tùng xe máy. Mấy tháng trước, công an phường đến kiểm tra đột xuất, thu giữ hết hàng của tôi vì nghi ngờ hàng giả, nhưng sau đó kết luận là hàng thật và trả lại. Tuy nhiên, việc này làm tôi mất uy tín, thiệt hại doanh thu rất lớn. Tôi có được coi là 'người bị thiệt hại' để yêu cầu Nhà nước bồi thường không?”
Trọng tài thương mại
“Tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ điện tử ở quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi có tranh chấp hợp đồng với nhà cung cấp về chất lượng hàng hóa, khiến tôi bị thiệt hại đáng kể. Tôi nghe nói có thể giải quyết bằng Trọng tài thương mại thay vì ra tòa, nhưng tôi không rõ Trọng tài thương mại là gì và có phù hợp với trường hợp của tôi không?”
Miễn trách nhiệm kỷ luật trong tình thế cấp thiết
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh Hùng, công chức phòng quản lý đô thị ở quận Ba Đình, Hà Nội. Vừa rồi, để ngăn chặn một vụ sạt lở nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến nhiều hộ dân, tôi đã phải ra quyết định phá dỡ khẩn cấp một phần công trình xây dựng trái phép, dù việc này gây thiệt hại nhỏ cho một hộ dân. Bây giờ tôi đang bị xem xét kỷ luật. Liệu hành động của tôi có được xem là tình thế cấp thiết để miễn trách nhiệm không?”
Định nghĩa 'Cháy' theo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng gỗ nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Tuần trước, xưởng tôi có một sự cố nhỏ, tia lửa hàn bắn vào dăm gỗ gây cháy xém một góc nhưng được dập tắt ngay, chưa kịp lan rộng và không gây thiệt hại đáng kể. Tuy nhiên, công an khu vực lại lập biên bản và nói đây là 'cháy'. Tôi không rõ liệu trường hợp này có được coi là 'cháy' theo luật không, vì thiệt hại rất nhỏ và đã được xử lý kịp thời?”
Bồi thường thiệt hại do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ
“Chú Ba ở Cần Thơ làm nghề buôn bán nông sản. Chú kể, vừa rồi có cán bộ kiểm tra thị trường đến kho hàng của chú, họ thu giữ một số mặt hàng mà không có biên bản hay quyết định nào cả, chỉ nói là 'vi phạm'. Chú muốn hỏi, nếu cán bộ làm sai quy định thì chú có thể làm gì để đòi lại công bằng và bồi thường thiệt hại không?”
Sự kiện bất khả kháng trong pháp luật
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.A, chủ một cơ sở sản xuất nước mắm ở Bến Tre. Vừa rồi, khu vực của tôi bị nhiễm mặn bất thường, nước sông lấy vào sản xuất bị ảnh hưởng nghiêm trọng, khiến tôi không thể sản xuất đủ số lượng hàng đã cam kết với đối tác đúng thời hạn. Tôi muốn hỏi liệu trường hợp này có được coi là 'sự kiện bất khả kháng' để tôi có thể trì hoãn việc giao hàng mà không bị phạt hợp đồng không?”
Khái niệm và trách nhiệm pháp lý trong phòng chống Thảm họa
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Vừa rồi đợt triều cường lớn cộng với mưa bão làm ngập úng hết cả vườn cây ăn trái của gia đình tôi, thiệt hại nặng nề. Tôi nghe trên đài nói đây là thảm họa thiên tai. Vậy theo luật thì thảm họa là gì và nhà nước có trách nhiệm gì trong việc phòng chống, hỗ trợ người dân như chúng tôi không? Tôi muốn biết để có thể tìm hiểu thêm về quyền lợi của mình.”
Thanh lý rừng trồng bị thiệt hại
“Chào luật sư, tôi là một người dân ở huyện Đắk Song, Đắk Nông. Gia đình tôi có một diện tích rừng trồng keo đã được 5 năm tuổi, nhưng vừa rồi một trận bão lớn kèm theo lốc xoáy đã làm đổ gãy gần hết. Tôi nghe nói có quy định về 'thanh lý rừng trồng' gì đó, không biết trường hợp của tôi có được áp dụng không và phải làm thế nào để xử lý số cây bị đổ gãy này để gieo trồng lại?”
Hoạt động và Trách nhiệm của Đội Dân phòng trong Phòng cháy chữa cháy
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, cửa hàng tôi bị chập điện gây cháy nhỏ, may mà đội dân phòng khu phố kịp thời có mặt hỗ trợ dập lửa. Tôi rất biết ơn nhưng giờ tôi thắc mắc không biết họ có quyền hạn gì, lỡ có thiệt hại lớn hơn thì trách nhiệm của họ ra sao? Liệu có quy định nào về việc họ được trang bị hay hoạt động không, và nếu có sự cố thì có cần kiểm toán hay tố tụng gì không?”
Khái niệm 'Cháy' trong pháp luật và ý nghĩa đối với thiệt hại
“Chào luật sư, cửa hàng tạp hóa của tôi ở Quận 10, TP.HCM vừa bị một vụ hỏa hoạn nhỏ. Một góc kho hàng bị cháy rụi do chập điện, thiệt hại cũng kha khá nhưng may là dập được kịp thời nên không lan ra hết. Giờ tôi làm hồ sơ bảo hiểm thì công ty bảo hiểm lại nói đây chưa hẳn là 'cháy' theo định nghĩa pháp luật vì đã được kiểm soát nhanh chóng, không gây thiệt hại lớn đến mức 'không kiểm soát được' theo ý họ. Tôi không biết phải giải thích thế nào cho đúng ạ?”
Ứng phó với nước biển dâng và tác động nhiễm mặn
“Tôi là nông dân ở huyện Trần Đề, Sóc Trăng. Mấy năm nay, tình hình **nước biển dâng** làm đồng ruộng của gia đình tôi bị nhiễm mặn liên tục, không trồng lúa được nữa. Tôi nghe nói có luật pháp quy định về vấn đề này, không biết Nhà nước có chính sách hỗ trợ hay quy hoạch gì để bà con chúng tôi bớt thiệt hại không?”
Quy định về rừng trồng và thủ tục thanh lý rừng trồng bị thiệt hại
“Chào chuyên gia, gia đình tôi ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai có vài hecta rừng keo trồng được 4 năm, giờ bị bão làm đổ gãy hết gần một nửa. Tôi không biết rừng của mình có được gọi là 'rừng trồng' theo luật không và có thể làm thủ tục thanh lý để trồng lại hay không? Mong chuyên gia tư vấn giúp.”
Kịch bản biến đổi khí hậu và ứng dụng trong đời sống
“Tôi là ông Hùng, chủ một vườn cây ăn trái ở huyện Cai Lậy, Tiền Giang. Mấy năm nay thấy thời tiết thất thường quá, lúc thì hạn mặn, lúc thì mưa lũ bất ngờ, thiệt hại nặng nề. Tôi nghe nói nhà nước có 'kịch bản biến đổi khí hậu' để dự phòng. Cái đó là gì và nó có giúp ích gì cho nông dân tụi tôi trong việc tính toán làm ăn lâu dài, ví dụ như chọn giống cây trồng hay xây dựng hệ thống tưới tiêu không?”
Bảo vệ ngành sản xuất nội địa khỏi trợ cấp
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất thép ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, các sản phẩm thép nhập khẩu từ nước ngoài tràn vào thị trường với giá rất rẻ, thấp hơn cả chi phí sản xuất của chúng tôi. Doanh thu của xưởng tôi giảm sút nghiêm trọng, công nhân phải nghỉ việc bớt. Tôi nghe nói có thể là do hàng hóa đó được trợ cấp, vậy trường hợp của tôi có được coi là 'thiệt hại đáng kể' để yêu cầu cơ quan nhà nước can thiệp không?”
Trách nhiệm hoàn trả trong bồi thường nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 10, TP.HCM. Cách đây mấy tháng, xưởng của tôi bị đình chỉ hoạt động oan do một quyết định hành chính sai của cán bộ phường. Sau đó, Nhà nước đã bồi thường thiệt hại cho tôi. Tôi muốn hỏi, liệu cán bộ gây ra thiệt hại đó có phải chịu trách nhiệm gì không, cụ thể là có phải trả lại tiền bồi thường cho Nhà nước không?”
Quản lý và trách nhiệm pháp lý về Chất phóng xạ
“Chào chuyên gia, tôi là kỹ sư môi trường ở TP.HCM. Công ty tôi đang có một dự án xử lý chất thải công nghiệp, trong đó có một số vật liệu phát ra bức xạ yếu. Mới đây, do sơ suất của một nhân viên, một lô vật liệu này đã bị rò rỉ nhẹ ra khu vực lưu trữ. Mặc dù đã được xử lý kịp thời và không gây thiệt hại lớn, nhưng tôi lo lắng không biết công ty và cá nhân nhân viên đó có thể bị truy cứu trách nhiệm pháp lý gì không, đặc biệt là liên quan đến các quy định về chất phóng xạ?”
Xác định số dư nợ bị thiệt hại của khách hàng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh P.V.T, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, ngân hàng thông báo một số khoản nợ của công ty tôi được xếp vào loại 'số dư nợ bị thiệt hại của khách hàng'. Tôi không hiểu chính xác thuật ngữ này nghĩa là gì và nó được tính toán như thế nào. Việc này có ảnh hưởng gì đến khả năng vay vốn của tôi trong tương lai không?”
Khái niệm Thảm họa theo Luật Quốc phòng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ xã ở huyện miền núi Mường Lát, Thanh Hóa. Vừa rồi địa phương tôi gặp trận lũ quét lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Tôi đang làm báo cáo và không rõ liệu sự việc này có được xem là **thảm họa** theo quy định pháp luật không, để có thể đề xuất các biện pháp ứng phó phù hợp?”
Xác định "Người bị thiệt hại" trong bồi thường của Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ cửa hàng quần áo ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, cán bộ quản lý thị trường đến kiểm tra và tịch thu toàn bộ lô hàng mới nhập của tôi, nói là hàng không rõ nguồn gốc, dù tôi đã xuất trình đầy đủ hóa đơn. Việc này làm tôi mất trắng cả vốn lẫn lãi, khách hàng cũng quay lưng. Tôi có phải là 'người bị thiệt hại' để yêu cầu Nhà nước bồi thường không ạ?”
Phân lũ trong phòng chống thiên tai
“Chị M.T.H, một nông dân ở huyện Thanh Chương, Nghệ An, đang lo lắng về việc mùa mưa lũ năm nay có thể sẽ lớn. Chị nghe nói chính quyền có thể thực hiện "phân lũ" để giảm áp lực cho đê điều ở hạ lưu. Chị muốn biết việc phân lũ này được quy định thế nào, liệu có ảnh hưởng đến đất đai, hoa màu của gia đình chị không và ai sẽ chịu trách nhiệm nếu có thiệt hại?”
Phân loại tai nạn giao thông đường sắt
“Chào luật sư, tôi là trưởng ga ở một ga nhỏ tại Nghệ An. Hôm qua có một sự cố tàu trật bánh, may mắn là không có ai tử vong nhưng có 12 hành khách bị thương nhẹ và thiệt hại ước tính khoảng 1.6 tỷ đồng do hư hỏng đầu máy và toa xe. Tôi đang rất lo lắng không biết trường hợp này có bị xếp vào loại **tai nạn giao thông đường sắt đặc biệt nghiêm trọng** không, vì nghe nói nếu là loại này thì mức độ xử lý sẽ rất khác.”
Người được thi hành án trong thi hành án hành chính
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Thừa Thiên Huế. Cách đây mấy tháng, Tòa án đã ra phán quyết buộc UBND huyện phải bồi thường thiệt hại cho doanh nghiệp của tôi do một quyết định hành chính sai trái. Giờ tôi muốn biết, với tư cách là người được bồi thường, tôi có những quyền lợi và vị trí pháp lý như thế nào trong quá trình thi hành án này? Liệu tôi có được coi là 'đương sự' không và có được đảm bảo quyền lợi không?”