Định nghĩa 'Cháy' theo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng gỗ nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Tuần trước, xưởng tôi có một sự cố nhỏ, tia lửa hàn bắn vào dăm gỗ gây cháy xém một góc nhưng được dập tắt ngay, chưa kịp lan rộng và không gây thiệt hại đáng kể. Tuy nhiên, công an khu vực lại lập biên bản và nói đây là 'cháy'. Tôi không rõ liệu trường hợp này có được coi là 'cháy' theo luật không, vì thiệt hại rất nhỏ và đã được xử lý kịp thời?”
Trả lời
Khái niệm "Cháy" theo quy định pháp luật
Theo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 (55/2024/QH15), cháy được định nghĩa là phản ứng hóa học có tỏa nhiệt, phát ra ánh sáng hoặc khói, gây thiệt hại hoặc có khả năng gây thiệt hại về người, tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân, ảnh hưởng đến kinh tế, môi trường, an ninh, trật tự. Định nghĩa này rất rộng và bao gồm cả những trường hợp mà sự cố chưa gây ra thiệt hại thực tế nhưng có khả năng gây thiệt hại. Điều này có nghĩa là ngay cả khi đám cháy được dập tắt kịp thời và không gây hậu quả nghiêm trọng, nếu nó đã hình thành một phản ứng cháy với các dấu hiệu như tỏa nhiệt, ánh sáng hoặc khói, và có tiềm năng gây hại, thì vẫn được xem là một vụ cháy theo quy định pháp luật.
Phân tích trường hợp của Anh N.V.H
Trong trường hợp xưởng gỗ của Anh N.V.H, việc tia lửa hàn bắn vào dăm gỗ gây cháy xém một góc, dù được dập tắt ngay và không gây thiệt hại đáng kể, vẫn hoàn toàn có thể được cơ quan chức năng xác định là một vụ cháy. Lý do là sự cố này đã thỏa mãn các yếu tố cấu thành định nghĩa: có phản ứng hóa học (cháy xém dăm gỗ), có tỏa nhiệt, phát ra ánh sáng hoặc khói (dù nhỏ), và quan trọng nhất là có khả năng gây thiệt hại. Một xưởng gỗ với nhiều vật liệu dễ cháy là môi trường tiềm ẩn rủi ro cao, nên dù thiệt hại ban đầu nhỏ, khả năng lan rộng và gây hậu quả nghiêm trọng là rất lớn. Do đó, việc công an khu vực lập biên bản là phù hợp với quy định của pháp luật.
Phạm vi áp dụng và trách nhiệm liên quan
Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 quy định về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; lực lượng, phương tiện, bảo đảm điều kiện hoạt động và quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có liên quan
[1]. Hoạt động phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ trên lãnh thổ Việt Nam thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật có liên quan [2]. Điều này có nghĩa là mọi cơ sở sản xuất, kinh doanh như xưởng gỗ của Anh N.V.H đều phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về phòng cháy, chữa cháy. Việc xảy ra sự cố, dù nhỏ, cũng là dấu hiệu cho thấy cần rà soát lại các biện pháp an toàn PCCC tại cơ sở. Pháp luật cũng quy định rõ về việc áp dụng pháp luật trong các trường hợp cụ thể, bao gồm cả các sự cố cháy nổ [3].