Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Phạm vi giám sát, kiểm tra vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là ông P.V.T, giám đốc một doanh nghiệp nhà nước tại TP.HCM. Sắp tới, doanh nghiệp của tôi sẽ phải trải qua đợt giám sát, kiểm tra về việc quản lý vốn nhà nước theo Nghị định 365/2025/NĐ-CP. Tôi khá lo lắng và không rõ phạm vi giám sát, kiểm tra sẽ bao gồm những gì, từ đối tượng đến thời gian cụ thể. Luật sư có thể giải thích rõ hơn để tôi chuẩn bị tốt nhất được không?”
Sự kiện bất khả kháng
“Anh Hùng, chủ một xưởng gỗ ở Quận 12, TP.HCM, vừa trải qua một đợt mưa lũ bất thường làm ngập lụt toàn bộ kho hàng, gây hư hại nghiêm trọng cho nguyên vật liệu và máy móc. Hợp đồng của anh với đối tác có điều khoản về thời gian giao hàng, và giờ anh lo ngại bị phạt do chậm trễ. Anh muốn biết liệu trường hợp của mình có được xem là **sự kiện bất khả kháng** để miễn trừ trách nhiệm không.”
Hải đồ và các quy định liên quan trong hoạt động hàng hải
“Tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải biển nhỏ ở Hải Phòng. Thời gian gần đây, tôi nhận thấy có nhiều thay đổi trong quy định hàng hải quốc tế và không rõ liệu việc sử dụng và cập nhật hải đồ có liên quan gì đến các thủ tục hải quan khi tàu của tôi ra vào cảng hay không. Tôi lo ngại nếu không tuân thủ có thể gặp rắc rối với các cơ quan chức năng.”
Quyền Liên Quan Đến Quyền Tác Giả
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Tùng, chủ một studio ảnh cưới nhỏ ở quận Tân Bình, TP.HCM. Gần đây, tôi có quay một video ngắn ghi lại quá trình chuẩn bị cho buổi trình diễn thời trang áo cưới của một nhà thiết kế. Video này chủ yếu quay người mẫu trình diễn, âm nhạc nền do ban tổ chức cung cấp. Sau đó, tôi đăng video này lên kênh TikTok của studio để quảng bá. Một thời gian sau, tôi thấy một kênh khác cũng lấy nguyên video của tôi để đăng lại mà không xin phép, còn thêm logo của họ vào. Tôi muốn biết liệu video của tôi có được bảo vệ bởi **quyền liên quan đến quyền tác giả** không, và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Cải táng hài cốt
“Gia đình tôi có một khu đất canh tác tại ngoại thành Hà Nội, có vài ngôi mộ của ông bà được hung táng ở đó. Giờ có dự án giải tỏa để làm đường, chính quyền yêu cầu chúng tôi phải di dời các ngôi mộ này đi. Tôi muốn hỏi, việc di dời, hay còn gọi là cải táng, cần phải tuân thủ những quy định nào để tránh bị phạt, và thời gian cải táng có cần lưu ý gì không, vì có mộ mới hung táng chưa lâu?”
Thủ tục đăng ký sinh hoạt tôn giáo tập trung
“Ông Nguyễn Văn An (45 tuổi, kinh doanh tự do, Quận 1, TP.HCM) cùng một nhóm người có chung niềm tin tôn giáo muốn tổ chức các buổi sinh hoạt định kỳ tại một địa điểm hợp pháp. Ông An nghe nói cần phải đăng ký với chính quyền nhưng không rõ trình tự, thủ tục cũng như các giấy tờ cần thiết để thực hiện việc này. Ông An muốn biết cơ quan nào sẽ tiếp nhận hồ sơ và thời gian giải quyết là bao lâu?”
Thời kỳ thanh tra trong quản lý thuế và kiểm tra chuyên ngành
“Chị M.T.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, đang lo lắng về việc công ty mình sắp bị thanh tra thuế. Chị không biết "thời kỳ thanh tra" này sẽ kéo dài bao lâu và những hoạt động nào của công ty sẽ bị xem xét trong khoảng thời gian đó. Chị muốn biết mình cần chuẩn bị những gì.”
Kiểm định giống vật nuôi: Quy định và xử phạt vi phạm
“Chào luật sư, tôi là chủ một trang trại chăn nuôi heo ở Long An. Vừa rồi tôi có nhập một giống heo mới về nuôi với số lượng lớn, họ quảng cáo là giống siêu nạc, lớn nhanh. Nhưng sau một thời gian, tôi thấy đàn heo phát triển không như cam kết, chất lượng thịt cũng không đạt. Tôi nghi ngờ chất lượng giống này không đúng như họ công bố. Xin hỏi, pháp luật có quy định nào về việc kiểm định giống vật nuôi để bảo vệ người chăn nuôi như tôi không? Nếu họ gian dối thì có bị xử phạt gì không?”
Tiêu đề tin nhắn và quy định chống thư rác
“Chị Lan Anh ở Quận 3, TP.HCM, là chủ một cửa hàng thời trang nhỏ. Gần đây, chị liên tục nhận được rất nhiều tin nhắn quảng cáo không mong muốn từ các số điện thoại lạ. Chị để ý rằng các tin nhắn này thường có tiêu đề rất chung chung hoặc thậm chí không có, khiến chị không thể biết ai gửi hay mục đích rõ ràng. Chị muốn biết liệu có quy định nào về **tiêu đề tin nhắn** mà các bên quảng cáo phải tuân thủ để chị có thể phản ánh không? Chị cảm thấy bị làm phiền và mất thời gian.”
Thời hạn nộp thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM chuyên nhập khẩu linh kiện điện tử để lắp ráp và xuất khẩu thành phẩm. Gần đây, tôi có đọc một số thông tin về thời hạn nộp thuế liên quan đến tờ khai hải quan nhưng không rõ lắm. Cụ thể, liệu có quy định nào cho phép doanh nghiệp như chúng tôi được kéo dài thời gian nộp thuế cho hàng hóa nhập khẩu không, và điều kiện để được hưởng ưu đãi đó là gì? Tôi lo lắng về dòng tiền nên việc này rất quan trọng.”
Pháp luật về Tiêu đề Thư điện tử và Quy định chống Thư rác
“Tôi là chị Lê Thị Mai, chủ một cửa hàng thời trang nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi nhận được rất nhiều email quảng cáo không mong muốn từ các đối thủ cạnh tranh, thậm chí có những email giả mạo ngân hàng với tiêu đề rất hấp dẫn nhưng nội dung lại không rõ ràng, khiến tôi mất nhiều thời gian để lọc và xử lý. Tôi muốn hỏi liệu có quy định pháp luật nào về việc quản lý tiêu đề thư điện tử, đặc biệt là email quảng cáo, để tránh những phiền toái này không?”
Dân quân thường trực
“Chào luật sư, tôi là anh Nam, hiện đang làm nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Con trai tôi vừa hoàn thành nghĩa vụ quân sự và đang có ý định tham gia lực lượng Dân quân tự vệ. Cháu nghe nói có cả "Dân quân thường trực" mà không hiểu rõ lắm khác gì với dân quân bình thường. Luật sư cho tôi hỏi con tôi tham gia dân quân thường trực thì có những chế độ gì đặc biệt hơn không, nhất là về thời gian huấn luyện và nhiệm vụ sẽ khác biệt thế nào ở địa phương mình?”
Xét tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú cho Cán bộ quản lý giáo dục
“Tôi là anh Nguyễn Văn Hùng, hiện đang công tác tại Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nghệ An được 15 năm, với 10 năm giữ chức Trưởng phòng Quản lý chất lượng. Vừa qua, tôi thấy Nghị định 35/2024/NĐ-CP về xét tặng danh hiệu 'Nhà giáo nhân dân', 'Nhà giáo ưu tú' có đề cập đến 'cán bộ quản lý tại cơ quan quản lý giáo dục'. Tôi không trực tiếp đứng lớp giảng dạy, vậy liệu trường hợp của tôi có được xem xét để xét tặng danh hiệu 'Nhà giáo ưu tú' hay không? Cụ thể, thời gian làm công tác quản lý của tôi có được tính là thành tích để xét tặng không?”
Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại 1994 (GATT 1994)
“Chào chuyên gia, tôi là một doanh nghiệp nhập khẩu nông sản ở TP. Hồ Chí Minh. Thời gian gần đây, tôi gặp khá nhiều vướng mắc về thủ tục hải quan và các loại thuế khi đưa hàng về. Tôi nghe nói về GATT 1994 nhưng không rõ nó có liên quan gì đến việc kinh doanh của tôi và liệu có cách nào để hiểu rõ hơn về các quy định này để tránh phát sinh chi phí không đáng có không ạ?”
Thời gian đóng bảo hiểm xã hội: Cách tính và quyền lợi bảo lưu
“Em là Hương, 28 tuổi, làm nhân viên văn phòng ở Quận 1, TP.HCM. Em làm ở công ty hiện tại được 3 năm rồi, trước đó em có làm cho 2 công ty khác, mỗi công ty khoảng 1 năm rưỡi, nhưng hồi đó em đóng bảo hiểm xã hội không liên tục lắm, có mấy tháng bị ngắt quãng. Giờ em muốn biết là **thời gian đóng bảo hiểm xã hội** của em sẽ được tính như thế nào để em còn tính toán việc hưởng chế độ hưu trí sau này ạ?”
Chế độ, chính sách cho Hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ Công an nhân dân
“Tôi là Nguyễn Văn An, 22 tuổi, hiện đang là hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ Công an nhân dân tại huyện Mê Linh, Hà Nội và sắp hoàn thành thời gian phục vụ. Tôi muốn biết sau khi xuất ngũ, mình sẽ được hưởng những chế độ, chính sách nào, đặc biệt là về việc học nghề hay thi tuyển vào các trường Công an nhân dân? Liệu thân nhân của tôi có được hưởng chính sách gì trong thời gian tôi phục vụ không?”
Quản lý và Duy tu Luồng Hàng hải Công cộng
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty vận tải biển nhỏ ở Hải Phòng. Gần đây, tôi thấy luồng hàng hải công cộng dẫn vào cảng có vẻ bị cạn hơn, khiến tàu của tôi ra vào khó khăn và tốn thời gian hơn. Tôi muốn hỏi liệu có cơ quan nào chịu trách nhiệm về việc nạo vét, duy tu luồng này không, và tôi có thể liên hệ với ai để phản ánh tình trạng này?”
Hoạt động thông tin tín dụng
“Tôi là Anh T.V.K, chủ một doanh nghiệp nhỏ tại TP. Hồ Chí Minh. Thời gian gần đây, tôi gặp khó khăn khi tiếp cận các khoản vay từ ngân hàng, họ nói rằng có một số thông tin tín dụng của công ty tôi không rõ ràng, nhưng tôi không biết thông tin đó được ai thu thập, xử lý và lưu trữ. Tôi muốn tìm hiểu rõ hơn về 'hoạt động thông tin tín dụng' là gì và những quy định pháp luật liên quan để có thể làm rõ vấn đề của mình.”
Tài khoản đăng ký kinh doanh điện tử và quy trình xác thực hồ sơ
“Anh Minh, một kỹ sư phần mềm trẻ 28 tuổi ở Quận Bình Thạnh, TP.HCM, đang ấp ủ dự định mở một công ty phát triển ứng dụng nhỏ. Anh muốn tự mình làm thủ tục đăng ký doanh nghiệp qua mạng để tiết kiệm thời gian và chi phí, nhưng lại chưa có chữ ký số công cộng. Anh nghe nói có 'Tài khoản đăng ký kinh doanh' có thể dùng để xác thực hồ sơ, vậy tài khoản này hoạt động thế nào và làm sao để đăng ký nó?”
Thời gian có hiệu lực của hồ sơ dự thầu và hồ sơ đề xuất
“Chào luật sư, tôi là Lan, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Đà Nẵng. Hiện tại, tôi đang chuẩn bị nộp hồ sơ dự thầu cho một dự án trường học. Tôi đang rất băn khoăn về cách tính **thời gian có hiệu lực của hồ sơ dự thầu**, đặc biệt là khi có những ngày nghỉ lễ hay cuối tuần xen kẽ. Tôi sợ rằng nếu tính toán không chính xác, hồ sơ của mình có thể bị loại, ảnh hưởng lớn đến cơ hội kinh doanh của công ty. Mong luật sư giải đáp giúp tôi ạ.”
Quy trình và Thời hạn Thanh tra chuyên ngành trong hoạt động xuất nhập khẩu
“Tôi là Anh H.M.T, chủ một cơ sở sản xuất sữa tại Hải Phòng. Gần đây, tôi nhập khẩu một lô sữa bột từ nước ngoài và cơ quan Hải quan đã tiến hành **kiểm tra chuyên ngành**. Tôi không rõ quy trình này là gì, đặc biệt là thời gian kiểm tra kéo dài bao lâu và liệu có thể kéo dài hơn dự kiến không. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất của tôi.”
Vận hành hồ chứa theo thời gian thực và yêu cầu hạ tầng kỹ thuật
“Tôi là anh Hùng, quản lý một hồ chứa thủy điện nhỏ ở tỉnh Lâm Đồng. Gần đây, tôi nghe nói Luật Tài nguyên nước sửa đổi 2025 có quy định mới về **vận hành hồ chứa theo thời gian thực**. Hồ của tôi hiện đang vận hành theo quy trình cũ, chủ yếu dựa vào quan trắc thủ công. Vậy tôi cần chuẩn bị những gì để đáp ứng yêu cầu mới này, đặc biệt là về hạ tầng kỹ thuật và các quy định cần tuân thủ?”
Xác định tư cách người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là M. ở quận Tân Bình, TP.HCM. Tôi mới 16 tuổi và đang làm việc bán thời gian cho một cửa hàng tiện lợi. Tôi làm theo ca, được trả lương theo giờ, nhưng không có hợp đồng lao động chính thức. Chủ cửa hàng bảo tôi còn nhỏ nên không cần hợp đồng hay bảo hiểm gì cả. Tôi băn khoăn không biết mình có được coi là người lao động hợp pháp để hưởng các quyền lợi như bảo hiểm không ạ?”
Năng lực xã hội của người cao tuổi và sự hỗ trợ từ Nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Ông Ba, 72 tuổi, ở Long An. Tôi đã về hưu được mấy năm rồi, trước đây là nông dân. Giờ con cái lớn hết, tôi thấy mình có nhiều thời gian rảnh nhưng lại ít có cơ hội tham gia các hoạt động xã hội, đôi khi cảm thấy hơi cô đơn. Tôi vẫn muốn được đóng góp sức mình cho gia đình, cho cộng đồng nhưng không biết có chính sách nào của Nhà nước hỗ trợ người cao tuổi như chúng tôi duy trì các mối quan hệ xã hội, được cống hiến không?”