Quy chuẩn bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích
“Tôi là anh Hùng, cán bộ phòng Văn hóa ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Chúng tôi đang có dự án trùng tu một số di tích lịch sử cấp tỉnh bị xuống cấp do thời tiết và thời gian. Tôi nghe nói có 'quy chuẩn bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích' nhưng không rõ nó là gì và chúng tôi cần tuân thủ những gì để đảm bảo dự án đúng luật. Liệu có phải mọi hoạt động tu bổ đều phải theo quy chuẩn này không?”
Trả lời
Chào anh Hùng, về thắc mắc của anh liên quan đến quy chuẩn bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích cho dự án tại Lý Sơn, tôi xin giải đáp như sau:
Quy chuẩn bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích là gì?
Quy chuẩn bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích là tập hợp các quy định mang tính bắt buộc áp dụng trong mọi hoạt động liên quan đến việc bảo quản, tu bổ, và phục hồi các di tích. Những quy định này được ban hành bởi cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về di sản văn hóa. Mục đích chính là để đảm bảo rằng các hoạt động này được thực hiện một cách khoa học, hiệu quả, và đặc biệt là giữ gìn được giá trị nguyên gốc của di tích.
Theo quy định, Nghị định sửa đổi Nghị định số 166/2018/NĐ-CP (VBHN) quy định chi tiết về thẩm quyền, trình tự, thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch, dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh. Do đó, các dự án như của huyện Lý Sơn đang triển khai sẽ thuộc phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của các quy định này, bao gồm cả việc tuân thủ các quy chuẩn liên quan
[1].Nguyên tắc cốt lõi khi áp dụng Quy chuẩn
Khi tiến hành lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch di tích hay các dự án tu bổ di tích, cần tuân thủ các nguyên tắc cơ bản. Điều này có nghĩa là các quy chuẩn sẽ được xây dựng và áp dụng dựa trên các nguyên tắc này. Cụ thể, dự án của anh Hùng cần đảm bảo:
Quy trình lập quy hoạch và vai trò của Quy chuẩn
Việc tu bổ di tích không chỉ đơn thuần là sửa chữa mà còn liên quan đến quá trình lập quy hoạch. Quy hoạch di tích được lập cho các di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, di tích quốc gia đặc biệt hoặc cụm di tích quốc gia, di tích cấp tỉnh tạo thành một quần thể phân bố trong cùng một khu vực địa lý, có mối quan hệ mật thiết về lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ
[3].Trong trường hợp dự án của anh Hùng là tu bổ di tích cấp tỉnh, việc lập quy hoạch di tích là cần thiết, và các quy chuẩn sẽ là kim chỉ nam cho các hoạt động cụ thể trong quy hoạch đó
[3]. Điều này giúp đảm bảo rằng mọi hoạt động tu bổ đều được kiểm soát chặt chẽ, tránh làm biến dạng hoặc mất đi giá trị lịch sử, văn hóa của di tích.